KWALIFIKACJA CHM2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 17.
Zgodnie z rozporządzeniem CLP, kwas chlorowy(VII) 65% jest substancją żrącą i utleniającą. Które piktogramy GHS należy umieścić na opakowaniu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny zestaw to GHS03 i GHS05, bo kwas chlorowy(VII) 65% ma jednocześnie właściwości utleniające (wymaga piktogramu "płomień nad okręgiem") oraz żrące (wymaga piktogramu z probówkami niszczącymi dłoń i metal). Pozostałe zestawy nie odzwierciedlają obu zagrożeń naraz.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie CLP/GHS etykieta opakowania musi odzwierciedlać rzeczywiste klasy zagrożeń substancji lub mieszaniny. Dla kwasu chlorowego(VII) (nadchlorowego) o stężeniu 65% z karty charakterystyki wynika, że występują co najmniej dwa istotne typy zagrożeń:

  • zagrożenie utleniające – substancja może intensyfikować spalanie, a w określonych warunkach zwiększać ryzyko pożaru/wybuchu;
  • zagrożenie żrące – substancja powoduje ciężkie oparzenia skóry i poważne uszkodzenia oczu oraz może działać żrąco na metale.

Dlatego poprawna odpowiedź to "GHS03 (płomień nad okręgiem) i GHS05 (działanie żrące)". Ten duet piktogramów jest logiczny: pierwszy komunikuje zagrożenie utleniające, a drugi – żrące. W praktyce w zakładzie chemicznym oznacza to m.in. konieczność właściwego doboru materiału opakowania, separacji magazynowej od materiałów palnych oraz stosowania odpowiednich środków ochrony (np. ochrona oczu i skóry).

Odpowiedź "GHS02 (płomień) i GHS05 (działanie żrące)" jest błędna, ponieważ piktogram płomienia dotyczy typowych zagrożeń takich jak łatwopalność. Substancja utleniająca nie musi być palna, ale może podtrzymywać lub nasilać spalanie innych materiałów, więc właściwy jest "płomień nad okręgiem".

Odpowiedź "GHS03 i GHS07 (wykrzyknik)" jest błędna, bo wykrzyknik oznacza zwykle zagrożenia o mniejszej "ostrości" (np. drażniące), a przy działaniu żrącym wymagany jest jednoznacznie piktogram żrący (GHS05).

Odpowiedź "GHS08 (zagrożenie dla zdrowia) i GHS09 (środowisko)" jest błędna, ponieważ nie komunikuje kluczowych zagrożeń operacyjnych: utleniającego i żrącego. To częsty błąd, gdy myli się piktogramy od skutków przewlekłych/środowiskowych z piktogramami od zagrożeń natychmiastowych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest wyraźnie podane "żrąca i utleniająca", szukaj zestawu piktogramów pokrywającego oba typy zagrożeń, a nie tylko jednego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CLP to unijny system klasyfikacji i oznakowania substancji/mieszanin. Określa, jakie piktogramy, hasła ostrzegawcze oraz zwroty H i P muszą znaleźć się na etykiecie, aby użytkownik od razu rozpoznał typ zagrożenia i podstawowe środki ostrożności.
Gdy substancja jest jednocześnie żrąca i utleniająca, na etykiecie zwykle trzeba umieścić dwa piktogramy: GHS05 (działanie żrące) oraz GHS03 (płomień nad okręgiem – utleniacz). Etykieta ma pokrywać wszystkie istotne zagrożenia.
Zwykły płomień (GHS02) dotyczy głównie łatwopalności. "Płomień nad okręgiem" (GHS03) wskazuje na utleniacze, które mogą nasilać pożar materiałów palnych, nawet jeśli same nie są paliwem. To kluczowe rozróżnienie w doborze piktogramu.
Nie. Nalepki ADR służą do oznakowania transportu (klasa główna i ewentualne ryzyko dodatkowe). Piktogramy CLP/GHS służą do oznakowania produktu dla użytkownika. W praktyce opakowanie może mieć oba typy oznaczeń, ale pełnią różne funkcje i nie są zamienne.
Najczęściej w sekcji 2 karty charakterystyki (identyfikacja zagrożeń). Tam podaje się klasyfikację CLP, hasło ostrzegawcze, piktogramy oraz zwroty H i P. Na egzaminie warto kojarzyć: sekcja 2 = etykieta i klasyfikacja.
Dla silnych utleniaczy spotyka się zwroty H wskazujące na możliwość pożaru lub wybuchu w obecności materiałów palnych. Dla substancji żrących typowe są zwroty o poważnych oparzeniach skóry i uszkodzeniu oczu. Konkretne kody H zależą od klasy i kategorii w SDS.
W praktyce po wdrożeniu CLP stary system pomarańczowych kwadratów z literami (np. C, O) został zastąpiony piktogramami GHS w rombach z czerwonym obramowaniem. Na etykietach produktów należy używać aktualnego systemu CLP/GHS, a stare oznaczenia traktować jako historyczne.
Najczęściej: mieszanie CLP z ADR, wybór tylko jednego piktogramu mimo dwóch zagrożeń, mylenie "płomienia" z "płomieniem nad okręgiem" oraz dobieranie piktogramów "na skojarzenie" zamiast na podstawie klasy zagrożenia z SDS (sekcja 2).
Piktogramy pomagają szybko ocenić ryzyko: dla utleniacza ważna jest separacja od materiałów palnych i kontrola źródeł zapłonu, a dla żrących – ochrona skóry/oczu i dobór armatury oraz pojemników odpornych chemicznie. To ułatwia decyzje BHP i organizację pracy.
Ćwicz rozpoznawanie piktogramów i łączenie ich z klasami zagrożeń, korzystając z przykładowych etykiet i SDS (sekcja 2). Ucz się też różnic między CLP (produkt) a ADR (transport). Dobre przygotowanie to krótkie testy: "zagrożenie → właściwy piktogram".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe zestawy nie odzwierciedlają obu zagrożeń naraz."

Źródła:

  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 1272/2008 (CLP) on classification, labelling and packaging of substances and mixtures, OJ L 353, 31.12.2008 - https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32008R1272 (dostęp: 2026-04-02)
  • European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA): informacje szkoleniowe o systemie CLP/GHS i piktogramach (strona tematyczna) - https://osha.europa.eu/en/themes/dangerous-substances (dostęp: 2026-04-02)
  • Karta charakterystyki (SDS) kwasu nadchlorowego ok. 65% (Carl Roth) – sekcja 2: klasyfikacja i elementy oznakowania (Ox. Liq. 1/H271, Skin Corr. 1A/H314) (dostęp: 2026-04-02)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia CLP oraz załączniki dotyczące piktogramów i elementów etykiety
  • Karty charakterystyki (SDS) dla kwasu nadchlorowego ok. 65% – sekcja 2 (identyfikacja zagrożeń)
  • Materiały szkoleniowe BHP/PSM w zakładach chemicznych z rozdziałem o etykietowaniu i znakowaniu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego