Aby ustalić stan gotówki w kasie na koniec okresu, analizuje się konto księgowe "Kasa", które w typowej ewidencji jest kontem aktywnym. Oznacza to, że:
- zapisy po stronie Wn zwykle zwiększają stan gotówki (np. wpływy do kasy),
- zapisy po stronie Ma zwykle zmniejszają stan gotówki (np. wypłaty z kasy).
W praktyce saldo końcowe wyznacza się z zależności:
saldo końcowe = saldo początkowe + suma Wn − suma Ma
Kluczowe jest, aby nie pomylić pojęć:
- Obroty to sumy zapisów po danej stronie konta (oddzielnie Wn i oddzielnie Ma).
- Saldo to różnica (z uwzględnieniem salda początkowego), czyli wynik pokazujący faktyczny stan na dany moment.
Dlatego odpowiedź "3 210,40 zł" jest poprawna wtedy, gdy wynika z przedstawionych zapisów jako saldo końcowe po uwzględnieniu wszystkich kwot po obu stronach konta. Pozostałe propozycje zwykle odpowiadają typowym pomyłkom rachunkowym:
- "1 000,00 zł" może wynikać z odczytania pojedynczej pozycji (np. jednej wpłaty/wypłaty) zamiast podsumowania całego okresu.
- "3 830,00 zł" bywa skutkiem pominięcia jednego zapisu albo nieuwzględnienia salda początkowego.
- "7 040,40 zł" często odpowiada mechanizmowi pomylenia salda z obrotem (np. zsumowania kwot bez odjęcia strony przeciwnej).
Na egzaminie warto wykonać obliczenia w dwóch krokach: (1) zsumować wszystkie zapisy po Wn i po Ma, (2) dopiero potem policzyć różnicę i dodać/odjąć saldo początkowe zgodnie z typem konta.
