KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 16.
Zestawienie zawiera wybrane wielkości z zakresu normowania zużycia materiałów w przedsiębiorstwie produkcyjnym w I kwartale bieżącego roku. Ile ton powinien wynosić zapas minimalny, aby zabezpieczyć ciągłość produkcji w razie nieprzewidzianych okoliczności powodujących opóźnienie dostawy?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi normowania zużycia materiałów w przedsiębiorstwie produkcyjnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapas minimalny (bezpieczeństwa) ma zabezpieczyć produkcję na wypadek opóźnienia dostawy. Oblicza się go z danych o zużyciu materiału i możliwym czasie zwłoki (np. średnie dobowe zużycie × maksymalne opóźnienie). Po podstawieniu wartości z zestawienia otrzymuje się 1,2 t.

Pełne wyjaśnienie:

Zapas minimalny w praktyce gospodarki materiałowej oznacza zapas bezpieczeństwa – ilość materiału utrzymywaną po to, aby utrzymać ciągłość produkcji, gdy wystąpią nieprzewidziane okoliczności (np. opóźnienie dostawy, wahania zużycia, problemy transportowe).

W zadaniach egzaminacyjnych tego typu wynik wyznacza się na podstawie danych z zestawienia, zwykle według schematu:

  • ustal zużycie (najczęściej w przeliczeniu na dobę lub na jednostkę czasu),
  • ustal czas opóźnienia dostawy, który ma być "pokryty" zapasem minimalnym,
  • oblicz zapas minimalny jako ilość potrzebną do produkcji w czasie opóźnienia (w prostym ujęciu: zużycie w jednostce czasu × liczba jednostek czasu opóźnienia),
  • sprawdź jednostki i podaj wynik w tonach.

Dla danych z podanego zestawienia obliczenia prowadzą do wartości 1,2 t, czyli takiej, która wystarczy na okres potencjalnej zwłoki dostawy przy założonym zużyciu materiału.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 0,8 t – wartość zbyt mała: odpowiadałaby krótszemu opóźnieniu lub zaniżonemu zużyciu, co nie zabezpiecza ciągłości produkcji w założonych warunkach.
  • 2,8 t – wartość zbyt duża: sugeruje przyjęcie dłuższego okresu zabezpieczenia albo pomylenie zapasu minimalnego z inną kategorią zapasu (np. wyższą rezerwą).
  • 5,2 t – wartość zdecydowanie zawyżona: typowy efekt pomylenia skali (np. użycie zużycia z całego okresu zamiast przeliczenia na czas opóźnienia) lub błędu jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, zawsze zapisz, jakie dane z tabeli dotyczą zużycia w czasie, a jakie dotyczą opóźnienia dostawy, i dopiero potem wykonaj przeliczenie do ton. To ogranicza ryzyko wyboru wartości "na oko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapas minimalny to ilość materiału utrzymywana jako zapas bezpieczeństwa, aby nie przerwać produkcji, gdy dostawa się opóźni lub zużycie chwilowo wzrośnie. Nie służy do normalnej pracy magazynu, tylko do ograniczenia ryzyka przestoju.
Najczęściej liczy się go jako ilość potrzebną do produkcji w czasie opóźnienia: zużycie na dobę × liczba dni opóźnienia. Kluczowe jest poprawne wyznaczenie zużycia z zestawienia oraz zachowanie jednostek (np. t/dobę i doby).
Bo oba dotyczą "poziomów zapasu", ale pełnią inną funkcję. Zapas minimalny chroni przed brakiem materiału, a maksymalny ogranicza nadmierne zamrożenie kapitału i koszty magazynowania. Bez definicji łatwo wybrać zawyżony wynik "dla pewności".
Zazwyczaj potrzebujesz wielkości opisujących zużycie materiału w czasie (np. średnie dobowe lub na zmianę) oraz informacji o czasie dostawy albo maksymalnym opóźnieniu. Pozostałe dane (np. kwartalne sumy) często wymagają przeliczenia.
Nie zawsze. W prostych zadaniach egzaminacyjnych tak bywa, ale w praktyce można uwzględniać także wahania popytu/zużycia lub ryzyko dostaw. Jeśli w zestawieniu podano "maksymalne zużycie" albo "maksymalne opóźnienie", metoda może wymagać użycia tych wartości.
Gdy dostawcy mają niestabilne terminy, materiał jest krytyczny dla produkcji, a przestój jest bardzo kosztowny. Zapas minimalny rośnie też przy większej zmienności zużycia. W zadaniu egzaminacyjnym wskazuje na to zwykle informacja o ryzyku opóźnienia dostawy.
Najpierw zapisz jednostki przy każdej danej (np. t/kwartał, t/dobę, dni). Jeśli masz zużycie kwartalne, przelicz je na dobowe, dopiero potem pomnóż przez czas opóźnienia. Na końcu sprawdź, czy wynik jest w tonach, nie w tonach na dobę.
To wskazówka, że chodzi o ilość materiału, która pozwoli produkować mimo zakłóceń w dostawie. Czyli nie o zapas do normalnej pracy, lecz o rezerwę na czas niepewności. W obliczeniach odpowiada temu zapas minimalny/bezpieczeństwa.
Bo zamraża kapitał w zapasach, zwiększa koszty składowania (miejsce, obsługa, ubezpieczenie) i ryzyko przeterminowania lub utraty jakości materiału. W egzaminie jednak liczy się przede wszystkim poprawne zastosowanie danych z tabeli i definicji.
Ćwicz czytanie zestawień: szybko wyszukuj zużycie, okres, jednostki oraz parametry dostaw. Naucz się rozróżniać zapas minimalny, bieżący i maksymalny. Rozwiązuj zadania, zapisując zawsze wzór i jednostki – to najprostsza kontrola poprawności wyniku.
info

Około 31% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Zapas minimalny (bezpieczeństwa) ma zabezpieczyć produkcję na wypadek opóźnienia dostawy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu gospodarki magazynowej i zarządzania zapasami dla technika ekonomisty
  • Zadania rachunkowe z normowania zużycia i planowania zaopatrzenia (arkusze ćwiczeń)
  • Notatki z definicji i różnic: zapas minimalny, zapas maksymalny, zapas bieżący, zapas bezpieczeństwa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego