Obserwacja, że smar na częściach maszyny jest ciemny i lepki, jest typowym sygnałem pogorszenia jego właściwości w czasie eksploatacji. Smar pracujący w węźle tarcia może ulegać starzeniu (utlenianiu), mieszać się z zanieczyszczeniami z otoczenia (pył, wilgoć) oraz zbierać produkty zużycia (drobiny metalu). W efekcie zmienia się jego barwa i konsystencja, a zdolność do ograniczania tarcia i ochrony przed zużyciem może się obniżać.
Odpowiedź "Smar jest zużyty i wymaga wymiany" najlepiej opisuje znaczenie takiej obserwacji w obsłudze technicznej. W praktyce po stwierdzeniu pogorszenia stanu smaru należy wykonać czynności zgodne z instrukcją: usunąć stary smar (jeśli przewidziane), oczyścić miejsce smarowania, zastosować właściwy smar i ilość, a także zwrócić uwagę na możliwe przyczyny (nieszczelności, zbyt długie okresy między smarowaniem, zapylenie).
Odpowiedź "Smar jest nowy i dobrze działa" jest nieprawidłowa, ponieważ nowy smar zwykle ma barwę i konsystencję charakterystyczną dla produktu, bez oznak przepracowania; ciemnienie i nadmierna lepkość są częstym objawem zmian eksploatacyjnych.
Odpowiedź "Smar jest zbyt rzadki" nie pasuje do opisu "lepki"; "zbyt rzadki" sugeruje raczej spadek lepkości/rozrzedzenie, np. przez podgrzanie lub domieszkę cieczy, co jest innym symptomem.
Odpowiedź "Smar jest zbyt gęsty" może brzmieć podobnie do "lepki", ale to nie to samo: pytanie dotyczy przede wszystkim wniosku eksploatacyjnego z obserwacji zmiany wyglądu (ciemny) i zachowania (lepki), co wskazuje na degradację/zużycie, a nie tylko na dobór klasy smaru.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zmiana barwy środka smarnego na ciemną oraz niekorzystna zmiana konsystencji, najczęściej chodzi o rozpoznanie, że środek jest przepracowany lub zanieczyszczony i należy go wymienić oraz sprawdzić przyczynę.
