W inwentaryzacji porównuje się stan rzeczywisty (ustalony podczas spisu z natury) ze stanem księgowym wynikającym z ewidencji. Różnice dzielą się na:
- nadwyżki – gdy stan rzeczywisty jest większy niż księgowy,
- niedobory – gdy stan rzeczywisty jest mniejszy niż księgowy.
Aby wyznaczyć wartość nadwyżki, trzeba najpierw policzyć różnicę ilości, a następnie przemnożyć ją przez cenę jednostkową: (ilość ze spisu − ilość księgowa) × cena.
Dla towaru B w tabeli: ilość według spisu to 200 kg, a ilość według stanu księgowego to 180 kg. Różnica ilości wynosi więc 20 kg na plus, co oznacza nadwyżkę. Przy cenie 10,00 zł/kg wartość nadwyżki to: 20 × 10,00 zł = 200,00 zł. Z tego powodu poprawna jest odpowiedź "200,00 zł towaru B".
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z typowych powodów:
- Warianty dotyczące towaru A nie mogą być poprawne, ponieważ dla A spis (200 szt.) jest mniejszy niż stan księgowy (220 szt.), czyli mamy niedobór, a nie nadwyżkę.
- Wartość 100,00 zł wynikałaby z błędnej różnicy ilości (np. 10 jednostek zamiast 20) albo z pomylenia danych w tabeli. Przy cenie 10,00 zł jednostkowo i różnicy 20 jednostek wartość musi wynosić 200,00 zł.
W praktyce takie obliczenia wykorzystuje się przy sporządzaniu protokołów różnic inwentaryzacyjnych i przygotowaniu danych do rozliczenia nadwyżek/niedoborów zgodnie z polityką rachunkowości jednostki.