KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 21.
Zdefiniuj cechę mapy znaną jako "kartometryczność". Wybierz najbardziej odpowiednią definicję.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kartometryczność to cecha mapy określająca, na ile nadaje się ona do wykonywania na niej pomiarów (np. odległości, powierzchni) z wymaganą dokładnością. Nie dotyczy przede wszystkim czytelności, samej zgodności treści z rzeczywistością ani "ilości informacji", tylko przydatności do kartometrii.

Pełne wyjaśnienie:

Kartometryczność (związana z kartometrią) oznacza taką cechę mapy, która opisuje jej przydatność do wykonywania pomiarów na mapie oraz związaną z tym dokładność pomiarową. W praktyce geodezyjnej chodzi o to, czy z mapy można wiarygodnie odczytywać i mierzyć wielkości (np. odległości, pola powierzchni), biorąc pod uwagę m.in. skalę, odwzorowanie i dokładność opracowania.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź wskazująca na dokładność pomiarową i możliwość wykonywania pomiarów?
Bo dokładnie to odróżnia mapy kartometryczne (lub posiadające cechę kartometryczności) od map, które mogą być przydatne głównie poglądowo. Kartometryczność łączy się z "mierzalnością" mapy w sensie kartograficznym, a nie z estetyką czy samą kompletnością treści.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Czytelność i łatwość interpretacji – to inna cecha jakościowa mapy (związana z kompozycją, symboliką, legendą i generalizacją). Mapa może być czytelna, ale niekoniecznie zapewniać odpowiednią dokładność do pomiarów.
  • Wierność i zgodność z rzeczywistością – to pojęcia bliższe poprawności merytorycznej treści i jej aktualności/zgodności, ale sama "zgodność" nie przesądza jeszcze o tym, czy można wykonywać pomiary z wymaganą dokładnością (np. ograniczenia skali nadal pozostają).
  • Szczegółowość i ilość informacji – większa szczegółowość nie jest równoznaczna z kartometrycznością. Można mieć mapę bogatą w treść, która nadal nie jest przeznaczona do precyzyjnych pomiarów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w definicji pojawiają się słowa "pomiar", "mierzenie", "odległość/powierzchnia" i "dokładność", najczęściej chodzi o kartometrię/kartometryczność, a nie o czytelność czy kompletność treści.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kartometryczność to cecha mapy oznaczająca, że nadaje się ona do wykonywania pomiarów na mapie (np. odległości, pól) z określoną dokładnością. Zależy m.in. od skali, odwzorowania i jakości opracowania, a nie tylko od tego, czy mapa jest "ładna" lub bogata w treść.
Geodeta często korzysta z map do analiz i opracowań, gdzie liczą się wielkości mierzalne. Kartometryczność informuje, czy z mapy wolno wnioskować ilościowo (mierzyć) w granicach dopuszczalnych błędów, zamiast traktować ją wyłącznie jako materiał poglądowy.
Czytelność dotyczy tego, jak łatwo odczytać treść mapy (symbole, legenda, generalizacja). Kartometryczność dotyczy tego, czy można na mapie wykonywać pomiary z sensowną dokładnością. Mapa może być czytelna, ale niekartometryczna (np. zbyt mała skala do pomiarów).
Tak. Skala ogranicza dokładność odczytu i pomiaru na mapie: im mniejsza skala, tym większe uogólnienie i tym trudniej o dokładne pomiary. Kartometryczność wiąże się więc z praktyczną "mierzalnością" mapy, której nie da się poprawić samą estetyką opracowania.
Nie. Zgodność treści z rzeczywistością (wierność/aktualność) nie gwarantuje, że mapa nadaje się do pomiarów. O kartometryczności decyduje także skala, odwzorowanie i dokładność opracowania. Można mieć mapę poprawną treściowo, ale zbyt ogólną do pomiarów.
W kartometrii wykonuje się m.in. pomiary odległości, kierunków, kątów oraz pól powierzchni w oparciu o przedstawienie kartograficzne. Wynik zawsze trzeba interpretować z uwzględnieniem skali i możliwych błędów wynikających z odwzorowania i generalizacji.
Często mylą kartometryczność z czytelnością albo z "wiernością" treści, bo wszystkie te cechy brzmią jak ogólna jakość mapy. Inny błąd to utożsamianie kartometryczności z dużą szczegółowością. Kluczowy wyróżnik to zawsze możliwość wykonywania pomiarów na mapie.
Legenda wpływa głównie na czytelność i poprawną interpretację treści. Pośrednio pomaga w prawidłowym odczycie, ale nie przesądza o kartometryczności. O kartometryczności decydują przede wszystkim cechy umożliwiające pomiary: skala, odwzorowanie i dokładność opracowania.
Gdy jej przeznaczeniem jest prezentacja ogólna, a nie pomiary: np. przy bardzo małej skali, silnej generalizacji lub braku informacji pozwalających ocenić dokładność. Taka mapa może świetnie pokazywać układ zjawisk, ale nie powinna służyć do wyznaczania wartości liczbowych.
Warto wypisać najczęstsze cechy mapy (np. kartometryczność, czytelność, aktualność, szczegółowość) i do każdej dopasować 2–3 charakterystyczne słowa-klucze. Ćwicz rozróżnianie: "pomiar" → kartometryczność, "odczyt symboli" → czytelność, "zgodność treści" → wierność.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kartometryczność to cecha mapy określająca, na ile nadaje się ona do wykonywania na niej pomiarów (np. odległości, powierzchni) z wymaganą dokładnością.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kartometria" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kartometria (dostęp: 2026-02-26)
  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "kartometryczny" – https://sjp.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła "kartometryczny", dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podręcznik podstaw kartografii dla geodezji (rozdział o cechach map i kartometrii)
  • Słowniki terminów kartograficznych i geodezyjnych (hasła: kartometria, kartometryczność)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczące opracowania wyników pomiarów i pracy na mapach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego