KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 50.
Zgodnie z Polską Normą, szerokość luzu manipulacyjnego X i Y dla ruchu jednokierunkowego tylko środków transportowych, gdzie Sj - oznacza szerokość ładunku, a - szerokość wózka, b - szerokość drogi transportowej, wynosi odpowiednio
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek widoku z góry na wózek widłowy poruszający się po drodze transportowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W ruchu jednokierunkowym tylko środków transportowych przyjmuje się, że szerokość drogi to szerokość wózka/ładunku powiększona o całkowity luz 60 cm. Ten luz dzieli się symetrycznie na dwie strony, więc X=300 mm i Y=300 mm. Pozostałe warianty błędnie przyjmują inny podział lub inną wartość luzu.

Pełne wyjaśnienie:

Luzy manipulacyjne X i Y to boczne odstępy bezpieczeństwa między skrajną szerokością poruszającego się środka transportu (wózka lub ładunku, jeśli jest szerszy) a krawędzią drogi transportowej. Ich celem jest umożliwienie bezpiecznego prowadzenia wózka mimo drobnych odchyleń toru jazdy, nierówności nawierzchni czy niewielkich wahań ładunku.

Dla ruchu jednokierunkowego wyłącznie środków transportowych stosuje się zasadę, że do szerokości "a" (w praktyce: szerokości wózka lub szerokości ładunku "Sj", jeżeli to on wyznacza skrajnię) dodaje się łącznie 60 cm luzu. Kluczowe jest to, że jest to luz całkowity po obu stronach razem.

Skoro łączny luz wynosi 600 mm, to przy typowym założeniu normowym/praktycznym rozkłada się go symetrycznie na lewą i prawą stronę drogi. Otrzymujemy więc:

  • X = 300 mm
  • Y = 300 mm

Odpowiedź "Y i X po 600 mm" jest błędna, bo podwaja wymagany luz (zamiast 600 mm łącznie robiłoby się 1200 mm). Wariant "Y-200 mm, X-600 mm" jest błędny, bo daje niesymetryczny podział i dodatkowo suma luzów nie odpowiada typowemu założeniu 600 mm. Wariant "Y-300 mm, X-900 mm" także jest błędny, bo suma luzów jest zbyt duża i sugeruje nieuzasadnione zwiększenie szerokości drogi.

Na egzaminie warto pamiętać o dwóch pułapkach: (1) cm vs mm (60 cm to 600 mm), (2) suma X+Y odnosi się do całkowitego luzu, który standardowo dzieli się po równo, jeśli nie podano dodatkowych warunków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Luz manipulacyjny X i Y to boczne odstępy bezpieczeństwa między skrajną wózka/ładunku a krawędzią drogi transportowej. Zapewniają miejsce na drobne odchylenia toru jazdy i manewry, zmniejszając ryzyko otarć o regały, ściany i słupy.
Dla ruchu jednokierunkowego tylko środków transportowych przyjmuje się łącznie 60 cm luzu na całą szerokość drogi. Gdy dzieli się go symetrycznie, wychodzi po 300 mm na stronę: X=300 mm i Y=300 mm.
Podział symetryczny upraszcza projektowanie i odzwierciedla typową sytuację, w której ryzyko odchylenia wózka jest podobne na lewą i prawą stronę. Dzięki temu utrzymuje się równą rezerwę bezpieczeństwa i unika zaniżania odstępu po jednej stronie.
Sj oznacza szerokość ładunku (jednostki ładunkowej) przewożonego na wózku. W praktyce, jeśli ładunek wystaje na boki i jest szerszy niż wózek, to właśnie jego szerokość wyznacza skrajnię i powinna być brana do doboru szerokości drogi.
Należy przyjąć większą wartość: szerokość wózka albo szerokość ładunku, jeśli ładunek jest szerszy. To skrajnia (najszerszy element) decyduje o potrzebnym prześwicie. Pominięcie wystającego ładunku to częsty błąd w zadaniach.
Najczęściej myli się cm z mm (60 cm to 600 mm), bierze 600 mm jako luz po jednej stronie zamiast łącznie, oraz stosuje wzór dla ruchu dwukierunkowego w zadaniu o ruchu jednokierunkowym. Błąd daje zbyt wąską lub zbyt szeroką drogę.
Inne wartości przyjmuje się m.in. dla ruchu dwukierunkowego (mijanie się wózków) oraz gdy w tej samej strefie poruszają się piesi. Wtedy wymagany jest większy zapas przestrzeni, bo rośnie liczba konfliktów ruchu i ryzyko zdarzeń.
Tak, pośrednio. Chodzi o bezpieczne wymiarowanie dróg transportowych, co jest elementem organizacji pracy i BHP w magazynie. W praktyce odwołuje się do Polskich Norm i zasad projektowania komunikacji wewnętrznej, aby ograniczyć kolizje i urazy.
Przeliczenie jest proste: 1 cm = 10 mm, więc 60 cm = 600 mm. Jeśli luz ma być podzielony na dwie strony symetrycznie, dzielisz 600 mm na 2 i otrzymujesz 300 mm na stronę. To typowy krok w zadaniach egzaminacyjnych.
Sprawdź sumę X+Y: dla ruchu jednokierunkowego tylko wózków powinna dawać 600 mm (jeśli mowa o luzie 60 cm łącznie). Jeśli suma jest większa, droga będzie przewymiarowana. Jeśli mniejsza, rośnie ryzyko kolizji i odpowiedź jest podejrzana.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • PN-M-78010:1968 "Transport wewnętrzny — Drogi i otwory drzwiowe — Wytyczne projektowania" (norma; wymagania dot. szerokości dróg i luzów manipulacyjnych)
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, §4 ust. 2 (Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650 z późn. zm.)
  • Portal BHP: artykuł/opracowanie dot. szerokości dróg transportowych i luzów manipulacyjnych wg PN-M-78010 (portalbhp.pl) – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • PN-M-78010:1968 (treść normy/omówienia w literaturze i materiałach BHP) – rozdziały dot. szerokości dróg
  • Materiały szkoleniowe UDT/BHP dla operatorów wózków jezdniowych podnośnikowych (wymagania organizacji ruchu)
  • Instrukcje i podręczniki projektowania magazynów (komunikacja wewnętrzna, przejazdy, skrajnie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego