KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 13.
Zgodnie z Zasadami hodowli lasu w drzewostanach poddanych trzebieżom wyróżnia się drzewa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W trzebieżach ocenia się drzewa pod kątem ich roli hodowlanej w drzewostanie.
Wyróżnia się drzewa "dorodne" (rokujące najlepszy rozwój i wartość), "pożyteczne" (współtworzące pożądany układ) oraz "przeszkadzające" (utrudniające wzrost i kształtowanie drzew wartościowych).

Pełne wyjaśnienie:

W drzewostanach poddanych trzebieżom prowadzi się selekcję, czyli świadomy wybór drzew, które należy pozostawić oraz tych, które należy usunąć. Klasyfikacja drzew na grupy ma sens praktyczny: ułatwia podejmowanie decyzji w terenie i porządkuje ocenę wpływu poszczególnych osobników na rozwój całego drzewostanu.

Odpowiedź "dorodne, pożyteczne i przeszkadzające" jest właściwa, ponieważ obejmuje trzy typowe role drzew w kontekście trzebieży:

  • Drzewa dorodne – najbardziej obiecujące, o najlepszych cechach jakościowych i wzrostowych, które zwykle stanowią podstawę przyszłego drzewostanu produkcyjnego lub ochronnego. Ich pozostawienie wspiera osiągnięcie celu hodowlanego.
  • Drzewa pożyteczne – takie, które choć nie muszą być najlepsze jakościowo, to pełnią korzystną funkcję w układzie drzewostanu (np. współtworzą właściwe zwarcie, osłonę, stabilność, domieszkę gatunkową). Zwykle nie są priorytetowe jak dorodne, ale ich pozostawienie bywa uzasadnione.
  • Drzewa przeszkadzające – konkurują z drzewami cenniejszymi o światło, wodę i składniki pokarmowe, pogarszają warunki wzrostu lub deformują rozwój koron i pni drzew wartościowych. To one są najczęściej typowane do usunięcia w ramach trzebieży.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo wprowadzają inne określenia, które nie odpowiadają tej klasyfikacji. Sformułowanie "doborowe" bywa używane potocznie jako "najlepsze", ale nie jest równoważne z tym zestawem pojęć w pytaniu. Z kolei "szkodliwe" ma inny sens: sugeruje kategorię związaną z bezpośrednim szkodzeniem (np. uszkodzeniami, zagrożeniem), a w trzebieżach istotne jest przede wszystkim to, czy drzewo pomaga czy przeszkadza w realizacji celu hodowlanego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się pary "przeszkadzające" i "szkodliwe", warto pamiętać, że w trzebieży najczęściej chodzi o konkurencję i układ wzrostu, a nie o "szkodliwość" w znaczeniu przyczyniania się do szkód.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trzebież to zabieg pielęgnacyjny w drzewostanie polegający na usuwaniu części drzew, aby poprawić warunki wzrostu i jakość drzew pozostawionych. Celem jest m.in. regulacja zwarcia, ograniczenie konkurencji i ukierunkowanie rozwoju drzew o najlepszych cechach.
Najczęściej usuwa się drzewa przeszkadzające, czyli takie, które ograniczają wzrost drzew cenniejszych (np. zacieniają je, deformują korony, zabierają przestrzeń). Usuwanie ma sens wtedy, gdy poprawia warunki dla drzew dorodnych i utrzymuje pożądany skład drzewostanu.
Drzewa dorodne to osobniki o najlepszych cechach wzrostowych i jakościowych, które rokują najwyższą wartość w przyszłości. W selekcji trzebieżowej są traktowane jako kluczowe do pozostawienia, bo na nich opiera się realizacja celu hodowlanego i jakościowego drzewostanu.
Drzewo pożyteczne to takie, które wspiera prawidłową strukturę drzewostanu, nawet jeśli nie jest "najlepsze" jakościowo. Może poprawiać stabilność, domieszkę gatunkową lub warunki mikroklimatyczne. Zwykle nie przeszkadza drzewom dorodnym i pomaga utrzymać właściwe zwarcie.
"Przeszkadzające" odnosi się głównie do konkurencji w drzewostanie (światło, przestrzeń, woda) i wpływu na kształtowanie drzew wartościowych. "Szkodliwe" sugeruje bezpośrednie powodowanie szkód lub zagrożenie, co jest inną kategorią znaczeniową i nie musi pokrywać się z selekcją stosowaną w trzebieżach.
Najczęściej rozpoznaje się je po tym, że ogranicza rozwój drzewa cenniejszego: silnie je zacienia, wciska się koroną w jego koronę, rośnie zbyt blisko i deformuje pień lub koronę drzewa dorodnego. Ocena jest zawsze sytuacyjna i zależy od celu hodowlanego oraz składu drzewostanu.
Nie zawsze. W trzebieży liczy się rola drzewa w drzewostanie. Drzewo średniej jakości może być pożyteczne, jeśli stabilizuje drzewostan lub utrzymuje zwarcie, a jednocześnie nie ogranicza drzew dorodnych. Usuwa się przede wszystkim te, które przeszkadzają realizacji celu hodowlanego.
Częsty błąd to mylenie podobnych słów (np. "dorodne" i "doborowe") oraz traktowanie "szkodliwe" jako synonimu "przeszkadzające". Pomaga uważne czytanie i kojarzenie pojęć z ich funkcją: dorodne = najlepsze do pozostawienia, pożyteczne = pomocne, przeszkadzające = do usunięcia.
Trzebieże wykonuje się w fazie wzrostu drzewostanu, gdy drzewa zaczynają silniej konkurować o zasoby, a układ i zwarcie wymagają regulacji. Dokładny moment zależy od gatunku, siedliska i celu gospodarczego lub ochronnego, ale zawsze wiąże się z pielęgnowaniem struktury drzewostanu.
Najlepiej łączyć terminy z obserwacją w terenie: przypisz każdej kategorii drzew (dorodne, pożyteczne, przeszkadzające) konkretną rolę i przykład sytuacyjny. Pomagają też fiszki z definicjami oraz rozwiązywanie testów, w których pojawiają się mylące pary pojęć.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli lasu dla szkół leśnych (działy o trzebieżach i selekcji)
  • Instrukcje/wytyczne stosowane w gospodarstwie leśnym dotyczące pielęgnowania drzewostanów
  • Materiały dydaktyczne nadleśnictw i ośrodków szkoleniowych: przykłady klasyfikacji drzew w trzebieżach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego