KWALIFIKACJA MOD3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 18.
Zdecyduj, która z poniższych tkanin będzie najbardziej odporna na rozciąganie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wytrzymałość na rozciąganie opisuje, jak duże obciążenie materiał zniesie przy rozciąganiu (im wyższa wartość, tym większa odporność na zerwanie). Spośród podanych tkanin najwyższą wytrzymałość ma poliester: 700 N/m2, więc będzie najbardziej odporny na rozciąganie.

Pełne wyjaśnienie:

Wytrzymałość na rozciąganie to parametr opisujący odporność tkaniny na działanie sił rozciągających. W praktyce oznacza to, jak duże obciążenie (siłę lub odpowiadające jej naprężenie) materiał jest w stanie przenieść, zanim dojdzie do uszkodzenia lub zerwania. Zasada interpretacji jest prosta: im większa wartość wytrzymałości na rozciąganie, tym większa odporność mechaniczna.

W tym zadaniu wszystkie odpowiedzi podają ten sam typ informacji (rodzaj tkaniny + wartość wytrzymałości), więc decydujące jest porównanie liczb. Najwyższą wartość ma "Tkanina poliestrowa o wytrzymałości na rozciąganie 700 N/m2", dlatego to ona jest najbardziej odporna na rozciąganie.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo mają niższe wartości: jedwab (600 N/m2), bawełna (500 N/m2) i wełna (400 N/m2). Częsty błąd polega na myleniu wytrzymałości z rozciągliwością/elastycznością: materiał może się mocno wydłużać, ale wcale nie musi wytrzymywać najwyższych obciążeń. Inną pułapką jest kierowanie się stereotypem, że włókna naturalne są "zawsze trwalsze" — w praktyce wiele włókien syntetycznych (np. poliester) osiąga wysoką wytrzymałość dzięki budowie polimerów.

W zawodzie krawca i w wytwarzaniu wyrobów odzieżowych poprawna interpretacja takich danych pomaga dobrać tkaninę do przeznaczenia: odzież robocza, sportowa czy techniczna wymaga materiałów o odpowiedniej odporności na obciążenia podczas noszenia, prania i eksploatacji. W badaniach laboratoryjnych wytrzymałość tkanin wyznacza się m.in. na dynamometrach, w metodach opisanych w normach serii PN-EN ISO 13934.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To parametr opisujący, jakie obciążenie rozciągające tkanina może przenieść, zanim ulegnie uszkodzeniu lub zerwaniu. W praktyce im większa wartość wytrzymałości, tym materiał jest bardziej odporny na rozciąganie podczas noszenia, szarpnięć i pracy szwów.
N/m² opisuje naprężenie (obciążenie przypadające na jednostkę powierzchni). Jeśli materiał wytrzymuje większe naprężenie, może przenieść większe siły bez zerwania. Dlatego przy porównywaniu tkanin wybiera się tę z najwyższą wartością wytrzymałości.
Wytrzymałość mówi, kiedy pęknie (maksymalne obciążenie), a elastyczność/rozciągliwość mówi, jak bardzo się wydłuży pod obciążeniem. Tkanina może być mało elastyczna, ale bardzo wytrzymała, albo odwrotnie.
Nie zawsze, bo wytrzymałość zależy też od splotu, gramatury, jakości przędzy i wykończenia. Jednak w wielu zastosowaniach włókna syntetyczne, takie jak poliester, osiągają wysoką wytrzymałość mechaniczną, więc często wypadają lepiej w testach rozciągania.
Najczęstsze to mylenie wytrzymałości z rozciągliwością oraz wybór na podstawie nazwy materiału zamiast porównania wartości liczbowych. Często też pomija się sens jednostki i nie wybiera najwyższej wartości, choć to ona wskazuje największą odporność.
W praktyce laboratoryjnej spotyka się metody opisane w normach PN-EN ISO 13934. Część 1 dotyczy metody paskowej, a część 2 metody chwytowej. Na egzaminie zwykle wystarczy rozumieć, że wyniki tych badań dają porównywalny parametr odporności.
Gdy projektuje się odzież narażoną na duże obciążenia: roboczą, sportową, dziecięcą lub elementy mocno pracujące (np. kolana, łokcie). Parametr pomaga ocenić ryzyko pękania tkaniny i dobierać wzmocnienia oraz konstrukcję szwów.
Najpierw upewnij się, że wszystkie odpowiedzi dotyczą tego samego parametru (tu: wytrzymałość na rozciąganie). Następnie porównaj wartości liczbowe i wybierz najwyższą. Dopiero na końcu sprawdź jednostkę, żeby nie porównywać różnych wielkości.
Tak. Nawet przy podobnym składzie włókien splot, gęstość nitek i wykończenie mogą istotnie wpływać na wynik rozciągania. Dlatego w praktyce porównuje się konkretne tkaniny na podstawie danych z badań, a nie tylko na podstawie nazwy włókna.
Dynamometr rejestruje obciążenie podczas kontrolowanego rozciągania próbki aż do zerwania. Kluczowa jest maksymalna siła (lub odpowiadające jej naprężenie) osiągnięta przed uszkodzeniem. Wyższy wynik oznacza większą odporność mechaniczną materiału.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wytrzymałość na rozciąganie opisuje, jak duże obciążenie materiał zniesie przy rozciąganiu (im wyższa wartość, tym większa odporność na zerwanie).

Źródła:

  • PN-EN ISO 13934-1:2013-07, "Tekstylia — Właściwości rozciągania tkanin — Część 1: Wyznaczanie maksymalnej siły i wydłużenia przy maksymalnej sile metodą paskową"
  • PN-EN ISO 13934-2:2014-03, "Tekstylia — Właściwości rozciągania tkanin — Część 2: Wyznaczanie maksymalnej siły metodą chwytową (grab method)"

Materiały:

  • Normy i opisy metod badań: PN-EN ISO 13934-1 oraz PN-EN ISO 13934-2 (w zakresie pojęć: siła maksymalna, zrywanie)
  • Podręczniki z materiałoznawstwa odzieżowego (włókna, tkaniny, właściwości użytkowe)
  • Instrukcje laboratoriów tekstylnych dotyczące interpretacji parametrów mechanicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego