KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 24.
Zgodnie z etapami procesu terapeutycznego sprecyzowanie celów terapeutycznych wynika bezpośrednio
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cele terapeutyczne powinny wynikać bezpośrednio z rozpoznania stanu i funkcjonowania osoby – czyli z diagnozy funkcjonalnej.
Harmonogram, scenariusze zajęć oraz dobór metod to elementy planowania i realizacji, które tworzy się dopiero po określeniu, co ma zostać osiągnięte w terapii.

Pełne wyjaśnienie:

W procesie terapeutycznym w terapii zajęciowej kluczowa jest logika następstwa: najpierw rozpoznanie sytuacji pacjenta, potem wyznaczenie celów, a dopiero następnie plan i sposób realizacji. Dlatego sprecyzowanie celów terapeutycznych wynika bezpośrednio ze sformułowanej diagnozy funkcjonalnej – diagnoza opisuje aktualne możliwości, ograniczenia, zasoby i potrzeby, a cele są "przekładem" tych ustaleń na oczekiwane zmiany (co ma się poprawić, utrzymać lub zostać wypracowane).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Z ustalonego harmonogramu działań – harmonogram mówi głównie kiedy i w jakiej kolejności coś będzie realizowane. Nie jest źródłem celów, tylko narzędziem organizacji pracy po tym, gdy cele są już znane.
  • Z opracowanych scenariuszy zajęć – scenariusze opisują przebieg jednostek zajęciowych i dobór aktywności. Są podporządkowane celom (mają pomagać je osiągać), a nie odwrotnie.
  • Z dobranych metod i technik terapii zajęciowej – metody i techniki to odpowiedź na pytanie jak pracować. Dobiera się je do celów i do diagnozy, ale sam dobór metod nie powinien definiować celu; w przeciwnym razie terapia staje się "metodocentryczna", a nie skoncentrowana na potrzebach pacjenta.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się elementy "organizacyjne" (harmonogram) lub "narzędziowe" (metody, scenariusze), a pytanie dotyczy celów, najczęściej właściwym punktem odniesienia jest diagnoza/ocena funkcjonowania, bo cele są wynikiem wniosków z oceny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Diagnoza funkcjonalna to ocena tego, jak osoba funkcjonuje w codziennych aktywnościach: co potrafi zrobić samodzielnie, z czym ma trudności, jakie ma zasoby i ograniczenia. Jej wnioski stanowią podstawę do planowania terapii i do formułowania celów możliwych do osiągnięcia.
Cele opisują oczekiwaną zmianę, a zmiana musi odnosić się do punktu wyjścia. Diagnoza funkcjonalna określa ten punkt wyjścia (potrzeby i możliwości), więc to z niej logicznie wyprowadza się cele. Bez diagnozy cele byłyby przypadkowe lub niedostosowane.
Cel odpowiada na pytanie "co ma się poprawić/utrzymać/nauczyć?", np. większa samodzielność w czynnościach. Harmonogram odpowiada na pytanie "kiedy i jak często pracujemy nad celem?", np. 2 razy w tygodniu przez 6 tygodni. Harmonogram nie tworzy celu.
Najpierw formułuje się cele na podstawie diagnozy, a dopiero potem dobiera się metody i techniki, które mają te cele realizować. Odwrócenie kolejności prowadzi do sytuacji, w której terapia jest dopasowana do ulubionych narzędzi terapeuty, a nie do potrzeb pacjenta.
Częsty błąd to mylenie pojęć: uznanie, że "scenariusz" lub "harmonogram" to źródło celów, bo są kojarzone z planowaniem. Uczniowie też czasem wybierają odpowiedź z najbardziej "technicznym" brzmieniem, zamiast sprawdzić, co logicznie wynika z czego.
Najpierw z diagnozy wybiera się kluczowe problemy i zasoby, potem formułuje się cele jako konkretne efekty pracy. Dobre cele są zrozumiałe, możliwe do oceny i osadzone w funkcjonowaniu pacjenta (np. w samoobsłudze, pracy, czasie wolnym), a nie w samej aktywności zajęć.
Scenariusz może doprecyzować sposób realizacji celu (jakie aktywności będą użyte), ale nie powinien być źródłem celu. Cel jest nadrzędny i wynika z diagnozy. Scenariusz jest narzędziem wykonawczym: opisuje przebieg zajęć tak, aby wspierać osiągnięcie celu.
Harmonogram ustala się po zebraniu informacji diagnostycznych i określeniu celów, ponieważ dopiero wtedy wiadomo, jaka intensywność i czas trwania oddziaływań są potrzebne. Harmonogram obejmuje m.in. częstotliwość spotkań, kolejność etapów pracy i terminy ewaluacji postępów.
To m.in. dobór aktywności funkcjonalnych (trening czynności dnia codziennego), adaptacje i modyfikacje zadania, stopniowanie trudności, instruktaż i modelowanie, wykorzystanie pomocy terapeutycznych. Metody dobiera się do diagnozy i celów, a nie jako cel sam w sobie.
Pomaga prosta reguła: cele wynikają z oceny/diagnozy, a metody, scenariusze i harmonogram wynikają z celów. Jeśli pytanie dotyczy tego, "z czego bezpośrednio wynikają cele", szukaj odpowiedzi związanej z diagnozą funkcjonalną, a nie z narzędziami organizacji zajęć.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw terapii zajęciowej (rozdziały o procesie terapeutycznym i diagnozie funkcjonalnej)
  • Notatki z zajęć dotyczące planowania terapii: diagnoza → cele → plan → realizacja → ocena
  • Przykładowe karty diagnozy funkcjonalnej i przykłady celów terapeutycznych (krótkoterminowych i długoterminowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego