KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 31.
Zgodnie z przytoczonymi przepisami wznowienie postępowania zakończonego decyzją administracyjną może nastąpić wyłącznie na żądanie strony, tylko wtedy, gdy:
Ilustracja przedstawia zrzut ekranu zawierający fragment tekstu prawnego umieszczony w czarnej, prostokątnej ramce.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wznowienie postępowania co do zasady może nastąpić z urzędu albo na żądanie strony.
Wyjątkowo, przy przesłance "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu", przepisy przewidują wyłączną inicjatywę strony. Organ nie może wtedy wznowić postępowania samodzielnie, bez żądania strony.

Pełne wyjaśnienie:

Wznowienie postępowania to nadzwyczajny tryb ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Ponieważ jest to odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, przepisy precyzyjnie określają zarówno przesłanki wznowienia (kiedy można wznowić), jak i tryb inicjowania (kto może to uruchomić).

Przy odpowiedzi "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu" chodzi o sytuację, w której strona obiektywnie nie mogła uczestniczyć w postępowaniu (a więc nie miała realnej możliwości przedstawienia swoich racji), mimo że formalnie powinna mieć zapewniony udział. Dla tej przesłanki ustawodawca wprowadza szczególną regułę: wznowienie następuje tylko na żądanie strony. Oznacza to, że nawet jeśli organ sam dostrzeże taki problem, nie powinien wszczynać wznowienia z urzędu — inicjatywa należy do strony.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne podstawy wznowienia, ale nie spełniają warunku "wyłącznie na żądanie strony":

  • "decyzja wydana została w wyniku przestępstwa" – to przesłanka wznowienia, jednak w takim przypadku organ może działać również z urzędu, ponieważ chodzi o ochronę interesu publicznego i eliminowanie skutków czynu zabronionego.
  • "dowody … okazały się fałszywe" – fałszywe dowody także mogą uzasadniać wznowienie, ale nie ograniczają inicjowania wyłącznie do strony; organ może (i powinien) reagować również z urzędu, gdy ujawni się fałsz.
  • "wyjdą na jaw … nowe okoliczności … lub nowe dowody" – to przesłanka oparta na pojawieniu się istotnych, wcześniej nieznanych organowi faktów lub dowodów istniejących już w dniu wydania decyzji. W praktyce łatwo ją pomylić z przesłanką braku udziału strony. Jednak pytanie dotyczy sytuacji, gdy wznowienie jest możliwe wyłącznie na żądanie strony; w zestawie odpowiedzi warunek ten najpewniej spełnia przesłanka braku udziału strony bez jej winy.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o wznowienie zawsze rozdziel dwa kroki: (1) zidentyfikuj przesłankę z katalogu oraz (2) sprawdź, czy dla tej przesłanki przepisy przewidują inicjowanie z urzędu, czy wyłącznie na żądanie strony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wznowienie postępowania to nadzwyczajny tryb ponownego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, gdy wystąpią szczególne przesłanki wskazane w KPA. Nie jest to "kolejne odwołanie", tylko wyjątek od zasady trwałości decyzji. Stosuje się je w sytuacjach wyjątkowych, np. gdy strona nie brała udziału bez własnej winy.
Art. 145 § 1 KPA wymienia zamknięty katalog przesłanek wznowienia (osiem punktów). W praktyce trzeba umieć je rozpoznawać po opisie sytuacji: fałszywe dowody, przestępstwo, brak udziału strony bez winy, nowe okoliczności/dowody itd. Na egzaminie kluczowe jest też, czy dana przesłanka pozwala działać z urzędu.
Przy niektórych przesłankach ustawodawca chroni autonomię strony: to ona ma zdecydować, czy chce uruchamiać tryb nadzwyczajny. Typowy przykład to brak udziału strony bez jej winy — wznowienie ma służyć stronie, więc bez jej wniosku organ nie powinien narzucać ponownego postępowania.
Co do zasady wznowienie może być wszczęte z urzędu albo na żądanie strony, zależnie od przesłanki. Dla części podstaw (np. gdy decyzja ma związek z przestępstwem albo gdy dowody okazały się fałszywe) organ może reagować sam, bo chodzi też o interes publiczny i legalność działania administracji.
Odwołanie dotyczy decyzji nieostatecznej i jest zwykłym środkiem zaskarżenia w toku instancji. Wznowienie postępowania dotyczy decyzji ostatecznej i jest trybem nadzwyczajnym, możliwym tylko przy ściśle wskazanych przesłankach. Na egzaminie częsty błąd to traktowanie wznowienia jak "drugiej szansy" na odwołanie.
Szukaj opisu, że strona nie mogła uczestniczyć w postępowaniu mimo staranności (np. nie została skutecznie zawiadomiona, była obiektywnie pozbawiona możliwości działania), a nie wynikało to z jej zaniedbania. Kluczowe jest "bez własnej winy". Ta przesłanka bywa mylona z "nowymi dowodami", które dotyczą materiału dowodowego, a nie udziału strony.
Nie. Przestępstwo może być przesłanką wznowienia, ale nie oznacza automatycznie, że inicjatywa należy wyłącznie do strony. W wielu sytuacjach organ może wszcząć wznowienie z urzędu, bo celem jest eliminacja wadliwej decyzji i ochrona praworządności. Na egzaminie trzeba odróżnić "poważną przyczynę" od "trybu inicjowania".
Najczęściej myli się regułę ogólną (z urzędu lub na żądanie) z wyjątkami (tylko na żądanie strony). Drugi typowy błąd to wybieranie odpowiedzi "najbardziej drastycznej" (np. przestępstwo) zamiast tej, którą przepisy łączą z wyłączną inicjatywą strony. Pomaga zapamiętać, że nie wszystkie przesłanki mają ten sam tryb wszczęcia.
Ucz się schematem: przesłanka → kto inicjuje → skutek. Dla każdego trybu (wznowienie, stwierdzenie nieważności, uchylenie/zmiana) zrób krótką tabelę. Ćwicz rozpoznawanie przesłanek po opisach sytuacji, bo na egzaminie rzadko padają numery przepisów, a częściej opis stanu faktycznego.
Zwykle składa pismo/wniosek (żądanie wznowienia) z uzasadnieniem i wskazaniem przesłanki oraz dowody na jej poparcie (np. dokumenty potwierdzające brak zawiadomienia, nowe dokumenty, informacje o fałszu). W obsłudze klienta ważne jest przyjęcie pisma, nadanie biegu sprawie i weryfikacja, czy wskazano podstawę wznowienia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 29% zdających egzamin. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Organ nie może wtedy wznowić postępowania samodzielnie, bez żądania strony."

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19600300168
  • Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 145–152, tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 572

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu postępowania administracyjnego (dział o wznowieniu postępowania)
  • Schematy/opracowania dydaktyczne: tryby nadzwyczajne w KPA i przesłanki ich zastosowania
  • Zbiory pytań egzaminacyjnych dla technika administracji z działu KPA

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego