KWALIFIKACJA LES2 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 35.
Zastanawiasz się nad wyborem maszyny do zrywki drewna. Poniżej przedstawiono tabelę z parametrami dwóch maszyn. Wybierz maszynę, która będzie miała mniejszy wpływ na środowisko leśne.
MaszynaMasa (kg)Szerokość gąsienic (mm)
A8000500
B10000700
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W podstawowej ocenie wpływu maszyn na środowisko leśne kluczowa jest masa, bo większy ciężar zwykle zwiększa ryzyko ugniatania i zagęszczania gleby. Choć szerokość gąsienic wpływa na rozkład nacisku, bez pełnych danych kontaktu z podłożem stosuje się regułę: lżejsza maszyna = mniejszy wpływ. Dlatego wybór to "Maszyna A".

Pełne wyjaśnienie:

Wybór maszyny do zrywki drewna pod kątem wpływu na środowisko leśne najczęściej łączy się z ochroną gleby. Najważniejszym parametrem środowiskowym jest nacisk jednostkowy na podłoże, bo to on wprost przekłada się na powstawanie kolein, zagęszczenie gleby i pogorszenie warunków powietrzno-wodnych w strefie korzeniowej.

W ujęciu technicznym nacisk jednostkowy wynika z relacji masa / powierzchnia styku z gruntem. Z podanej tabeli znamy masę oraz szerokość gąsienic, ale nie znamy m.in. długości odcinka gąsienicy stykającego się z podłożem (i innych cech konstrukcyjnych), więc nie da się wykonać ścisłego porównania nacisku w sposób obliczeniowy.

W zadaniach na poziomie kształcenia technika leśnika stosuje się jednak uproszczoną zasadę dydaktyczną: przy podobnej klasie i konstrukcji sprzętu lżejsza maszyna zwykle wywiera mniejszy wpływ. Wynika to z tego, że mniejsza masa z reguły oznacza:

  • mniejsze ryzyko ugniatania i degradacji gleby,
  • często niższe zużycie paliwa, a więc mniejsze emisje i mniejszą presję środowiskową,
  • mniejszą skłonność do powstawania głębokich kolein w typowych warunkach pracy.

Dlatego odpowiedź "Maszyna A" jest właściwa: ma mniejszą masę (8000 kg) niż "Maszyna B" (10000 kg).

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w kontekście tego zadania:

  • "Maszyna B" – choć ma szersze gąsienice, sama większa szerokość nie przesądza o mniejszym wpływie, a większa masa podnosi ryzyko ugniatania.
  • "Obie maszyny mają równy wpływ…" – brak podstaw, by uznać wpływ za równy, skoro kluczowy parametr (masa) jest różny.
  • "Brak danych do oceny…" – to byłoby trafne przy wymaganiu dokładnych obliczeń nacisku jednostkowego, ale pytanie sprawdza regułę podstawową opartą na masie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu nie podano pełnych danych do policzenia nacisku (np. pola styku), a podano masę, zwykle oczekuje się odpowiedzi opartej na masie jako głównym wskaźniku ryzyka oddziaływania na glebę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zrywka drewna to transport pozyskanego drewna z miejsca ścinki do drogi wywozowej lub składowiska. Dobór maszyny ma znaczenie, bo przejazdy mogą powodować koleiny i zagęszczenie gleby, uszkadzać odnowienia oraz zwiększać presję na siedlisko. Dlatego wybiera się rozwiązania o możliwie małym oddziaływaniu.
Większa masa zwykle oznacza większe obciążenie przenoszone na podłoże, co zwiększa ryzyko ugniatania i zagęszczania gleby. Skutkiem może być gorsza infiltracja wody i trudniejsze warunki dla systemów korzeniowych. W zadaniach egzaminacyjnych masa bywa prostym wskaźnikiem potencjalnego wpływu.
Nacisk jednostkowy to obciążenie przypadające na jednostkę powierzchni styku z gruntem. Zależy głównie od masy maszyny oraz od tego, jak duża jest powierzchnia kontaktu (np. długość i szerokość gąsienic, liczba kół, ciśnienie w oponach, konstrukcja podwozia). Im większa powierzchnia styku, tym mniejszy nacisk.
Szerokość gąsienic mówi tylko o jednym wymiarze kontaktu z gruntem. Do porównania nacisku potrzebujesz także długości odcinka gąsienicy stykającego się z podłożem oraz informacji o rozkładzie masy. Dwie maszyny mogą mieć różną masę i różne podwozia, więc bez pełnych danych nie da się policzyć nacisku w sposób ścisły.
Nie zawsze. Szersze gąsienice mogą zmniejszać nacisk przez rozłożenie ciężaru na większą powierzchnię, ale jeśli maszyna jest znacznie cięższa, efekt może zostać zniwelowany. Dodatkowo wpływ zależy od warunków siedliskowych (wilgotność, nośność gleby) oraz stylu pracy operatora i przebiegu szlaków.
W praktyce porównuje się parametry podawane przez producenta, zwłaszcza nacisk jednostkowy (często w kPa) oraz masę i rodzaj podwozia. Analizuje się też przeznaczenie maszyny (warunki gruntowe), możliwość stosowania łańcuchów, szerokości ogumienia/gąsienic oraz zalecenia eksploatacyjne. Dane katalogowe ułatwiają obiektywne porównanie.
Częste błędy to wybór maszyny tylko na podstawie jednej liczby (np. szerokości gąsienic) oraz traktowanie braku danych do obliczeń jako powodu, że "nie da się ocenić w ogóle". Na egzaminie często sprawdzana jest reguła podstawowa: większa masa zwykle oznacza większe ryzyko oddziaływania na glebę.
Taka odpowiedź mogłaby być poprawna, gdy pytanie wprost wymagałoby obliczenia nacisku jednostkowego (np. w kPa) albo porównania na podstawie pola styku z gruntem, a w treści brakowałoby kluczowych danych (np. długości gąsienic, liczby kół, ciśnienia w oponach). Wtedy bez danych nie wykonasz wymaganego obliczenia.
Utrwal zależności: masa i powierzchnia styku a nacisk na glebę, skutki zagęszczenia gleby oraz rola podwozia (gąsienice/koła). Ćwicz czytanie tabel i wybór najlepszego wariantu przy ograniczonych danych. Zapamiętaj też typowe konsekwencje środowiskowe: koleiny, uszkodzenia odnowień, ograniczenie infiltracji.
Duże znaczenie mają: wilgotność i nośność gleby, pora roku, wyznaczenie i zagęszczenie szlaków zrywkowych, umiejętności operatora, liczba przejazdów oraz ładunek (masa drewna). Nawet lżejsza maszyna może powodować szkody, jeśli pracuje wielokrotnie w tym samym miejscu lub na gruncie silnie uwilgotnionym.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W podstawowej ocenie wpływu maszyn na środowisko leśne kluczowa jest masa, bo większy ciężar zwykle zwiększa ryzyko ugniatania i zagęszczania gleby."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z mechanizacji prac leśnych (zrywka, maszyny zrywkowe, wpływ na glebę)
  • Materiały dydaktyczne o ochronie gleb leśnych i ograniczaniu szkód eksploatacyjnych
  • Katalogi producentów maszyn leśnych (sekcje: masa, podwozie, nacisk jednostkowy/kPa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego