KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 28.
Zgodnie z zapisem fragmentu rozporządzenia próbki archiwalne
Ilustracja przedstawia fragment rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej dotyczący obowiązków wytwórców i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próbki archiwalne zabezpiecza podmiot wytwarzający, ponieważ służą do ewentualnych powtórnych analiz jakościowych. Ilość próbki powinna pozwalać na kilkukrotne wykonanie wymaganych badań laboratoryjnych, co uzasadnia zapis o ilości niezbędnej do trzykrotnego badania.
Pozostałe opcje błędnie przenoszą obowiązek na personel apteki lub ograniczają pobór do wybranych serii.

Pełne wyjaśnienie:

Próbki archiwalne (retencyjne) są elementem systemu jakości w wytwarzaniu produktu leczniczego. Ich podstawowym celem jest zapewnienie możliwości wykonania badań w przyszłości, np. przy postępowaniu wyjaśniającym, reklamacji, podejrzeniu wady jakościowej albo potrzebie potwierdzenia wyników. Z tego powodu odpowiedzialność za ich pobranie spoczywa na wytwórcy, a nie na personelu apteki.

Poprawna odpowiedź wskazuje, że próbkę archiwalną pobiera wytwórca w ilości pozwalającej na trzykrotne przeprowadzenie wymaganych badań laboratoryjnych. Taki zapis odpowiada praktycznemu sensowi próbek archiwalnych: mają one realnie umożliwić powtórzenie analiz, a nie być wyłącznie "symboliczną" porcją materiału.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Odpowiedź o tym, że próbki "składa w archiwum technik farmaceutyczny", jest myląca, bo technik farmaceutyczny wykonuje czynności w aptece i w jej obszarze organizacyjnym. Próbki archiwalne dotyczą przede wszystkim procesu wytwarzania i kontroli serii u wytwórcy.
  • Stwierdzenie, że próbki pobiera się "dla co dziesiątej serii", wprowadza nieuzasadnione ograniczenie częstotliwości. W systemie jakości chodzi o zabezpieczenie materiału z serii zgodnie z wymaganiami, a nie o arbitralne wybieranie co którejś serii.
  • Opcja o "kierowniku apteki" również przenosi odpowiedzialność na obrót apteczny, podczas gdy sedno zagadnienia dotyczy wytwórcy i badań laboratoryjnych powiązanych z serią produkcyjną.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się role apteczne (kierownik apteki, technik farmaceutyczny), a jednocześnie mowa o "serii" i "badaniach laboratoryjnych", najczęściej chodzi o obowiązki wytwórcy i obszar kontroli jakości w produkcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próbki archiwalne to próbki produktu (lub materiału) zabezpieczane po wytworzeniu serii, aby w razie potrzeby można było wykonać ponowne badania. Służą m.in. do wyjaśniania reklamacji, niezgodności i wątpliwości co do jakości serii.
Bo próbki archiwalne wynikają z organizacji kontroli jakości i odpowiedzialności za serię na etapie wytwarzania. Apteka prowadzi obrót i wydawanie produktów, natomiast wytwórca odpowiada za dokumentację serii i możliwość wykonania badań kontrolnych.
Zapewniają materiał do ewentualnego powtórzenia badań (np. identyfikacji, czystości, zawartości) bez potrzeby sięgania po produkt z rynku. W praktyce umożliwiają sprawdzenie jakości serii, gdy pojawi się reklamacja lub podejrzenie wady.
Najczęściej wtedy, gdy trzeba wyjaśnić reklamację, wynik OOS/OOT, podejrzenie zanieczyszczenia lub błąd w procesie. Próbka archiwalna pozwala wrócić do serii i zbadać ją ponownie w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych.
Nie należy zakładać takiego uproszczenia. W pytaniach egzaminacyjnych istotne jest, że zasady pobierania i ilość próbki mają umożliwiać wymagane badania i wynikać z obowiązków wytwórcy. Ograniczanie do "co dziesiątej serii" bywa typową pułapką.
Wskazówkami są słowa: "seria", "badania laboratoryjne", "wymagane badania", "próbki archiwalne". To zwykle słownictwo obszaru wytwarzania i kontroli jakości. Role apteczne (kierownik apteki, technik) częściej dotyczą obrotu i wydawania.
Najczęściej mylą "archiwum" z archiwum aptecznym i wybierają odpowiedzi o kierowniku apteki lub techniku. Drugi błąd to przyjmowanie arbitralnych reguł (np. "co dziesiątej serii") zamiast odwołania do celu: zapewnienia możliwości wykonania badań.
Oznacza, że próbka ma być na tyle duża, aby dało się wykonać badania więcej niż raz (np. powtórzyć analizę przy wątpliwościach, wykonać badanie kontrolne i porównawcze). Taki wymóg chroni przed sytuacją, gdy próbka jest zbyt mała na rzetelną weryfikację.
Zasadniczo w warunkach kontrolowanych, zgodnych z wymaganiami dla danego produktu (np. temperatura, ochrona przed światłem, wilgotność) i w sposób zapewniający identyfikowalność serii. Kluczowe jest, by przechowywanie umożliwiało późniejsze badania bez pogorszenia jakości próbki.
Ucz się powiązań: kto jest odpowiedzialny (wytwórca vs apteka), po co są próbki (powtórne badania, dochodzenia jakościowe) i jakie pojęcia wskazują na obszar wytwarzania (seria, badania). Trenuj na testach, zwracając uwagę na "pułapki ról zawodowych".
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Próbki archiwalne zabezpiecza podmiot wytwarzający, ponieważ służą do ewentualnych powtórnych analiz jakościowych."

Materiały:

  • Podręczniki z technologii postaci leku i kontroli jakości produktu leczniczego
  • Materiały szkoleniowe z systemu jakości w wytwarzaniu produktów leczniczych (procedury pobierania i przechowywania próbek)
  • Notatki z zajęć o dokumentacji wytwarzania i kontroli jakości (serie, próbkowanie, archiwizacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego