KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 20.
Zgodnie z instrukcją producenta do mieszanki betonowej należy dodać domieszkę uplastyczniającą w ilości 0,5% masy cementu. Oblicz ile domieszki należy dodać do jednego zarobu o objętości 200 dm3, jeżeli do wykonania 1 m3 mieszanki betonowej potrzeba 300 kg cementu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
200 dm3 to 0,2 m3 mieszanki.
Na 1 m3 potrzeba 300 kg cementu, więc na 0,2 m3 potrzeba 300×0,2=60 kg. Domieszka to 0,5% masy cementu, czyli 0,005×60=0,30 kg. Inne wyniki zwykle biorą się z pomylenia % lub braku przeliczenia dm3 na m3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu domieszka uplastyczniająca ma być dozowana w ilości 0,5% masy cementu. Kluczowe są więc dwa kroki: (1) ustalenie, ile cementu przypada na jeden zarób 200 dm3, a potem (2) policzenie 0,5% z tej masy.

Krok 1: przeliczenie objętości zarobu
W praktyce receptury często podaje się na 1 m3. Trzeba więc sprowadzić 200 dm3 do m3:
1 m3 = 1000 dm3, zatem 200 dm3 = 200/1000 = 0,2 m3.

Krok 2: masa cementu dla 0,2 m3
Skoro na 1 m3 mieszanki potrzeba 300 kg cementu, to na 0,2 m3 potrzeba proporcjonalnie:
300 kg × 0,2 = 60 kg.

Krok 3: obliczenie 0,5% z masy cementu
0,5% to w zapisie dziesiętnym 0,005. Liczymy więc:
60 kg × 0,005 = 0,30 kg.

Dlatego poprawna ilość domieszki dla jednego zarobu wynosi 0,30 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,20 kg zwykle wynika z błędnego przeliczenia objętości (np. przyjęcia innego ułamka m3) albo z pomyłki w procentach.
  • 1,00 kg może wynikać z potraktowania 0,5% jak 0,5 (czyli 50%) lub z liczenia od niewłaściwej masy.
  • 1,50 kg często jest skutkiem liczenia 0,5% od 300 kg (dla 1 m3) bez uwzględnienia, że zarób ma tylko 0,2 m3, albo przesunięcia przecinka.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach z domieszkami zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku. Kontrola jednostek (dm3 → m3, % → ułamek) szybko ujawnia większość błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności: 1 m3 = 1000 dm3. Dlatego 200 dm3 = 200/1000 = 0,2 m3. Ten krok jest kluczowy, bo receptury betonu najczęściej są podawane "na 1 m3".
To znaczy, że ilość domieszki liczysz od masy cementu w danym zarobie. 0,5% to ułamek 0,005, więc domieszka = masa cementu × 0,005. Nie liczysz procentu od całej mieszanki ani od objętości.
Stosujesz proporcję liniową: skoro na 1 m3 jest 300 kg, to na 0,2 m3 będzie 300 × 0,2 = 60 kg. Najpierw ustal cement dla rzeczywistej objętości zarobu, dopiero potem licz domieszkę.
Procent oznacza "na sto". Zatem 0,5% = 0,5/100 = 0,005. Zapis 0,5 jako ułamek dziesiętny odpowiada 50%, więc daje wynik 100 razy większy. To jeden z najczęstszych błędów rachunkowych na egzaminie.
Najczęstsze pomyłki to: brak przeliczenia dm3 na m3, liczenie procentu od 300 kg (dla 1 m3) zamiast od cementu w danym zarobie, oraz złe przekształcenie procentu (0,5% potraktowane jak 0,5).
W tym typie poleceń domieszkę liczy się od masy cementu, bo tak podaje instrukcja producenta (np. "% masy cementu"). Gdyby chodziło o masę mieszanki, byłoby to wyraźnie zaznaczone w treści zadania.
Stosuje się je, gdy trzeba poprawić urabialność i konsystencję mieszanki (łatwiejsze układanie i zagęszczanie) albo uzyskać wymaganą konsystencję przy mniejszej ilości wody. Zawsze należy trzymać się dawkowania z karty technicznej producenta.
Oceń rząd wielkości: 0,5% to bardzo mało, więc wynik powinien być ułamkiem kilograma przy kilkudziesięciu kilogramach cementu. Dla 60 kg cementu 1% to 0,6 kg, więc 0,5% to około 0,3 kg. Taka kontrola szybko wyłapuje błędy.
Postępuj identycznie: (1) zamień objętość zarobu na m3, (2) policz cement: 300 kg × objętość w m3, (3) policz domieszkę: masa cementu × 0,005. Metoda działa dla każdej objętości betoniarki/mieszarki.
Ćwicz krótkie schematy: przelicz jednostki (dm3, m3, litry), licz proporcje "na 1 m3", a procenty zawsze zamieniaj na ułamek (dzielenie przez 100). Pomaga też zapisywanie danych w tabelce: objętość, cement, procent, wynik.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Procent" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp: 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), hasło: "Metr sześcienny" (relacja do dm³) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr_sze%C5%9Bcienny - dostęp: 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót betonowych (działy: domieszki, receptury mieszanek)
  • Zadania rachunkowe z procentów i proporcji (materiały do matematyki zawodowej)
  • Karty techniczne domieszek do betonu (sekcja: dozowanie jako % masy cementu) – do ćwiczeń na przykładach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego