KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 13.
Ze względu na prędkość spalania materiały wybuchowe dzielą się na:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podział ze względu na prędkość przebiegu reakcji prowadzi do rozróżnienia materiałów o bardzo szybkim przebiegu (kruszących – typowo detonujących) oraz materiałów o wolniejszym przebiegu reakcji, dających efekt miotający (miotających – typowo spalających).
Pozostałe pary mieszają to kryterium z podziałem według funkcji (inicjujące).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest kryterium: prędkość spalania / przebiegu reakcji. W praktyce oznacza to rozróżnienie materiałów, które reagują bardzo gwałtownie i wytwarzają falę uderzeniową oraz wysokie ciśnienia zdolne do kruszenia ośrodka (skały), oraz materiałów, których reakcja ma charakter wolniejszy i daje przede wszystkim efekt miotający (wypychający gazy, generujący pracę gazów).

Odpowiedź: "kruszące, miotające" odpowiada temu podziałowi:

  • kruszące – kojarzone z materiałami o bardzo szybkim przebiegu reakcji (w wielu ujęciach: detonującymi), których energia objawia się silnym działaniem niszczącym i rozdrabniającym,
  • miotające – kojarzone z materiałami, które wytwarzają gazy i ciśnienie w sposób bardziej "ciągły" (w wielu ujęciach: spalającymi/deflagrującymi), przez co dominującym skutkiem jest działanie miotające.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "inicjujące, kruszące" – miesza dwa różne porządki klasyfikacji. "Inicjujące" opisuje rolę w układzie strzałowym (służą do zapoczątkowania reakcji w innych MW), a nie podział wyłącznie według prędkości przebiegu reakcji.
  • "burzące, kruszące" – takie zestawienie nie wynika wprost z kryterium prędkości reakcji i może odnosić się do innych, niejednoznacznych ujęć (np. potocznego opisu skutku). W tym pytaniu wymagany jest podział na kruszące i miotające.
  • "inicjujące, miotające" – analogicznie jak wyżej: "inicjujące" to klasyfikacja funkcjonalna, a nie bezpośrednio prędkościowa; dlatego para nie spełnia wskazanego kryterium.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się kryterium "prędkość spalania/reakcji", najpierw odetnij odpowiedzi zawierające role w systemie (np. "inicjujące"), bo to zwykle inna klasyfikacja niż ta, o którą pyta zadanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rozróżnienie opisuje dominujący efekt działania i typowy przebieg reakcji. Kruszące dają silne działanie niszczące/rozdrabniające (gwałtowny wzrost ciśnienia), a miotające przede wszystkim wytwarzają gazy wykonujące pracę miotającą (wypychającą).
W uproszczeniu: detonacja jest bardzo szybka i wiąże się z falą uderzeniową, a deflagracja to spalanie przebiegające wolniej, bez klasycznej fali detonacyjnej. W wielu ujęciach kruszące kojarzy się z detonacją, a miotające ze spalaniem.
"Inicjujące" opisuje funkcję materiału w układzie strzałowym (służy do rozpoczęcia reakcji w innym MW), a pytanie dotyczy podziału ze względu na prędkość reakcji. To dwa różne kryteria klasyfikacji.
Szukaj w treści słów typu: "prędkość spalania", "szybkość reakcji", "gwałtowność przebiegu". Gdy pojawia się takie kryterium, odpowiedzi o roli technicznej (np. inicjujące) zwykle są dystraktorami, bo nie wynikają z prędkości reakcji.
W zależności od źródła terminy mogą być używane różnie, ale w pytaniu egzaminacyjnym liczy się wskazane kryterium "prędkość spalania". W tym ujęciu właściwa para to "kruszące, miotające", a określenie "burzące" nie jest tu wymaganym członem podziału.
Najczęściej miesza się różne kryteria naraz: (1) kryterium funkcji (inicjujące), (2) kryterium prędkości reakcji (kruszące/miotające), (3) kryterium zastosowania. Na egzaminie zawsze trzymaj się dokładnie kryterium z treści pytania.
Jest to ważne przy planowaniu robót strzałowych: inny efekt jest potrzebny do intensywnego rozdrobnienia skały, a inny do przemieszczenia urobku lub oddziaływania gazów w pustej przestrzeni. Dobór powinien wynikać z technologii urabiania i warunków złoża.
Stwórz krótką ściągę z trzema kolumnami: kryterium (np. prędkość reakcji), nazwy klas (kruszące/miotające) i charakterystyka (gwałtowna fala vs praca gazów). Ćwicz na pytaniach, wskazując najpierw kryterium.
Oznacza to, że dominującym skutkiem jest wytwarzanie gazów i ciśnienia wykonującego pracę miotającą (wypychającą/napędzającą), a nie maksymalnie silne kruszenie ośrodka falą uderzeniową. W nauce często łączy się to z wolniejszym przebiegiem reakcji.
Tak, bo terminologia zależy od podręczników i przyjętej klasyfikacji. Dlatego na egzaminie kluczowe jest czytanie kryterium w treści pytania i dopasowanie pary nazw do tego kryterium. Jeśli pojawia się prędkość reakcji, typowa para to kruszące i miotające.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Materia%C5%82_wybuchowy (sekcje opisowe dotyczące reakcji wybuchowej i podziałów) - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Deflagracja (opis zjawiska i porównanie z detonacją) - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki/ skrypty z techniki strzałowej i materiałów wybuchowych dla górnictwa
  • Notatki z definicji: detonacja, deflagracja, brisantność, siła wybuchu
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z działu: materiały wybuchowe i roboty strzałowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego