KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 6.
Zespół pokazany na rysunku to przekładnia
Ilustracja przedstawia schemat techniczny przekładni bezstopniowej typu Vario, co jest zgodne z kontekstem egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia bezstopniowa umożliwia płynną zmianę przełożenia bez wyraźnych "biegów". Oznaczenie Vario jest powszechnie kojarzone z rozwiązaniem typu CVT stosowanym w ciągnikach. Odpowiedzi o przekładni synchronizowanej, mechanicznej lub Power Shift dotyczą przekładni stopniowych, gdzie występują konkretne przełożenia.

Pełne wyjaśnienie:

Przekładnia bezstopniowa (CVT) to rozwiązanie, w którym przełożenie zmienia się płynnie, bez skokowego przechodzenia między ustalonymi biegami. W praktyce operator może utrzymywać optymalną prędkość jazdy i obroty silnika dla danej pracy (np. uprawa, transport), bez konieczności "szukania" właściwego biegu. Określenie typu Vario funkcjonuje jako nazwa handlowa kojarzona z przekładniami bezstopniowymi w ciągnikach rolniczych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "synchronizowana" opisuje przekładnię stopniową, w której zastosowano synchronizatory ułatwiające zmianę biegów. Nadal wybiera się konkretne przełożenia (biegi), a nie płynny zakres.
  • "mechaniczna" to określenie zbyt ogólne: wiele skrzyń biegów ma tor mechaniczny, ale samo słowo nie identyfikuje właściwego typu w kontekście rozróżnienia CVT vs skrzynie stopniowe. W zadaniu chodzi o precyzyjny typ przekładni.
  • "stopniowa typu Power Shift" dotyczy przekładni stopniowej, gdzie zmiana przełożenia odbywa się skokowo (między biegami), często z użyciem pakietów sprzęgieł wielotarczowych umożliwiających zmianę pod obciążeniem. To inna zasada działania niż bezstopniowa CVT.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się rozróżnienie bezstopniowa vs Power Shift/synchronizowana, kluczowe jest przypisanie: CVT = płynna zmiana przełożenia, Power Shift i synchronizowana = biegi stopniowe. Jeśli rysunek pokazuje charakterystyczny zespół CVT (np. część hydrostatyczna i mechaniczna w jednym układzie), wybór powinien paść na przekładnię bezstopniową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekładnia bezstopniowa (CVT) pozwala zmieniać przełożenie płynnie, bez wybierania kolejnych biegów. Dzięki temu łatwiej dobrać prędkość jazdy do obciążenia, utrzymać optymalne obroty silnika i pracować komfortowo w polu oraz w transporcie.
Kluczowa różnica to sposób zmiany przełożenia: CVT zmienia je płynnie w zakresie, a Power Shift przełącza ustalone stopnie (biegi). Jeśli odpowiedzi zawierają "bezstopniowa" oraz "stopniowa Power Shift", to właściwy wybór zależy od tego, czy na rysunku/opisie widać płynną regulację, czy zestaw biegów.
Synchronizacja dotyczy ułatwienia zmiany biegów w przekładni stopniowej. Nadal występują konkretne przełożenia (1, 2, 3 itd.), a synchronizator wyrównuje prędkości elementów przed zazębieniem. To inna zasada działania niż płynna zmiana przełożenia w CVT.
Przekładnia stopniowa ma skończoną liczbę ustalonych przełożeń (biegów). Zmiana prędkości jazdy i siły uciągu odbywa się przez przełączanie między tymi stopniami. W przeciwieństwie do tego przekładnia bezstopniowa nie ma "skoków" między biegami, tylko płynny zakres.
Najczęściej wskazuje się: łatwiejsze utrzymanie stałej prędkości roboczej, lepsze dopasowanie obrotów silnika do obciążenia, mniejsze zmęczenie operatora i płynniejszą jazdę. W praktyce może to pomagać przy pracach wymagających precyzyjnej prędkości, np. siewie.
Tak, idea Power Shift polega na przełączaniu przełożeń bez przerywania przekazywania momentu (zależnie od konstrukcji), co poprawia komfort i wydajność w porównaniu do skrzyni wymagającej rozłączania napędu. Nadal jest to jednak przekładnia stopniowa, a nie bezstopniowa.
Częste pomyłki to: wybór odpowiedzi "mechaniczna", bo brzmi ogólnie poprawnie; mylenie synchronizowanej z bezstopniową; oraz zakładanie, że Power Shift to to samo co CVT. Warto zawsze szukać w pytaniu słów-kluczy: "płynna zmiana" vs "biegi/stopnie".
Oznacza możliwość ustawienia dowolnej prędkości jazdy w pewnym zakresie bez "przeskoku" na kolejny bieg. Operator nie musi trafiać w konkretny stopień przekładni, tylko dobiera prędkość i obciążenie bardziej precyzyjnie, co jest przydatne w pracach rolniczych.
W praktyce zależy to od kosztów, prostoty obsługi i preferencji użytkownika. Skrzynie stopniowe bywają postrzegane jako prostsze w serwisie, a ich zachowanie jest przewidywalne w transporcie. Na egzaminie najważniejsze jest jednak rozróżnienie zasady: stopnie vs płynny zakres.
Ćwicz rozpoznawanie typów skrzyń biegów po nazwach i schematach: mechaniczna stopniowa, synchronizowana, Power Shift oraz bezstopniowa CVT. Pomaga też kojarzenie cech eksploatacyjnych (płynność, liczba biegów, zmiana pod obciążeniem) z właściwą nazwą.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Przekładnia bezstopniowa umożliwia płynną zmianę przełożenia bez wyraźnych "biegów"."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_bezstopniowa - dostęp 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Continuously_variable_transmission - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z budowy i eksploatacji ciągników rolniczych (dział: układ przeniesienia napędu)
  • Instrukcje obsługi ciągników z przekładniami bezstopniowymi i stopniowymi (sekcje: przekładnia/napęd)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych dotyczące przekładni CVT i Power Shift

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego