KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025 (test 2)

PYTANIE NR 32.
Zgodnie z przedstawionymi schematami stycznik Q17 posiada następujące ilości poszczególnych rodzajów zestyków:
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z egzaminem zawodowym dla elektromechaników, kwalifikacje ELE1 i ELE2.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stycznik Q17 należy zidentyfikować w obu częściach schematu.
W torze mocy ma 3 styki główne typu NO (trzy fazy). W torze sterowania widać dwa styki pomocnicze NO (13-14 i 43-44) oraz jeden styk pomocniczy NC użyty jako blokada w obwodzie cewki innego stycznika. Razem daje to 3NO + 2NO + 1NC.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest, aby zliczać wszystkie zestyki należące do jednego aparatu (tu: oznaczone jako Q17), nawet jeśli są narysowane w różnych miejscach schematu. Schemat jest podzielony na obwód główny (mocy) i obwód sterowania, więc komplet informacji o Q17 jest "rozproszony".

Styki główne (mocy) stycznika Q17 pracują w torze zasilania silnika trójfazowego. Dla stycznika trójfazowego standardowo są to 3 tory prądowe, a na rysunku pokazano je jako zestyki NO (domyślnie otwarte, zamykane po zadziałaniu cewki).

Styki pomocnicze znajdują się w obwodzie sterowania. Na schemacie widać dwa zestyki Q17 typu NO (oznaczone m.in. 13-14 oraz 43-44). Jeden z nich realizuje typową funkcję samopodtrzymania (podtrzymuje zasilanie cewki po puszczeniu przycisku START), a drugi jest użyty w logice sterowania układu. Dodatkowo występuje styk Q17 typu NC, wykorzystany jako blokada elektryczna w obwodzie cewki innego stycznika (zapobiega niepożądanemu równoczesnemu załączeniu dwóch aparatów).

Dlatego poprawne zliczenie zestyków Q17 to: 3 NO główne + 2 NO pomocnicze + 1 NC pomocniczy. Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo albo zawyżają liczbę styków NC (jakby styki mocy były rozwierne), albo "zamieniają" jeden ze styków NO na NC, co wynika zwykle z pomylenia symboli graficznych lub pominięcia jednego z rozproszonych zestyków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
NO (Normally Open) to styk zwierny – w stanie spoczynku jest otwarty i zamyka się po zadziałaniu aparatu. NC (Normally Closed) to styk rozwierny – w spoczynku jest zamknięty i otwiera się po zadziałaniu. Na schematach to podstawowy podział zestyków.
Styki główne są w obwodzie mocy (zasilanie odbiornika, np. silnika) i zwykle są trzy w układzie trójfazowym. Styki pomocnicze są w obwodzie sterowania (przyciski, cewki, logika) i mają mniejsze prądy, służą do podtrzymania oraz blokad.
Na schematach aparaty są często rysowane funkcjonalnie: cewka stycznika jest w sterowaniu, a jego styki mogą być w mocy i w różnych gałęziach sterowania. Dlatego ten sam symbol (np. Q17) pojawia się wielokrotnie i trzeba zliczyć wszystkie jego zestyki.
Samopodtrzymanie polega na tym, że po naciśnięciu START cewka stycznika załącza się i zamyka swój styk NO (np. 13-14) podłączony równolegle do START. Po puszczeniu przycisku prąd nadal płynie przez zamknięty styk pomocniczy, więc stycznik pozostaje załączony.
Blokada elektryczna to zabezpieczenie logiczne, które uniemożliwia jednoczesne załączenie dwóch styczników, jeśli byłoby to niebezpieczne. Realizuje się ją zwykle stykiem NC jednego stycznika włączonym w obwód cewki drugiego. Gdy pierwszy zadziała, NC się otwiera i odcina zasilanie drugiej cewki.
Najczęstsze błędy to: pomijanie styków pomocniczych narysowanych daleko od cewki, mylenie NO z NC na podstawie nieuważnego odczytu symbolu, liczenie tylko toru mocy (3 styki) i ignorowanie sterowania, oraz przypisywanie styku blokady do "drugiego" stycznika zamiast do tego, którego oznaczenie ma przy styku.
W typowych układach sterowania silnikiem stycznik trójfazowy ma trzy tory prądowe i na schematach są one przedstawiane jako styki NO, bo zamykają się po zasileniu cewki. Wyjątki konstrukcyjne mogą istnieć, ale w zadaniach egzaminacyjnych najczęściej przyjmuje się klasyczny stycznik 3-polowy z dodatkowymi stykami pomocniczymi.
Najlepiej zrobić listę: (1) znajdź oznaczenie aparatu (np. Q17), (2) zaznacz jego cewkę, (3) wyszukaj na całym schemacie wszystkie zestyki z tym samym oznaczeniem, (4) dla każdego określ typ NO/NC, (5) rozdziel na styki główne (moc) i pomocnicze (sterowanie), a potem zsumuj.
Rozruch Y/Δ stosuje się, aby ograniczyć prąd rozruchowy silnika. W praktyce oznacza to więcej styczników i więcej blokad (mechanicznych/elektrycznych) w sterowaniu. Dlatego rośnie znaczenie styków pomocniczych NO (logika, podtrzymanie) oraz NC (blokady), które trzeba umieć poprawnie odczytać na schemacie.
Ćwicz na schematach: zaznaczaj obwód mocy i sterowania, ucz się symboli NO/NC, rób "mapę" jednego aparatu (cewka + wszystkie styki), analizuj funkcje styków (podtrzymanie, blokada, sygnalizacja). Pomaga też rozwiązywanie zadań na czas i sprawdzanie, czy nie pominąłeś żadnego oznaczenia elementu.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Stycznik Q17 należy zidentyfikować w obu częściach schematu.W torze mocy ma 3 styki główne typu NO (trzy fazy)."

Źródła:

  • IEC 60947-4-1: Low-voltage switchgear and controlgear – Part 4-1: Contactors and motor-starters, IEC Webstore (product page) – accessed 2026-02-27
  • IEC 60947-5-1: Low-voltage switchgear and controlgear – Part 5-1: Control circuit devices and switching elements, IEC Webstore (product page) – accessed 2026-02-27
  • IEC 60617: Graphical symbols for diagrams (database of symbols), IEC Webstore/IEC 60617 database – accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Katalogi producentów styczników (opisy zestyków głównych i pomocniczych NO/NC)
  • Podręczniki do elektrotechniki/automatyki dotyczące czytania schematów sterowania silników
  • Materiały dydaktyczne z oznaczeń i symboli aparatury łączeniowej na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego