Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2014



PYTANIE NR 40.
Zawartość części niepalnych w mieszaninie pyłu węglowego z pyłem kamiennym w strefie zabezpieczającej w polach niemetanowych, powinna wynosić co najmniej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strefa zabezpieczająca ma ograniczać możliwość propagacji wybuchu pyłu węglowego przez rozcieńczenie go pyłem kamiennym. W polach niemetanowych przepisy wymagają, aby udział części niepalnych w mieszaninie był odpowiednio wysoki, czyli co najmniej 70%.

Pełne wyjaśnienie:

W podziemnych wyrobiskach węgla kamiennego pył węglowy jest materiałem palnym i przy sprzyjających warunkach może uczestniczyć w wybuchu. Jednym z podstawowych sposobów ograniczenia tego zagrożenia jest opylanie pyłem kamiennym, czyli dodanie składnika niepalnego, który "rozcieńcza" frakcję palną.

Strefa zabezpieczająca to odcinek wyrobiska utrzymywany w stanie zapewniającym odpowiednio dużą zawartość części niepalnych w pyle kopalnianym/mieszaninie pyłów. Dzięki temu ewentualny wybuch pyłu węglowego ma mniejsze możliwości rozprzestrzeniania się na dalsze wyrobiska.

Wymagania są różne w zależności od klasy pola ze względu na zagrożenie metanowe:

  • w polach niemetanowych minimalna zawartość części niepalnych wynosi 70%,
  • w polach metanowych próg jest wyższy (wynika to z dodatkowego zagrożenia obecnością metanu).

Dlatego odpowiedź "70%" jest poprawna: wskazuje wymagane minimum dla strefy zabezpieczającej w polach niemetanowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "30%" i "50%" oznaczałyby zbyt mały udział frakcji niepalnej, a więc zbyt duży udział pyłu palnego; taki poziom nie zapewnia wymaganej skuteczności profilaktyki w strefie zabezpieczającej.
  • "90%" jest wartością zawyżoną względem wymaganego minimum; choć większa zawartość części niepalnych może zwiększać bezpieczeństwo, pytanie dotyczy progu co najmniej wynikającego z wymagań.

W praktyce oznacza to konieczność systematycznego opylania oraz kontroli (poboru próbek) tak, aby w strefie zabezpieczającej utrzymywać minimalny, wymagany udział części niepalnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza "zawartość części niepalnych" w pyle kopalnianym?
To procentowy udział frakcji, która nie pali się (np. pył kamienny) w mieszaninie pyłu węglowego i dodatku niepalnego. Im większy udział części niepalnych, tym trudniej o propagację wybuchu pyłu węglowego w wyrobisku.
Dlaczego do pyłu węglowego dodaje się pył kamienny?
Pył kamienny działa jak "rozcieńczacz" materiału palnego. Zwiększa udział składnika niepalnego, obniża zdolność mieszaniny do przenoszenia płomienia i ogranicza możliwość rozszerzania się wybuchu pyłu węglowego wzdłuż wyrobisk.
Jakie minimum części niepalnych obowiązuje w polach niemetanowych?
W polach niemetanowych minimalna wymagana zawartość części niepalnych w strefie zabezpieczającej wynosi 70%. Ta wartość jest progiem "co najmniej", czyli wynik poniżej 70% oznacza konieczność podjęcia działań (np. dodatkowego opylania).
Jaka jest różnica między polami metanowymi a niemetanowymi?
To podział związany z zagrożeniem metanowym, czyli możliwością występowania metanu w ilościach stwarzających ryzyko wybuchu. W polach metanowych wymagania profilaktyki przeciwwybuchowej są zwykle ostrzejsze niż w polach niemetanowych.
Dlaczego wymagania są wyższe w polach metanowych niż w niemetanowych?
W polach metanowych występuje dodatkowe zagrożenie: możliwość zapłonu i wybuchu metanu. Aby ograniczyć ryzyko łącznego oddziaływania metanu i pyłu węglowego, podnosi się wymagany udział części niepalnych w strefach zabezpieczających.
Gdzie w kopalni stosuje się strefy zabezpieczające przeciw wybuchowi pyłu?
Strefy zabezpieczające utrzymuje się w wyrobiskach w sposób zaplanowany, w miejscach istotnych dla przerwania propagacji ewentualnego wybuchu (np. na drogach powietrza, w rejonach eksploatacji). Szczegóły lokalizacji wynikają z organizacji ruchu i instrukcji zakładowych.
Jak sprawdza się procent części niepalnych w strefie zabezpieczającej?
W praktyce pobiera się próbki pyłu z wyrobiska i wykonuje oznaczenia laboratoryjne lub pomiary zgodnie z przyjętą metodyką. Wynik porównuje się z wymaganym minimum. Gdy próg nie jest spełniony, wykonuje się dodatkowe opylanie pyłem kamiennym.
Czy wystarczy jednorazowe opylanie, żeby spełnić wymagania strefy zabezpieczającej?
Zwykle nie. Pył w wyrobiskach jest przemieszczany i mieszany przez ruch powietrza, roboty górnicze i transport, więc warunki się zmieniają. Dlatego opylanie i kontrola zawartości części niepalnych muszą być prowadzone systematycznie, zgodnie z zasadami ruchu zakładu.
Jakie błędy najczęściej robi się w pytaniach o pola niemetanowe i metanowe?
Częsty błąd to pomylenie progów liczbowych (np. przeniesienie wartości z pól metanowych na niemetanowe). Drugi błąd to nieuwaga w terminach: "niemetanowe" dotyczy metanu, a nie "metali". Na egzaminie warto zawsze sprawdzić, o jaki typ pola pyta zadanie.
Jak zapamiętać progi 70% i 80% dla części niepalnych w pyle?
Pomaga prosta reguła: niemetanowe = 70, a metanowe = 80 (wyżej, bo dodatkowe zagrożenie metanem). Na egzaminie zwracaj uwagę na słowo "co najmniej" oraz na typ pola, bo to bezpośrednio determinuje właściwy próg.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Strefa zabezpieczająca ma ograniczać możliwość propagacji wybuchu pyłu węglowego przez rozcieńczenie go pyłem kamiennym."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, Dz.U. 2017 poz. 1118 (profilaktyka przeciwwybuchowa; wymagania dot. zawartości części niepalnych w strefach zabezpieczających)

Materiały:

  • Tekst aktu prawnego wskazanego w podstawie prawnej (działy dotyczące profilaktyki przeciwwybuchowej i pyłów)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące opylania wyrobisk i poboru próbek pyłu
  • Materiały szkoleniowe BHP/ppoż. dla górników dot. zagrożenia pyłowego i metanowego
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego