KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 3.
Zespół archiwalny nazwany jest zdekompletowanym, jeżeli minimalny procent zniszczenia lub utraty dokumentów wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Zespół zdekompletowany" to taki, w którym nastąpiła utrata części dokumentacji wskutek zniszczenia lub zagubienia. W materiałach dydaktycznych dla technika archiwisty przyjmuje się niski próg: już ubytek na poziomie 5% stanu ogólnego zmienia kwalifikację zespołu i powinien być odnotowany w opisie zasobu.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce ocena kompletności zespołu archiwalnego ma znaczenie praktyczne: wpływa na opis zasobu, informowanie użytkowników o ograniczeniach badawczych oraz na planowanie prac porządkowych i konserwatorskich. Zespół może być zachowany w różnym stopniu, a terminologia rozróżnia m.in. zespoły typowe (zachowane celowo i bez istotnych braków), przykładowe (reprezentatywne próbki) oraz zespoły, których integralność została naruszona.

Odpowiedź "5% stanu ogólnego." jest poprawna, ponieważ w materiałach edukacyjnych dla kwalifikacji technik archiwista wskazuje się, że zespół archiwalny uznaje się za zdekompletowany, gdy minimalny procent zniszczenia lub utraty dokumentów wynosi 5% stanu ogólnego. Próg jest celowo niski: utrata nawet relatywnie niewielkiej części (około 1/20 całości) może zaburzyć obraz działalności twórcy zespołu i utrudnić odtwarzanie kontekstu powstania dokumentów.

  • Odpowiedź "10% stanu ogólnego." bywa wybierana intuicyjnie, bo jest "okrągła", ale w ujęciu dydaktycznym podnosi próg zdekompletowania ponad przyjętą definicję i może zaniżać wagę mniejszych ubytków.
  • Odpowiedź "25% stanu ogólnego." sugeruje już duże straty; taki poziom ubytków może istotnie ograniczać możliwości badawcze, ale nie odpowiada wskazanemu progowi minimalnemu dla kategorii "zdekompletowany".
  • Odpowiedź "50% stanu ogólnego." jest charakterystyczna dla skrajnie niepełnych zasobów; w kontekście dydaktycznym tak duża utrata bywa wiązana raczej z pojęciem zespołu szczątkowego, a nie jedynie zdekompletowanego.

W praktyce archiwista szacuje ubytki, porównując stan faktyczny z inwentarzami i pomocami archiwalnymi oraz z informacjami o wytwarzaniu dokumentacji (np. układ kancelaryjny). Kluczowe jest rozróżnienie strat przypadkowych (zniszczenie/utrata) od celowego brakowania dokumentacji niearchiwalnej, bo to wpływa na interpretację kompletności zespołu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zespół archiwalny to całość dokumentacji wytworzonej (lub zgromadzonej) przez jednego twórcę w toku jego działalności. Kluczowe jest zachowanie proweniencji i integralności, bo to zapewnia właściwy kontekst powstania akt i ułatwia ich interpretację.
"Zdekompletowany" oznacza, że zespół utracił część dokumentów wskutek zniszczenia lub utraty. Taki stan powinien być odnotowany w opisie zasobu, bo braki mogą ograniczać wartość informacyjną i wpływać na wyniki kwerend.
W materiałach dydaktycznych dla technika archiwisty przyjmuje się, że zespół uznaje się za zdekompletowany, gdy minimalny ubytek wynosi 5% stanu ogólnego. To niski próg, podkreślający wagę nawet niewielkich strat w obrębie zespołu.
Nawet niewielki ubytek może "przerwać" serie akt, usunąć kluczowe decyzje lub dowody działań twórcy. W efekcie badacz może otrzymać zniekształcony obraz działalności instytucji lub osoby, a archiwista musi to zasygnalizować w informacji o zasobie.
Zdekompletowanie dotyczy utraty części dokumentacji, ale zespół nadal zachowuje rozpoznawalną strukturę. Zespół szczątkowy to sytuacja skrajna: ilość materiałów jest tak mała, że pełne zbadanie funkcji i działalności twórcy bywa utrudnione lub niemożliwe.
Najczęściej porównuje stan faktyczny z inwentarzami, spisami zdawczo-odbiorczymi i innymi pomocami archiwalnymi. Analizuje też układ kancelaryjny i serie rzeczowe, aby wykryć "luki" oraz ocenić, jaka część dokumentacji mogła zostać utracona.
Niekoniecznie. Brakowanie dotyczy zwykle dokumentacji niearchiwalnej i jest działaniem celowym (zgodnym z zasadami postępowania z dokumentacją). "Zdekompletowany" odnosi się do strat wskutek zniszczenia lub utraty, a więc do naruszenia integralności zespołu.
Częsty jest mechanizm wyboru "większego" progu, bo wydaje się poważniejszy (np. 25% lub 50%). Inny błąd to zakotwiczenie na liczbie 10% jako "typowej". Pomaga zapamiętanie, że próg dla zdekompletowania jest niski i ma uwrażliwiać na straty.
Informacje o stanie zachowania i ubytkach umieszcza się w elementach opisu archiwalnego i ewidencji (np. uwagi do zespołu, charakterystyka zasobu). Ważne jest, aby użytkownik od razu wiedział, że część materiałów nie zachowała się.
Warto stworzyć krótką tabelę porównawczą: definicja, przyczyna (utrata/zniszczenie vs skrajna szczątkowość), skutek dla badań oraz przykładowe sytuacje. Następnie ćwiczyć pytania testowe, szczególnie te z progami procentowymi i terminologią opisu zasobu.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: ""Zespół zdekompletowany" to taki, w którym nastąpiła utrata części dokumentacji wskutek zniszczenia lub zagubienia."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji EKA.2 dotyczące klasyfikacji zespołów archiwalnych
  • Materiały dydaktyczne z terminologii archiwalnej (definicje zespołu, integralności, ubytków)
  • Ćwiczenia z analizy inwentarzy i pomocy archiwalnych pod kątem wykrywania braków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego