KWALIFIKACJA BUD13 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 34.
Zaznacz, które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe dotyczące uszorstnienia warstwy ścieralnej:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uszorstnienie to zabieg poprawiający bezpieczeństwo ruchu: zwiększa przyczepność opony do nawierzchni przez wytworzenie/uwydatnienie mikro- i makrotekstury (nierówności) w warstwie ścieralnej. Wygładzanie lub działania niezwiązane ze szorstkością nie spełniają tej funkcji.

Pełne wyjaśnienie:

Uszorstnienie warstwy ścieralnej jest zabiegiem utrzymaniowym wykonywanym po to, aby poprawić właściwości przeciwpoślizgowe nawierzchni. W praktyce oznacza to zwiększenie przyczepności koła pojazdu do jezdni poprzez uzyskanie bardziej "szorstkiej" powierzchni, czyli takiej, która ma odpowiednią teksturę (nierówności w skali mikro i makro). Dzięki temu rośnie tarcie, łatwiej odprowadzać wodę z kontaktu opona–nawierzchnia, a ryzyko poślizgu maleje.

Stwierdzenie "Uszorstnienie polega na zwiększeniu przyczepności poprzez stworzenie nierówności na powierzchni nawierzchni" oddaje sedno zabiegu: chodzi o świadome ukształtowanie powierzchni warstwy ścieralnej tak, aby odzyskała lub poprawiła parametry przyczepności.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów spotykanych na egzaminach:

  • "Uszorstnienie polega na wygładzeniu powierzchni nawierzchni" – wygładzanie zwykle działa odwrotnie: zmniejsza teksturę, może prowadzić do "wypolerowania" i pogorszenia tarcia, więc nie jest celem uszorstnienia.
  • "Uszorstnienie polega na zmniejszeniu przyczepności…" – zawiera logiczną sprzeczność z ideą zabiegu. Uszorstnienie wykonuje się po to, by przyczepność zwiększyć, nie zmniejszyć.
  • "Uszorstnienie polega na malowaniu… farbą" – malowanie dotyczy najczęściej oznakowania, a nie kształtowania tekstury warstwy ścieralnej. Nie jest to typowy zabieg przywracania właściwości przeciwpoślizgowych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "uszorstnienie", myśl o "szorstkości" i "tarciu". Odpowiedź powinna łączyć zabieg z poprawą przyczepności, a nie z estetyką (malowanie) czy wygładzaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uszorstnienie to zabieg wykonywany na warstwie ścieralnej, którego celem jest zwiększenie przyczepności kół pojazdu do jezdni. Osiąga się to przez wytworzenie lub uwydatnienie nierówności (tekstury) na powierzchni nawierzchni, co poprawia tarcie i ogranicza ryzyko poślizgu.
Nierówności powierzchni powodują lepsze "zazębienie" opony z nawierzchnią i poprawiają odprowadzanie wody z miejsca styku. W efekcie rośnie tarcie, skraca się droga hamowania, a pojazd jest stabilniejszy w zakrętach i podczas hamowania, szczególnie na mokrej jezdni.
Uszorstnienie ma na celu zwiększenie szorstkości i tarcia, czyli poprawę właściwości przeciwpoślizgowych. Wygładzanie zmniejsza teksturę i może prowadzić do "polerowania" nawierzchni, co zwykle obniża przyczepność. W pytaniach egzaminacyjnych te pojęcia często są celowo przeciwstawiane.
Zabieg stosuje się, gdy nawierzchnia ma zbyt małą przyczepność (np. jest wypolerowana ruchem), a ryzyko poślizgu rośnie. Często dotyczy to miejsc szczególnie niebezpiecznych: łuków, skrzyżowań, zjazdów, wzniesień oraz odcinków, na których odnotowuje się zdarzenia drogowe.
Typowe sygnały to częste uślizgi kół podczas hamowania lub ruszania, pogorszenie stabilności pojazdu na łukach oraz odczuwalne "pływanie" na mokrej nawierzchni. W praktyce dochodzą też obserwacje utrzymaniowe: wygładzona, "błyszcząca" powierzchnia i gorsze parametry tarcia w pomiarach kontrolnych.
Nie w typowym znaczeniu robót drogowych. Malowanie służy głównie do oznakowania poziomego, a uszorstnienie to zabieg ukierunkowany na poprawę tarcia nawierzchni. Na egzaminie odpowiedź o "malowaniu farbą" jest zwykle dystraktorem, bo nie opisuje poprawy tekstury warstwy ścieralnej.
Najważniejsze skojarzenia to: przyczepność, tarcie, szorstkość i tekstura (nierówności powierzchni). Jeśli w odpowiedzi pojawia się "zwiększenie przyczepności" oraz informacja o tworzeniu/uwydatnianiu nierówności, to zwykle wskazuje na prawidłowe rozumienie uszorstnienia.
Częsty błąd to wybór "wygładzenia", bo brzmi jak "naprawa" nawierzchni, mimo że pogarsza tarcie. Inny błąd to przeoczenie słów "zwiększeniu" i "zmniejszeniu" w bardzo podobnych zdaniach. Warto czytać odpowiedzi do końca i szukać celu zabiegu: bezpieczeństwo i tarcie.
Poprawa szorstkości nawierzchni zwiększa tarcie, co pomaga skrócić drogę hamowania i zmniejsza ryzyko utraty przyczepności na mokrej jezdni. Dzięki temu spada prawdopodobieństwo poślizgu i wypadnięcia z toru jazdy, zwłaszcza na odcinkach wymagających intensywnego hamowania lub pokonywania zakrętów.
Ucz się funkcji warstw nawierzchni i powiąż je z praktyką: warstwa ścieralna odpowiada m.in. za kontakt opony z drogą (tarcie, hałas, odprowadzanie wody). Trenuj rozpoznawanie dystraktorów: "wygładzanie", "zmniejszanie przyczepności", "malowanie" zwykle nie opisują zabiegów przeciwpoślizgowych.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Uszorstnienie to zabieg poprawiający bezpieczeństwo ruchu: zwiększa przyczepność opony do nawierzchni przez wytworzenie/uwydatnienie mikro- i makrotekstury (nierówności) w warstwie ścieralnej."

Źródła:

  • PN-EN 13036-4:2011, "Road and airfield surface characteristics — Test methods — Part 4: Method for measurement of slip/skid resistance of a surface" (zakres: badanie właściwości przeciwpoślizgowych)
  • Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), "WT-2 Nawierzchnie asfaltowe" (wytyczne techniczne dotyczące warstw asfaltowych i ich właściwości) – dokument branżowy; dokładny rozdział dot. właściwości warstwy ścieralnej wymaga wglądu w egzemplarz

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót drogowych (warstwy nawierzchni i ich funkcje)
  • Materiały szkoleniowe z utrzymania dróg i zabiegów przeciwpoślizgowych
  • Normy i wytyczne dotyczące oceny właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni (pomiar tarcia/tekstury)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego