KWALIFIKACJA ROL8 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 40.
Zastosowanie automatycznego prowadzenia maszyny podczas wykonywania upraw z dokładnością do 3 cm dało 10% oszczędności w zużyciu paliwa. Oblicz, jaką kwotę rocznie zaoszczędzi rolnik, jeżeli w ciągu roku uprawianych jest 500 hektarów. Zużycie paliwa przed zastosowaniem systemu automatycznego prowadzenia wynosiło 25 litrów na hektar przy średniej cenie oleju napędowego wynoszącej 5,00 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się roczne zużycie paliwa: 25 l/ha × 500 ha = 12 500 l.
Oszczędność 10% to 1 250 l.
Koszt zaoszczędzonego paliwa: 1 250 l × 5,00 zł/l = 6 250 zł. Dlatego poprawna kwota rocznej oszczędności wynosi 6 250 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć roczną oszczędność, trzeba przejść przez trzy kroki: zużycie całkowite, oszczędność procentową i przeliczenie na pieniądze.

1) Zużycie paliwa przed zastosowaniem systemu
Skoro spalanie wynosi 25 litrów na 1 hektar, a w roku uprawia się 500 hektarów, to całkowite zużycie wynosi:
25 l/ha × 500 ha = 12 500 l.

2) Oszczędność wynikająca z automatycznego prowadzenia
Podano 10% oszczędności w zużyciu paliwa, czyli oszczędzona ilość to 10% z 12 500 l:
10% × 12 500 l = 0,10 × 12 500 l = 1 250 l.

3) Przeliczenie litrów na złote
Przy cenie 5,00 zł za litr oszczędność kosztowa wynosi:
1 250 l × 5,00 zł/l = 6 250 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 13 500 zł może wynikać z pomylenia procentu (np. przyjęcia innego udziału niż 10%) albo z błędnego przeliczenia zużycia rocznego (np. użycia innej normy l/ha).
  • 2 500 zł typowo pojawia się, gdy ktoś policzy 10% z 5 000 l (czyli zaniży zużycie całkowite) albo pomyli 10% z 5% w jednym z kroków.
  • 1 250 zł jest charakterystyczne dla błędu polegającego na potraktowaniu 1 250 jako kwoty (zamiast litrów) i pominięciu mnożenia przez 5 zł/l.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "oszczędność X%" zawsze najpierw liczysz wartość bazową (tu: litry na cały areał), dopiero potem procent i na końcu koszt jednostkowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oblicz wartość bazową (np. roczne zużycie paliwa w litrach), a dopiero potem policz procent: oszczędność = zużycie całkowite × (procent/100). Na końcu, jeśli trzeba, przelicz litry na złote przez mnożenie przez cenę za 1 litr.
To norma spalania przypisana do wykonania zabiegu na powierzchni 1 ha. Jeśli areał rośnie, zużycie rośnie proporcjonalnie: 25 l/ha oznacza 250 l na 10 ha, 2 500 l na 100 ha itd. W zadaniach egzaminacyjnych to punkt startowy do obliczeń kosztów.
Bo procent oszczędności dotyczy całkowitego zużycia w danym okresie. Jeśli policzysz 10% od 25 l (dla 1 ha), dostaniesz oszczędność tylko dla 1 ha. Dopiero po przeliczeniu na cały areał (np. 500 ha) wynik odpowiada oszczędności rocznej.
10% to 10/100, czyli 0,10. W praktyce: "policz 10% z wartości" oznacza "pomnóż wartość przez 0,10". Analogicznie 5% to 0,05, a 12% to 0,12. To ogranicza pomyłki przy wieloetapowych zadaniach.
Tak, można połączyć kroki: (l/ha × ha) × 10% × cena. Najczęściej jednak bezpieczniej jest rozbić zadanie na etapy i zapisać jednostki, bo wtedy łatwiej wykryć błąd (np. czy wynik jest w litrach czy w złotych).
Najczęściej: liczenie procentu od wartości dla 1 ha zamiast od całości, pomijanie mnożenia przez cenę paliwa, mylenie 10% z 10 litrów, oraz gubienie jednostek. Pomaga zapis: najpierw litry, potem litry oszczędzone, na końcu złote.
Systemy prowadzenia ograniczają nakładki i omijaki podczas przejazdów. Mniej zbędnych przejazdów oznacza mniejszą liczbę przepracowanych motogodzin i mniejsze spalanie. W zadaniach egzaminacyjnych efekt jest podany jako procent, który przelicza się na litry i koszty.
Warto zrobić szybkie oszacowanie: 500 ha × 25 l/ha to kilkanaście tysięcy litrów. 10% z tego to około 1–2 tys. litrów. Przy cenie 5 zł/l daje kilka tysięcy zł. Jeśli wychodzi kilkaset zł lub kilkadziesiąt tysięcy, zwykle jest błąd skali.
Mnożysz przez 500 ha zawsze wtedy, gdy szukasz wartości rocznej dla całej powierzchni (zużycia lub kosztu). Nie mnożysz, gdy pytanie dotyczy wyniku "na 1 ha". Kluczowe jest czytanie, czy pytają o wynik jednostkowy, czy sumaryczny.
Najważniejsze są: norma spalania (l/ha lub l/h), wielkość areału albo czas pracy, procent oszczędności (jeśli modernizacja ją daje) oraz cena paliwa. Na tej podstawie można policzyć koszty, oszczędności i porównać opłacalność rozwiązań mechatronicznych.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Najpierw oblicza się roczne zużycie paliwa: 25 l/ha × 500 ha = 12 500 l."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku procentowego (zadania tekstowe)
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z eksploatacji maszyn rolniczych (koszty użytkowania, spalanie)
  • Instrukcje i materiały szkoleniowe producentów systemów prowadzenia równoległego (pojęcie dokładności i oszczędności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego