KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 12.
Zbiór sadzeniaków ziemniaka z plantacji nasiennych poprzedza się chemicznym lub mechanicznym niszczeniem naci, przede wszystkim w celu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niszczenie naci przed zbiorem sadzeniaków ogranicza kontakt bulw z porażoną częścią nadziemną i zmniejsza ryzyko wtórnego porażenia w czasie zbioru. W produkcji nasiennej priorytetem jest zdrowotność sadzeniaków, dlatego kluczowy cel to ograniczenie przenoszenia chorób, a nie kaliber czy opóźnianie dojrzewania.

Pełne wyjaśnienie:

Na plantacjach nasiennych ziemniaka (produkcja sadzeniaków) kluczowym kryterium jakości jest zdrowotność materiału sadzeniakowego. Z tego powodu przed zbiorem często wykonuje się chemiczne lub mechaniczne niszczenie naci (desykację/likwidację części nadziemnej). Główny sens tego zabiegu polega na ograniczeniu możliwości przechodzenia patogenów z części nadziemnej na bulwy oraz na zmniejszeniu ryzyka wtórnych infekcji w okresie bezpośrednio poprzedzającym zbiór i w trakcie zbioru.

Odpowiedź "ograniczenia przenoszenia chorób wirusowych i grzybowych" jest właściwa, ponieważ likwidacja naci skraca czas, w którym bulwy są narażone na kontakt z potencjalnie porażoną rośliną i materiałem roślinnym. W praktyce nasiennej ograniczanie presji chorób (w tym chorób porażających liście/łodygi oraz takich, które mogą wpływać na jakość bulw) jest ważniejsze niż cele typowo "towarowe".

Pozostałe odpowiedzi wskazują cele, które mogą się kojarzyć z zabiegami przedzbiorczymi, ale nie są pierwszoplanowym powodem wykonywania niszczenia naci w nasiennictwie:

  • "zmniejszenia liczby bulw uszkodzonych przez szkodniki" – ochrona przed szkodnikami opiera się głównie na monitoringu i zwalczaniu w trakcie wegetacji; niszczenie naci nie jest typowym zabiegiem ukierunkowanym na ograniczanie uszkodzeń bulw przez szkodniki.
  • "zróżnicowania kalibrażu bulw" – zakończenie wegetacji może pośrednio wpływać na dalszy przyrost bulw, jednak w pytaniu chodzi o cel nadrzędny w plantacji nasiennej, którym jest zdrowotność, a nie kształtowanie struktury frakcji handlowych.
  • "opóźnienia dojrzewania bulw" – jest to sprzeczne z logiką zabiegu; niszczenie naci zwykle służy zakończeniu wegetacji i uporządkowaniu terminu zbioru, a nie opóźnianiu dojrzewania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "plantacja nasienna/sadzeniaki", najczęściej priorytetem odpowiedzi jest jakość fitosanitarna i zdrowotna, a dopiero w dalszej kolejności parametry handlowe plonu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niszczenie naci (często nazywane desykacją/likwidacją naci) to zabieg polegający na usunięciu lub zniszczeniu części nadziemnej ziemniaka przed zbiorem. Wykonuje się go mechanicznie lub chemicznie, aby zakończyć wegetację i poprawić warunki zbioru, szczególnie w produkcji sadzeniaków.
W nasiennictwie priorytetem jest zdrowotność bulw przeznaczonych na sadzeniaki. Likwidacja naci ogranicza ryzyko wtórnego porażenia bulw patogenami z części nadziemnej i zmniejsza "kontakt infekcyjny" w okresie tuż przed zbiorem. To pomaga utrzymać lepszą jakość fitosanitarną materiału.
W pytaniach egzaminacyjnych najczęściej chodzi o ograniczanie przenoszenia patogenów z rośliny na bulwy, zwłaszcza chorób, które wpływają na zdrowotność sadzeniaków. W treści zadania wskazano choroby wirusowe i grzybowe jako główny obszar ryzyka, dlatego to uznaje się za właściwy kierunek odpowiedzi.
Może wpływać pośrednio, bo przerwanie wegetacji zatrzymuje dalszy przyrost bulw. Jednak w kontekście plantacji nasiennej nie jest to zwykle cel nadrzędny zabiegu. Na egzaminie, gdy mowa o sadzeniakach, częściej należy szukać odpowiedzi związanej ze zdrowotnością i ograniczeniem porażeń niż z kształtowaniem kalibrażu.
Wykonuje się je przed planowanym zbiorem, w końcowej fazie wegetacji, gdy celem jest zakończenie wzrostu i przygotowanie łanu do zbioru sadzeniaków. Dokładny termin zależy od technologii gospodarstwa, stanu plantacji i wymagań jakościowych materiału sadzeniakowego. Na egzaminie ważne jest "przed zbiorem".
To częsty błąd myślenia. Zabieg likwidacji naci nie jest typowym działaniem ukierunkowanym na zmniejszenie uszkodzeń bulw przez szkodniki. Ochrona przed szkodnikami opiera się raczej na działaniach w trakcie sezonu (monitoring, dobór metod ochrony). W nasiennictwie cel zabiegu wiąże się głównie z chorobami.
Najważniejszą wskazówką są słowa: "sadzeniaki" oraz "plantacje nasienne". W takich pytaniach kluczowe są zagadnienia: zdrowotność, ograniczanie przenoszenia chorób, jakość materiału sadzeniakowego i wymagania fitosanitarne. Parametry stricte handlowe (kaliber, wygląd) zwykle są drugorzędne.
Najczęściej myli się cel główny z efektami ubocznymi: ktoś wybiera kaliber lub "opóźnienie dojrzewania", bo kojarzy zabieg z regulacją terminu zbioru. Druga pułapka to skojarzenie z ochroną przed szkodnikami. W pytaniach o sadzeniaki najczęściej poprawna jest odpowiedź o ograniczaniu chorób.
Niszczenie naci zwykle kończy wegetację i porządkuje dojrzewanie w kierunku przygotowania do zbioru, a nie w stronę jego opóźniania. Logika zabiegu jest "zamknąć sezon i ograniczyć ryzyka przed zbiorem", a nie wydłużać proces dojrzewania. Dlatego taka odpowiedź jest typowym dystraktorem.
Pomaga schemat: cel → ryzyko → efekt. Dla sadzeniaków celem jest zdrowotność, ryzykiem jest przenoszenie patogenów z naci na bulwy, a efektem jest mniejsze prawdopodobieństwo porażeń i lepsza jakość materiału. Warto też rozróżniać cele produkcji towarowej i nasiennej.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że niszczenie naci przed zbiorem sadzeniaków ogranicza kontakt bulw z porażoną częścią nadziemną i zmniejsza ryzyko wtórnego porażenia w czasie zbioru.

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (metodyki/poradniki uprawy ziemniaka i nasiennictwa) niedostępnych w przekazanym kontekście.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z agrotechniki ziemniaka dla szkół rolniczych (działy: produkcja nasienna, zbiór i przygotowanie sadzeniaków)
  • Instrukcje i metodyki integrowanej ochrony ziemniaka (część: zabiegi przed zbiorem i higiena fitosanitarna)
  • Notatki z zajęć o chorobach wirusowych i grzybowych ziemniaka oraz drogach ich przenoszenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego