KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 1.
Zgodnie z prawem Hooke'a w zakresie sprężystym naprężenie w rozciąganym elemencie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawo Hooke’a w zakresie sprężystym opisuje zależność materiałową: σ = E·ε. Oznacza to, że naprężenie rośnie liniowo wraz z odkształceniem względnym. Moduł Younga jest współczynnikiem proporcjonalności, a pole przekroju wpływa na siłę/naprężenie pośrednio, nie jest treścią prawa.

Pełne wyjaśnienie:

W klasycznej postaci dla rozciągania prawo Hooke’a mówi, że w zakresie sprężystym (czyli do granicy, w której materiał po odciążeniu wraca do pierwotnego kształtu) zachodzi liniowa zależność między naprężeniem a odkształceniem:

σ = E·ε

Stąd odpowiedź "wprost proporcjonalne do odkształcenia względnego" jest poprawna: gdy odkształcenie względne ε rośnie, to naprężenie σ rośnie w tej samej proporcji (przy stałym E dla danego materiału i w zakresie sprężystym).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "odwrotnie proporcjonalne do odkształcenia względnego" – przeczy zależności liniowej. W prawie Hooke’a większe ε oznacza większe σ, a nie mniejsze.
  • "odwrotnie proporcjonalne do modułu Younga" – E nie jest wielkością, od której σ ma zależeć odwrotnie; E jest współczynnikiem proporcjonalności między σ a ε. Dla tego samego ε materiał o większym E (sztywniejszy) ma większe σ.
  • "wprost proporcjonalne do pola przekroju" – pole A pojawia się w zależnościach na siłę i wydłużenie pręta (np. w postaci Δl = (F·L0)/(A·E)), ale nie stanowi treści prawa Hooke’a. Prawo Hooke’a opisuje relację materiałową σ–ε, niezależną od geometrii elementu.

W praktyce motoryzacyjnej rozumienie relacji σ = E·ε pomaga ocenić, czy elementy (np. sprężyny, pręty, fragmenty konstrukcji) pracują w zakresie sprężystym oraz jak zmiana materiału (inne E) wpływa na sztywność i odkształcalność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prawo Hooke’a opisuje zachowanie materiału w zakresie sprężystym: naprężenie σ jest proporcjonalne do odkształcenia względnego ε. Zapisuje się to jako σ = E·ε, gdzie E to moduł Younga (miara sztywności materiału).
Zależność σ = E·ε łączy naprężenie (σ) z odkształceniem względnym (ε). Moduł Younga E jest współczynnikiem proporcjonalności: im większy E, tym większe naprężenie potrzeba, aby uzyskać to samo odkształcenie.
Bo prawo Hooke’a obowiązuje wtedy, gdy po usunięciu obciążenia element wraca do pierwotnego kształtu. Po przekroczeniu granicy sprężystości/proporcjonalności materiał może odkształcać się trwale, a zależność naprężenie–odkształcenie przestaje być liniowa.
Odkształcenie względne ε to miara "jak bardzo" element się odkształcił w stosunku do swojej długości początkowej (jest bezwymiarowe). Dla pręta w rozciąganiu zwykle interpretuje się je jako stosunek wydłużenia do długości początkowej.
W samej treści prawa Hooke’a (relacji σ = E·ε) pole przekroju nie występuje. Pole przekroju A jest ważne przy przejściu między siłą a naprężeniem (σ = F/A) oraz w obliczeniach wydłużenia pręta, ale to już konsekwencje zastosowania zależności, a nie jej definicja.
Δl to wydłużenie bezwzględne (w metrach lub milimetrach), czyli o ile zmieniła się długość elementu. ε to odkształcenie względne, czyli wydłużenie odniesione do długości początkowej. Na egzaminie mylenie Δl i ε często prowadzi do złej odpowiedzi.
Najczęściej myli się istotę prawa (σ proporcjonalne do ε) z zależnościami z pełnego wzoru na wydłużenie pręta, gdzie pojawia się długość i pole przekroju. Drugi błąd to zapominanie, że prawo dotyczy tylko zakresu sprężystego, a nie odkształceń trwałych.
Moduł Younga E opisuje sztywność materiału: większy E oznacza, że przy tym samym odkształceniu względnym pojawi się większe naprężenie (materiał "bardziej się opiera" odkształceniu). W praktyce wpływa to na dobór materiałów elementów nośnych i sprężystych.
Najczęściej w elementach sprężystych i nośnych: sprężyny zawieszenia, pręty skrętne, ugięcia i odkształcenia elementów konstrukcji. Prawo Hooke’a pomaga ocenić pracę w zakresie sprężystym, czyli czy po odciążeniu element wróci do kształtu.
Szukaj odpowiedzi mówiącej o proporcjonalności naprężenia do odkształcenia względnego. To sedno prawa Hooke’a dla materiału w zakresie sprężystym. Odpowiedzi skupione na polu przekroju, długości elementu lub "odwrotnej proporcjonalności" zwykle wskazują na typowe pułapki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 31% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Prawo Hooke’a w zakresie sprężystym opisuje zależność materiałową: σ = E·ε."

Źródła:

  • Beer, Johnston, DeWolf, Mazurek, "Mechanics of Materials" (McGraw-Hill), rozdziały: stress–strain, Hooke's law (edycje współczesne)
  • Gere, Goodno, "Mechanics of Materials" (Cengage Learning), rozdziały: linear elasticity, Hooke’s law (edycje współczesne)

Materiały:

  • Podręcznik "Wytrzymałość materiałów" (działy: naprężenia, odkształcenia, prawo Hooke’a)
  • Skrypty z mechaniki/wytrzymałości materiałów: relacja σ = E·ε oraz zakres sprężysty
  • Zadania rachunkowe z wydłużenia pręta: Δl = (F·L0)/(A·E) dla utrwalenia różnic pojęciowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego