KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2022 (test 4)

PYTANIE NR 35.
Zgodnie z załączonym rysunkiem do wykonania nasypu kolejowego o wysokości 3 m użyto po zagęszczeniu
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z budową nasypu kolejowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nasyp ma stały przekrój trapezowy.
Najpierw liczysz pole przekroju: P = ((6+8)/2)×3 = 21 m2. Następnie objętość to V = P×L = 21×110 = 2310 m3. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z pomylenia podstaw lub pominięcia dzielenia przez 2 / mnożenia przez długość.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć objętość nasypu o stałym przekroju poprzecznym. Z rysunku odczytujesz długość odcinka L = 110 m oraz dwie szerokości: korona b = 6 m i podstawa B = 8 m. Z treści pytania wynika wysokość nasypu h = 3 m.

Przekrój poprzeczny nasypu jest trapezem, więc:

1) Pole przekroju trapezowego
P = ((b + B) / 2) × h = ((6 + 8) / 2) × 3 = (14 / 2) × 3 = 7 × 3 = 21 m2

2) Objętość nasypu
V = P × L = 21 × 110 = 2310 m3

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2640 m3 – typowy skutek użycia niewłaściwego pola przekroju (np. potraktowania średniej szerokości inaczej niż (b+B)/2) albo błędu w mnożeniu przez długość.
  • 1980 m3 – często wynika z przyjęcia zaniżonej średniej szerokości przekroju lub pomylenia, która szerokość jest podstawą, a która koroną.
  • 1540 m3 – zwykle efekt pominięcia jednego z kluczowych kroków (np. błędnego pola przekroju lub niepoprawnego przeliczenia jednostek).

W praktyce kolejowej poprawne wyznaczenie objętości po zagęszczeniu jest potrzebne do obmiaru robót i logistyki dostaw gruntu. Jeżeli liczy się zapotrzebowanie na grunt przed zagęszczeniem, dodatkowo stosuje się współczynniki technologiczne, ale w tym zadaniu wprost podano, że chodzi o objętość po zagęszczeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oblicz pole przekroju trapezu: P = ((b+B)/2)×h, gdzie b to szerokość korony, B szerokość podstawy, h wysokość. Potem policz objętość: V = P×L, gdzie L to długość odcinka nasypu. Wynik podaj w m3.
Szerokość korony to górna, węższa część nasypu (u góry). Na planie lub przekroju jest to wymiar "wewnętrzny" odpowiadający płaskiej części na szczycie. Nie należy jej mylić z szerokością podstawy u dołu, która jest większa przez skarpy.
Nasyp ma skarpy, czyli pochyłe boki zapewniające stateczność. Przez to przekrój poprzeczny nie jest prostokątem, tylko trapezem: u dołu jest szerzej (podstawa), a u góry węziej (korona). Przyjęcie prostokąta zaniża lub zawyża objętość.
Potrzebujesz: długości L odcinka nasypu, szerokości korony b, szerokości podstawy B oraz wysokości h. Z tych danych liczysz pole trapezu i mnożysz przez długość. Bez długości otrzymasz tylko pole przekroju, nie objętość.
Stosuj prostą kontrolę: podstawa (dół) musi być szersza niż korona (góra), bo skarpy rozszerzają nasyp. Jeśli widzisz dwie szerokości, większa zwykle odpowiada podstawie. Dodatkowo sprawdź, czy różnica szerokości dzieli się symetrycznie na obie strony skarp.
Pole przekroju poprzecznego to "powierzchnia" kształtu nasypu w cięciu prostopadłym do osi toru. Liczy się je, bo dla obiektu o stałym przekroju objętość to pole przekroju × długość. To kluczowy krok w obmiarach robót ziemnych.
Objętość gruntu zmienia się między stanem luźnym a zagęszczonym. "Po zagęszczeniu" oznacza, że liczysz docelową geometrię nasypu po wykonaniu i zagęszczeniu warstw. W praktyce do transportu gruntu często przelicza się jeszcze na objętość przed zagęszczeniem, stosując współczynniki.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie pola jak prostokąta (np. 6×3), błędna średnia szerokości (zapomnienie o dzieleniu przez 2), pomylenie podstawy z koroną, a także brak mnożenia przez długość 110 m. Warto zawsze zapisać wzory i jednostki.
Użyj kontroli przybliżonej: średnia szerokość to (6+8)/2 = 7 m, więc pole przekroju ≈ 7×3 = 21 m2. Dla długości 110 m objętość ≈ 21×110 = 2310 m3. Jeśli wynik jest znacznie mniejszy lub większy, szukaj błędu w wzorze.
Tak. Jeśli podstawa ma 8 m, a korona 6 m, różnica to 2 m, czyli po 1 m na każdą stronę. To odpowiada "dodatkowej" szerokości wynikającej ze skarp. Sama informacja nie wystarcza do obliczenia nachylenia skarp bez wysokości, ale pomaga interpretować rysunek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Nasyp ma stały przekrój trapezowy.Najpierw liczysz pole przekroju: P = ((6+8)/2)×3 = 21 m2."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Trapez" – wzór na pole trapezu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez (dostęp: 2026-02-19)
  • Wikipedia (pl): "Graniastosłup" – objętość jako pole podstawy razy wysokość/długość, https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-02-19)
  • Khan Academy (pl): "Pole trapezu" – omówienie i wzór, https://pl.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-foundations/hs-geo-area/a/area-of-trapezoids (dostęp: 2026-02-19)

Materiały:

  • Podstawy geometrii: pola figur i objętości brył (trapez, graniastosłup)
  • Ćwiczenia z czytania rysunku technicznego (wymiary, linie, kreskowanie skarp)
  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych w budownictwie kolejowym (przekroje nasypów i wykopów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego