KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 36.
Ze stanowiska 2301 wykonano pomiar pionowości osi komina przemysłowego metodą dwusiecznych. Na podstawie opracowanych wyników pomiaru oblicz odchylenie kątowe na piątym poziomie, przy założeniu, że Δαi=kiśr-k0śr
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów pionowości osi komina przemysłowego, wykonanych metodą dwusiecznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odchylenie kątowe na danym poziomie liczy się jako różnicę kierunków średnich: Δαi=kiśr-k0śr. Dla poziomu 5 podstawia się wartości z opracowania pomiaru, zachowuje znak odejmowania i podaje wynik w jednostce cc. Otrzymana wartość to 624cc.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarze pionowości osi obiektu (np. komina) metodą dwusiecznych wykonuje się obserwacje kątowe, z których wyznacza się kierunki średnie dla kolejnych poziomów. Następnie porównuje się je z poziomem odniesienia (zwykle poziom "0"), aby określić odchylenie kątowe osi na danej wysokości.

W zadaniu podano zależność: Δαi=kiśr-k0śr. Oznacza to, że dla poziomu 5 należy:

  • odczytać z opracowanych wyników pomiaru wartość k5śr,
  • odczytać wartość odniesienia k0śr,
  • wykonać odejmowanie w podanej kolejności, aby poprawnie zachować znak odchylenia,
  • zapis wyniku podać w jednostce takiej jak w danych (tu: cc).

Poprawny wynik to 624cc, co oznacza dodatnie odchylenie kątowe na piątym poziomie względem poziomu odniesienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • -312cc i -624cc mają przeciwny znak, co zwykle wynika z odwrócenia kolejności odejmowania (k0śr-kiśr) albo z pomylenia kierunku narastania.
  • 312cc ma poprawny znak, ale złą wartość bezwzględną – typowy skutek pomylenia poziomu (np. użycia danych z innego i) albo błędnego odczytu/zaokrąglenia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj najpierw wzór z właściwym indeksem (tu i=5), a dopiero potem podstawiaj liczby. Minimalizuje to pomyłki znaku i "przeskakiwanie" między poziomami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odchylenie kątowe Δα opisuje różnicę kierunku (zwykle średniego) na danym poziomie względem poziomu odniesienia. Pokazuje, o ile "obraca się" rzut osi obiektu w porównaniu do podstawy, w jednostkach kątowych użytych w pomiarze (np. cc).
Wzór mówi, że dla poziomu i odejmujesz kierunek średni poziomu odniesienia (0) od kierunku średniego na poziomie i. Kolejność ma znaczenie, bo decyduje o znaku wyniku. Najpierw ustal i=5, potem podstaw dane.
cc to podjednostka miary kąta stosowanej w geodezji w systemie setnym (pochodna gon). W zadaniach egzaminacyjnych trzeba zachować spójność jednostek: jeśli kierunki są w cc, to różnica (odchylenie) także powinna być podana w cc.
Potrzebujesz dwóch wartości z opracowanych wyników pomiaru: k5śr (kierunek średni na poziomie 5) oraz k0śr (kierunek średni poziomu odniesienia). Następnie liczysz różnicę zgodnie ze wzorem i zapisujesz wynik w cc.
Najczęstsza metoda to zapisanie działania "słownie": poziom badany minus poziom odniesienia. Dopiero potem podstawiasz liczby. Jeśli odwrócisz kolejność, dostaniesz ten sam moduł, ale przeciwny znak (np. -624 zamiast 624).
Taka wartość może się pojawić, jeśli użyjesz danych z innego poziomu niż piąty albo pomylisz się przy odczycie kierunków średnich. W samym rachunku różnicy to zwykle błąd wyboru danych wejściowych, a nie "inny sposób liczenia".
Metodę dwusiecznych wykorzystuje się m.in. do kontroli geometrii obiektów, gdy zależy na wyznaczeniu położenia osi lub kierunku na różnych wysokościach i ograniczeniu wpływu błędów celowania. Spotkasz ją w zadaniach związanych z pionowością i osiowością.
Typowe błędy to: odwrócenie kolejności odejmowania (zły znak), pomylenie poziomów (np. i=4 zamiast i=5), nieuwaga w zapisie indeksów (kiśr vs k0śr) oraz niespójne jednostki. Pomaga kontrola: czy wynik ma sens i czy jest w cc.
Nie, do obliczenia liczbowej wartości Δα na poziomie 5 potrzebujesz konkretnych wartości kierunków średnich z opracowania pomiaru. W zadaniach egzaminacyjnych te dane są zwykle w załączniku (tabela/rysunek). Bez nich można jedynie opisać procedurę.
Sprawdź dwa elementy: znak (czy zgodny z kolejnością kiśr-k0śr) oraz wartość bezwzględną (czy odpowiada różnicy odczytanych kierunków). Dodatkowo upewnij się, że wynik podajesz w tej samej jednostce (cc).
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odchylenie kątowe na danym poziomie liczy się jako różnicę kierunków średnich: Δαi=kiśr-k0śr.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej dotyczące pomiarów pionowości i przemieszczeń
  • Zadania rachunkowe z obliczeń geodezyjnych (różnice kierunków, redukcje, interpretacja znaków)
  • Instrukcje/opracowania szkolne dotyczące metody dwusiecznych w pomiarach osiowości i pionowości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego