KWALIFIKACJA OGR4 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 29.
Zgodnie z danymi zawartymi na zamieszczonym fragmencie mapy, różnice wysokości pomiędzy krawędziami skarpy kanału a jego dnem wynoszą
Ilustracja przedstawia fragment mapy topograficznej, która jest używana w kontekście egzaminu zawodowego dla techników
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnicę wysokości liczy się jako rzędna krawędzi skarpy minus rzędna dna kanału. Z mapy odczytuje się dno 0,94 m oraz krawędzie 1,91 m i 2,33 m, więc otrzymujemy: 1,91−0,94=0,97 m oraz 2,33−0,94=1,39 m. To są głębokości skarp po obu stronach kanału.

Pełne wyjaśnienie:

Na mapie sytuacyjno-wysokościowej kanał/rowek rozpoznaje się po dwóch równoległych liniach oraz szrafowaniu (krótkich kreskach) skierowanym do wnętrza wykopu. Ten symbol informuje, gdzie znajdują się skarpy i w którą stronę teren "opada" do dna.

Aby wyznaczyć różnice wysokości pomiędzy krawędziami skarpy a dnem, trzeba:

  • odczytać rzędną dna (wartość umieszczona w osi obiektu liniowego),
  • odczytać rzędne górnych krawędzi skarp po obu stronach kanału (wartości przy liniach ograniczających wykop),
  • dla każdej strony wykonać odejmowanie: krawędź − dno.

W tym zadaniu dno ma rzędną 0,94 m. Krawędzie skarp mają rzędne 1,91 m oraz 2,33 m. Zatem:

  • dla jednej strony: 1,91 m − 0,94 m = 0,97 m,
  • dla drugiej strony: 2,33 m − 0,94 m = 1,39 m.

Odpowiedź "0,97 m i 1,39 m" jest poprawna, bo wynika bezpośrednio z właściwych rzędnych: dna i obu krawędzi skarp.

Pozostałe propozycje są błędne typowo z dwóch powodów:

  • pomylenie rzędnych terenu otaczającego (punkty wysokościowe poza kanałem) z rzędnymi krawędzi skarp – na mapie mogą występować wartości w pobliżu obiektu, ale nie odnoszą się do jego geometrii,
  • błąd rachunkowy przy odejmowaniu liczb dziesiętnych (np. przesunięcie o setne lub dziesiąte metra).

W praktyce umiejętność taka jest potrzebna m.in. przy projektowaniu odwodnienia i retencji: pozwala ocenić, jak głęboki jest wykop i czy spadki oraz skarpy będą bezpieczne i wykonalne. W zadaniach egzaminacyjnych zawsze warto najpierw potwierdzić, że odczytane liczby należą do dna i krawędzi (wskazuje to symbol szrafowania), a dopiero potem liczyć różnice.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna wysokościowa to liczba (zwykle w metrach), która określa wysokość danego punktu terenu lub obiektu względem przyjętego poziomu odniesienia. Na mapie może opisywać np. dno kanału, krawędź skarpy albo punkt wysokościowy w terenie.
Najczęściej widać dwie linie ograniczające obiekt oraz krótkie kreski prostopadłe (szrafowanie) skierowane do wnętrza wykopu. Kierunek szrafowania podpowiada, gdzie jest spadek do dna, a więc pomaga odróżnić krawędzie skarp od zwykłych linii w terenie.
Stosuje się proste odejmowanie: rzędna krawędzi skarpy − rzędna dna. Gdy kanał ma dwie skarpy, liczysz dwie różnice (osobno dla każdej strony). Kluczowe jest, aby odczytać właściwe rzędne przypisane do dna i krawędzi.
Teren po obu stronach obiektu liniowego może mieć inne ukształtowanie, a krawędzie skarp mogą leżeć na różnych wysokościach. W efekcie głębokość wykopu "po lewej" i "po prawej" stronie może się różnić, mimo że dno kanału ma jedną rzędną.
Najczęściej myli się punkty wysokościowe terenu otaczającego z rzędnymi krawędzi skarp. Pomaga zasada: najpierw identyfikuj symbol kanału i szrafowanie, potem wybieraj liczby, które leżą bezpośrednio na krawędziach i na dnie obiektu.
Rzędna dna jest umieszczona w osi obiektu (wewnątrz dwóch linii kanału/rowu), czyli "w środku" wykopu. Rzędne terenu są poza obiektem i nie leżą między liniami ograniczającymi. Dodatkowo szrafowanie wskazuje, gdzie jest wnętrze wykopu.
Szrafowanie (krótkie kreski) pokazuje, że dana linia jest krawędzią skarpy oraz wskazuje kierunek spadku terenu – kreski są skierowane w stronę niższą (do wnętrza wykopu). To ważny sygnał, które rzędne dotyczą skarp, a nie otaczającego terenu.
W pytaniu o "różnice wysokości" liczy się wyłącznie różnicę rzędnych (w metrach). Nachylenie skarpy wymagałoby jeszcze odległości poziomej (np. z podziałki mapy). Jeśli nie podano skali/odległości, zadanie zwykle dotyczy samej różnicy wysokości.
Porównaj rząd wielkości: różnica wysokości nie może być większa niż różnica między największą odczytaną rzędną krawędzi a rzędną dna. Upewnij się też, że odejmujesz "krawędź − dno", a nie odwrotnie, i że nie korzystasz z punktów wysokościowych spoza kanału.
Ćwicz na wielu fragmentach map: rozpoznawaj symbole (skarpy, rowy, kanały), zaznaczaj rzędy: dno i krawędzie, a potem wykonuj krótkie obliczenia różnic. Dobrą metodą jest też kontrola: wskaż palcem obszar "wewnątrz" obiektu zgodnie z szrafowaniem, zanim wybierzesz liczby.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Różnicę wysokości liczy się jako rzędna krawędzi skarpy minus rzędna dna kanału."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z topografii i czytania map sytuacyjno-wysokościowych dla architektury krajobrazu
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu rzędnych i różnic wysokości
  • Ćwiczenia praktyczne: analiza fragmentów map z oznaczeniami skarp, rowów i kanałów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego