KWALIFIKACJA EKA2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 33.
Zgodę generalną dla jednostki organizacyjnej na brakowanie całej dokumentacji niearchiwalnej lub jej części, wydaje
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgoda generalna dotyczy upoważnienia dla jednostki organizacyjnej do brakowania określonej dokumentacji niearchiwalnej w szerszym zakresie. Taki rodzaj zgody ma charakter nadrzędny i systemowy, dlatego jest przypisany organowi centralnemu administracji archiwalnej, a nie dyrektorom pojedynczych archiwów.

Pełne wyjaśnienie:

Zgoda generalna w kontekście brakowania oznacza upoważnienie, które nie dotyczy pojedynczej, jednostkowej sprawy, lecz obejmuje całą dokumentację niearchiwalną albo jej część w danej jednostce organizacyjnej. Z samej nazwy wynika, że ma to być rozwiązanie o charakterze szerszym i bardziej "systemowym" niż jednorazowa zgoda na konkretne brakowanie.

W praktyce archiwalnej kluczowe jest rozpoznanie poziomu kompetencji: czynności porządkowe i obsługa zasobu (w tym działania operacyjne w archiwach) to jedno, a wydawanie zgód generalnych w sprawach brakowania – to drugie. Uprawnienie do udzielania zgody generalnej wiąże się z nadzorem w skali całego systemu, więc właściwy jest organ centralny. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych."

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo wskazują dyrektorów konkretnych archiwów (AAN, NAC lub archiwum państwowe w Warszawie). Są to instytucje ważne w systemie archiwalnym, jednak z punktu widzenia tego pytania stanowią poziom jednostkowy (konkretna placówka), a nie poziom organu centralnego właściwego do wydawania zgód generalnych. Typową pomyłką na egzaminie jest kierowanie się rozpoznawalnością nazwy instytucji albo miejscowością, zamiast analizą słowa "generalną", które sugeruje kompetencję nadrzędną.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się termin typu "generalna", "dla jednostki organizacyjnej" i "całej dokumentacji", najpierw sprawdź, czy odpowiedź nie powinna dotyczyć organu centralnego, a nie dyrektora pojedynczego archiwum.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zgoda o charakterze ogólnym, która obejmuje brakowanie całej dokumentacji niearchiwalnej albo wskazanej jej części w danej jednostce organizacyjnej. Różni się od zgody "jednorazowej" tym, że dotyczy szerszego zakresu i ma charakter bardziej systemowy.
Bo "generalna" oznacza rozstrzygnięcie nadrzędne i obejmujące szeroki zakres, a nie pojedynczą czynność w jednej sprawie. W logice systemu nadzoru archiwalnego takie decyzje przypisuje się poziomowi centralnemu, a nie kierownikom konkretnych archiwów.
Zwróć uwagę na zakres: zgoda generalna dotyczy całej dokumentacji niearchiwalnej lub jej części w jednostce (szeroko), a zgoda "zwykła" najczęściej odnosi się do konkretnej partii akt lub jednego postępowania brakowania (wąsko). Na egzaminie to słowo często rozstrzyga.
Sygnałami są sformułowania typu: "zgoda generalna", "dla jednostki organizacyjnej", "całej dokumentacji" lub "części dokumentacji". Takie ujęcie wskazuje na decyzję o charakterze systemowym, więc warto rozważyć organ centralny zamiast dyrektora konkretnego archiwum.
W tego typu pytaniu egzaminacyjnym dyrektor konkretnego archiwum jest traktowany jako poziom jednostkowy instytucji, a nie organ centralny systemu. Dlatego taka odpowiedź bywa typowym dystraktorem, który "brzmi wiarygodnie", ale nie pasuje do słowa "generalna".
NAC to wyspecjalizowana instytucja archiwalna, jednak w zadaniach sprawdzających "zgodę generalną" kluczowe jest rozróżnienie poziomu: organ centralny vs. dyrektor pojedynczego archiwum. Sama rozpoznawalność nazwy NAC nie przesądza o kompetencji do zgody generalnej.
Najczęściej: wybierają odpowiedź z najbardziej znaną nazwą instytucji, mylą kompetencje organu nadzorczego z rolą archiwum jako jednostki, albo ignorują słowo "generalna". Pomaga metoda: najpierw ustal zakres (ogólny vs. jednostkowy), dopiero potem wybierz organ.
Przydają się: dokumentacja niearchiwalna, kategorie archiwalne, brakowanie, zgoda (w tym "generalna"), nadzór archiwalny oraz podstawowa struktura organów archiwalnych. Bez tego łatwo ulec skojarzeniom z nazwą placówki zamiast analizie kompetencji.
Najczęściej po upływie okresów przechowywania wynikających z wykazu akt i po ocenie, że dokumentacja ma status niearchiwalny. Wtedy przygotowuje się procedurę brakowania i dopilnowuje właściwego trybu, w tym właściwych zgód i dokumentów towarzyszących.
Ucz się "mapy" systemu: kto jest organem centralnym, kto kieruje konkretnym archiwum, a kto działa w jednostce organizacyjnej (archiwum zakładowe/składnica). Rób fiszki: pojęcie → organ właściwy. To ogranicza zgadywanie oparte na samej rozpoznawalności nazw.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Zgoda generalna dotyczy upoważnienia dla jednostki organizacyjnej do brakowania określonej dokumentacji niearchiwalnej w szerszym zakresie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji EKA.2 dotyczące brakowania i nadzoru archiwalnego
  • Instrukcja kancelaryjna oraz instrukcja archiwalna obowiązująca w jednostce (część o brakowaniu)
  • Słownik/kompendium terminów archiwalnych (pojęcia: kategorie archiwalne, brakowanie, zgoda)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego