KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 29.
Ze stada owiec wydzielono grupę 30 maciorek, do której wprowadzono jednego tryka na czas stanówki. Opisany sposób organizacji rozrodu to krycie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na wydzielenie grupy 30 maciorek i wprowadzenie do niej jednego tryka na czas stanówki. Taki układ (jeden samiec obsługujący określoną grupę samic w wyodrębnionym "haremuje") odpowiada systemowi krycia haremowego, a nie kryciu wolnemu, z ręki ani dozorowanemu.

Pełne wyjaśnienie:

W hodowli owiec nazwy metod krycia odnoszą się przede wszystkim do tego, jak organizuje się kontakt rozpłodnika z maciorkami oraz jaki jest poziom kontroli człowieka nad kojarzeniem.

W opisie zadania ze stada wydzielono grupę 30 maciorek i wprowadzono jednego tryka do tej grupy na czas stanówki. Kluczowe są tu dwa elementy:

  • wyodrębniona grupa samic (nie całe stado),
  • jeden samiec przypisany do tej grupy na czas krycia.

Taka organizacja jest typowa dla krycia haremowego: tryk pracuje z określonym "haremem" maciorek, co ułatwia organizację rozrodu i w pewnym stopniu porządkuje kojarzenia (np. przez kontrolę, które samice mają dostęp do danego tryka).

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu:

  • "krycie z ręki" zakłada bezpośrednie, indywidualne doprowadzanie wybranej maciorki do tryka w konkretnym momencie i zwykle większą kontrolę pojedynczych pokryć; w zadaniu nie ma indywidualnego doprowadzania, tylko stałe przebywanie tryka z grupą.
  • "krycie wolne" oznacza swobodne kojarzenie w większej populacji (często całe stado lub duża część stada), bez wydzielania małego "haremu" dla jednego samca; w zadaniu grupę celowo wydzielono.
  • "krycie dozorowane" sugeruje aktywny nadzór nad aktami krycia (obserwację, rejestrację, kontrolę), natomiast w opisie podkreślono jedynie podział na grupę i wprowadzenie tryka, bez informacji o dozorowaniu poszczególnych pokryć.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się schemat "jedna grupa samic + jeden samiec na okres stanówki", najczęściej chodzi o rozpoznanie krycia haremowego. Jeśli zaś opis mówi o doprowadzaniu pojedynczych sztuk lub rejestrowaniu każdego krycia, wówczas rozważaj metody bardziej kontrolowane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krycie haremowe polega na przypisaniu jednego tryka do wyodrębnionej grupy maciorek na okres stanówki. Samiec przebywa z tą grupą i kryje samice, u których wystąpi ruja, bez indywidualnego doprowadzania każdej sztuki.
Szukaj opisu typu: "wydzielono grupę maciorek" oraz "wprowadzono jednego tryka do tej grupy na czas stanówki". To wskazuje na układ 1 samiec + określona grupa samic, czyli harem. Brak informacji o doprowadzaniu pojedynczych sztuk też jest ważną wskazówką.
W kryciu wolnym tryki mają dostęp do większej części stada (często bez podziału na małe grupy), a kontrola kojarzeń jest mniejsza. W kryciu haremowym stado dzieli się na grupy i do każdej grupy przypisuje się konkretnego tryka, co porządkuje organizację stanówki.
Stanówka to okres, w którym organizuje się krycie (kojarzenie) maciorek przez tryki. W praktyce to czas wprowadzenia rozpłodników do stada lub grup oraz prowadzenia działań, aby doszło do skutecznych pokryć i uzyskania jagniąt.
Zwykle nie. "Z ręki" oznacza kojarzenie bardziej indywidualne: człowiek doprowadza wybraną maciorkę do tryka w kontrolowanym momencie. W opisie, gdzie tryk jest po prostu wprowadzony do grupy na czas stanówki, bardziej pasuje system haremowy.
Podział na grupy ułatwia organizację pracy tryków, pozwala lepiej planować rozród i ogranicza przypadkowe kojarzenia między różnymi samcami. Dzięki temu łatwiej też zarządzać stadem, np. kontrolować, który tryk pracował z daną grupą w danym czasie.
Częsty błąd to kierowanie się brzmieniem słów ("wolne" wydaje się intuicyjne) zamiast analizą opisu. Inny błąd to mylenie "dozorowanego" z samym faktem wprowadzenia tryka do grupy. Warto zawsze sprawdzić: czy jest grupa? ile tryków? czy jest indywidualne doprowadzanie?
Krycie dozorowane stosuje się, gdy chce się mieć większą kontrolę nad przebiegiem krycia, np. obserwować i odnotowywać pokrycia, ograniczać agresję lub planować kojarzenia. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle pojawia się wtedy informacja o nadzorze, rejestracji lub dopuszczaniu do krycia.
Najważniejsze są: liczba samców, liczba samic, informacja o wydzieleniu grupy oraz poziom kontroli człowieka (czy doprowadza się zwierzęta "z ręki", czy nadzoruje akty krycia). Te elementy pozwalają odróżnić systemy krycia.
Ucz się definicji metod krycia i kojarz je z prostymi schematami organizacyjnymi (np. 1 tryk + grupa = harem). Rób krótkie fiszki z terminami: stanówka, ruja, maciorka, tryk oraz metody krycia. Na ćwiczeniach analizuj opisy i dopasowuj nazwę metody.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Opis wskazuje na wydzielenie grupy 30 maciorek i wprowadzenie do niej jednego tryka na czas stanówki."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli owiec (dział: rozród i metody krycia)
  • Notatki z zajęć praktycznych ROL.10 dotyczące organizacji stanówki
  • Instrukcje gospodarstw hodowlanych / ośrodków doradztwa rolniczego dotyczące kojarzenia i doboru rozpłodników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego