KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 28.
Zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 roku, w terminie do 31 marca każdego roku należy przesłać sprawozdanie z działalności archiwum zakładowego do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawozdanie roczne archiwum zakładowego jest elementem nadzoru archiwów państwowych.
Dlatego do 31 marca należy je przesłać do dyrektora właściwego (miejscowo) archiwum państwowego, a nie do centrali archiwów ani do jednostki nadrzędnej. To zapewnia bieżącą kontrolę i ocenę stanu dokumentacji.

Pełne wyjaśnienie:

Obowiązek sporządzania i przekazywania rocznego sprawozdania z działalności archiwum zakładowego wynika z zasad organizacji i nadzoru nad archiwami zakładowymi. Archiwum zakładowe działa w jednostce organizacyjnej, ale podlega nadzorowi archiwalnemu sprawowanemu przez właściwe miejscowo archiwum państwowe. Z tego powodu sprawozdanie wysyła się na zewnątrz – do organu nadzoru.

Prawidłowym adresatem jest "dyrektor właściwego archiwum państwowego", ponieważ to właśnie archiwum państwowe nadzoruje sposób przejmowania, przechowywania, ewidencjonowania i udostępniania dokumentacji oraz ocenia wykonywanie zaleceń archiwalnych. Termin do 31 marca każdego roku dotyczy przekazania sprawozdania za poprzedni rok sprawozdawczy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "dyrektora jednostki organizacyjnej" – kierownik jednostki może otrzymywać informacje wewnętrzne, ale pytanie dotyczy obowiązku sprawozdawczości w ramach nadzoru archiwalnego; to inny adresat niż organ nadzoru.
  • "naczelnej dyrekcji archiwów państwowych" – jest to intuicyjnie "najwyższy szczebel", jednak sprawozdanie ma trafić do archiwum państwowego właściwego miejscowo, które realnie sprawuje nadzór nad konkretną jednostką.
  • "kierownika jednostki nadrzędnej" – jednostka nadrzędna może pełnić funkcje organizacyjne lub kontrolne w strukturze, ale nie zastępuje właściwego archiwum państwowego w zakresie nadzoru archiwalnego.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać regułę: raport o archiwum zakładowym trafia do tego archiwum państwowego, które je nadzoruje miejscowo. To najczęstszy punkt, na którym zdający mylą adresatów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Archiwum zakładowe to komórka w jednostce, która przejmuje, przechowuje i ewidencjonuje dokumentację (m.in. kategorie A i B).

Podlega nadzorowi archiwum państwowego właściwego miejscowo, bo to ono kontroluje prawidłowość postępowania z dokumentacją i może wydawać zalecenia.

Sprawozdanie przesyła się do dyrektora właściwego miejscowo archiwum państwowego, czyli tego, które sprawuje nadzór nad daną jednostką.

To nie jest sprawozdanie do centrali ani "ogólnie do archiwów", tylko do konkretnego archiwum państwowego zgodnie z właściwością.

Bo nadzór nad archiwum zakładowym jest wykonywany w praktyce przez archiwum państwowe właściwe miejscowo, a nie przez instytucję centralną.

W egzaminach to częsta pułapka: wybór "najwyższego szczebla" zamiast adresata wynikającego z właściwości miejscowej.

Termin to do 31 marca każdego roku, przy czym chodzi o sprawozdanie za rok poprzedni (rok sprawozdawczy).

Warto zapamiętać, że jest to termin stały, a jego przekroczenie może skutkować uwagami w ramach nadzoru archiwalnego.

"Właściwe" oznacza przede wszystkim właściwe miejscowo – zgodnie z podziałem terytorialnym nadzoru archiwów państwowych.

W praktyce wybiera się to archiwum państwowe, które nadzoruje jednostki z danego obszaru, a nie dowolne archiwum w kraju.

Typowo obejmuje dane o przejętej dokumentacji, udostępnieniach/wypożyczeniach, liczbie korzystających, przekazaniach materiałów do archiwum państwowego oraz brakowaniu dokumentacji niearchiwalnej.

Często zawiera też informacje o stanie i warunkach lokalu archiwum oraz brakach w przekazywaniu akt przez komórki.

W praktyce w jednostce może funkcjonować obieg wewnętrzny (np. egzemplarz dla kierownictwa), ale pytanie egzaminacyjne dotyczy obowiązku przesłania sprawozdania w ramach nadzoru.

Kluczowe jest, że adresatem zewnętrznym jest dyrektor właściwego archiwum państwowego.

Najczęstszy błąd to mylenie adresata nadzorczego z adresatem "hierarchicznie wyższym", np. wskazanie naczelnej dyrekcji albo jednostki nadrzędnej.

Drugi błąd to uznanie, że sprawozdanie jest wyłącznie dokumentem wewnętrznym i kieruje się je tylko do dyrektora jednostki.

Bo to stały, łatwy do pomylenia termin graniczny, który porządkuje roczną sprawozdawczość archiwum zakładowego.

Egzamin sprawdza, czy zdający łączy obowiązek sprawozdania z nadzorem archiwum państwowego oraz czy rozumie, że dotyczy ono roku poprzedniego.

Najlepiej uczyć się "mapą obowiązków": kto jest adresatem, jaki jest termin, czego dotyczy dokument i jaki jest cel (nadzór).

Skup się na instrukcji archiwalnej (załącznik) oraz na typowych pułapkach: myleniu właściwości miejscowej i myleniu sprawozdawczości z raportowaniem wewnętrznym.

info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "To zapewnia bieżącą kontrolę i ocenę stanu dokumentacji."

Źródła:

  • ELI: Dz.U. 2011 poz. 67 – identyfikator aktu w systemie ELI: https://eli.gov.pl/eli/DU/2011/67/ogl (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia z 18.01.2011 wraz z załącznikiem nr 6 (instrukcja archiwalna)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu organizacji archiwum zakładowego i nadzoru archiwalnego
  • Przykładowe wzory sprawozdań i checklisty dla archiwów zakładowych (jeśli dostępne w jednostce/na zajęciach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego