KWALIFIKACJA TKO3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 10.
Zgodnie z danymi zawartymi w tabeli poszerzenie rozstawu toru w łukach o promieniu 1000 m, na szlaku, przy dopuszczalnej prędkości maksymalnej do 100 km/h, wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą poszerzenia rozstawu torów w łukach, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poszerzenie rozstawu toru w łukach dobiera się z tabel zależnie od warunków: promienia łuku, miejsca (na szlaku) oraz dopuszczalnej prędkości. Dla promienia 1000 m i prędkości maksymalnej do 100 km/h z tabeli odczytuje się wartość 220 mm. Pozostałe wartości dotyczą innych kombinacji parametrów.

Pełne wyjaśnienie:

Poszerzenie rozstawu toru w łukach stosuje się po to, aby poprawić warunki prowadzenia zestawów kołowych w krzywiźnie oraz ograniczyć niekorzystne oddziaływania na szyny i obrzeża kół. W praktyce nie wyznacza się go "z głowy", tylko przyjmuje z tabel technicznych, w których wartości zależą od kilku kluczowych parametrów.

W tym zadaniu podano komplet danych potrzebnych do odczytu:

  • promień łuku: 1000 m,
  • lokalizacja: na szlaku,
  • dopuszczalna prędkość maksymalna: do 100 km/h.

Po znalezieniu w tabeli wiersza odpowiadającego promieniowi 1000 m oraz kolumny odpowiadającej prędkości "do 100 km/h" (dla warunków "na szlaku") otrzymuje się wartość 220 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "170 mm" może odpowiadać łagodniejszym warunkom (np. innemu zakresowi prędkości lub innej pozycji w tabeli), ale nie jest wynikiem dla podanej kombinacji 1000 m i do 100 km/h.
  • "145 mm" jest jeszcze mniejszą wartością, typową raczej dla sytuacji, w których wymagane poszerzenie jest ograniczone (np. inne warunki tabelaryczne) i nie pasuje do wskazanych danych zadania.
  • "270 mm" jest większym poszerzeniem; taki wybór bywa skutkiem błędu polegającego na odczycie z kolumny dla wyższych prędkości albo pomyleniu wiersza promienia.

Wskazówka egzaminacyjna: przed odczytem zawsze sprawdź, czy wybrałeś właściwy kontekst tabeli (np. "na szlaku"), a następnie dopasuj dokładnie promień i przedział prędkości. Najczęstsze pomyłki wynikają z przesunięcia o jedną kolumnę lub użycia wartości zapamiętanej z innego zadania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poszerzenie rozstawu toru to celowe zwiększenie odległości między wewnętrznymi krawędziami główek szyn na odcinkach łukowych. Stosuje się je, by poprawić prowadzenie zestawów kołowych w krzywiźnie i ograniczyć nadmierne tarcie oraz zużycie obrzeży kół i szyn.
W łuku zestawy kołowe muszą "wpisać się" w krzywiznę, co zwiększa ryzyko kontaktu obrzeża z szyną i wzrostu oporów ruchu. Poszerzenie rozstawu ułatwia przejazd, zmniejsza oddziaływania boczne i może ograniczać przyspieszone zużycie elementów nawierzchni.
Najczęściej potrzebujesz co najmniej: promienia łuku, miejsca zastosowania (np. na szlaku) oraz dopuszczalnej prędkości dla danego odcinka. Dopiero ta kombinacja pozwala wejść w odpowiedni wiersz i kolumnę tabeli i odczytać właściwą wartość.
Najpierw sprawdź, czy tabela podaje prędkość jako "do … km/h" czy "od … do … km/h". Następnie dopasuj zakres, w którym mieści się prędkość maksymalna. Na końcu porównaj nagłówki kolumn, aby uniknąć przesunięcia o jedną kolumnę (to częsty błąd na egzaminie).
Nie. Promień jest kluczowy, ale w tabelach technicznych zwykle uwzględnia się także dopuszczalną prędkość i warunki zastosowania (np. szlak). Dlatego ta sama wartość promienia może mieć różne poszerzenia w zależności od przedziału prędkości i kontekstu eksploatacyjnego.
Kontrola jest potrzebna m.in. podczas przeglądów geometrii toru, po robotach regulacyjnych (np. podbijaniu), po wymianie elementów nawierzchni oraz przy zgłoszeniach dotyczących pogorszenia prowadzenia taboru w łukach. Celem jest potwierdzenie zgodności z wymaganiami utrzymaniowymi.
Najczęstsze to: odczyt z niewłaściwej kolumny prędkości, pomylenie wiersza promienia (np. 900 m vs 1000 m), nieuwzględnienie kontekstu "na szlaku", a także sugerowanie się intuicją ("większy promień = większe poszerzenie") zamiast odczytu tabelarycznego.
Nie jest to reguła, którą można bezpiecznie stosować w zadaniach egzaminacyjnych. Wartości są ustalane tabelarycznie i mogą zależeć od dodatkowych założeń. Na egzaminie należy traktować tabelę jako źródło wiążące i odczytywać wartość dokładnie dla podanych warunków.
Zbyt małe poszerzenie może pogarszać warunki prowadzenia zestawów kołowych, zwiększać tarcie obrzeża o szynę, podnosić oddziaływania boczne i przyspieszać zużycie. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do pogorszenia komfortu jazdy i konieczności dodatkowych prac utrzymaniowych.
Ćwicz na wielu przykładach: dobieraj wiersz (promień), potem kolumnę (prędkość) i zawsze sprawdzaj nagłówki tabeli. Pomaga też robienie krótkiej notatki: "R = …, V = …, miejsce = …". Dzięki temu zmniejszasz ryzyko odczytu z sąsiedniej rubryki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poszerzenie rozstawu toru w łukach dobiera się z tabel zależnie od warunków: promienia łuku, miejsca (na szlaku) oraz dopuszczalnej prędkości.

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe zarządcy infrastruktury dotyczące geometrii toru i utrzymania nawierzchni
  • Podręczniki z zakresu geometrii toru kolejowego (łuki, przechyłka, poszerzenie)
  • Instrukcje i wytyczne techniczne stosowane w utrzymaniu nawierzchni (tabele wartości dopuszczalnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego