KWALIFIKACJA DRM1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 5.
Zgodnie z zasadami integrowanej ochrony roślin (IPM), obowiązującymi od 2014 r., środki chemiczne do zwalczania szkodników należy stosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W IPM podstawą są prewencja i monitoring, a metody niechemiczne (mechaniczne, biologiczne, agrotechniczne) mają pierwszeństwo. Środki chemiczne wolno wdrażać dopiero, gdy lustracja potwierdzi realne zagrożenie, szkodnik przekroczy próg szkodliwości ekonomicznej i wcześniejsze metody nie wystarczyły.

Pełne wyjaśnienie:

Integrowana ochrona roślin (IPM) to sposób postępowania, w którym celem nie jest "wyzerowanie" liczby szkodników, ale utrzymanie ich presji poniżej progu szkodliwości ekonomicznej. Dlatego działania układa się w logiczną hierarchię.

Najpierw stosuje się prewencję: prawidłową agrotechnikę, płodozmian, dobór materiału roślinnego i warunki sprzyjające ograniczaniu agrofagów. Następnie prowadzi się monitoring (lustracje), aby wiedzieć, czy problem rzeczywiście narasta. Jeśli zagrożenie występuje, w pierwszej kolejności wdraża się metody niechemiczne: mechaniczne (np. usuwanie szkodników), biologiczne (wspieranie organizmów pożytecznych) oraz agrotechniczne.

Odpowiedź "dopiero po wyczerpaniu metod niechemicznych i przekroczeniu progu szkodliwości ekonomicznej" jest poprawna, bo oddaje kluczową zasadę IPM: chemia jest ostatecznością i ma być uzasadniona monitoringiem oraz progiem ekonomicznym.

Odpowiedź "jako pierwszą metodę, gdy tylko pojawią się szkodniki" jest nieprawidłowa, ponieważ pomija etap prewencji, monitoringu i metod niechemicznych. Pojawienie się pojedynczych osobników nie musi oznaczać konieczności interwencji.

Odpowiedź "wyłącznie w uprawach przeznaczonych na eksport" jest błędna: IPM nie różnicuje zasad w ten sposób. Kryterium stanowi zagrożenie i próg ekonomiczny, a nie kierunek sprzedaży plonu.

Odpowiedź "profilaktycznie co 14 dni podczas sezonu wegetacyjnego" jest nieprawidłowa, bo zaprzecza idei IPM: zabiegi powinny wynikać z rozpoznania sytuacji na plantacji, a nie ze stałego, automatycznego harmonogramu. Profilaktyczne i rutynowe zabiegi zwiększają ryzyko selekcji odporności u szkodników i obciążenie środowiska.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać schemat: prewencja → monitoring → metody niechemiczne → chemia, a chemia tylko po spełnieniu warunków (zagrożenie + próg + brak skuteczności metod niechemicznych) i z wyborem rozwiązań o możliwie najniższym ryzyku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
IPM to podejście do ochrony plantacji, w którym łączy się różne metody ograniczania szkodników. Najpierw stosuje się prewencję i monitoring, potem metody niechemiczne (mechaniczne, biologiczne, agrotechniczne), a środki chemiczne dopiero wtedy, gdy zagrożenie jest realne i przekracza próg opłacalności.
Metody niechemiczne ograniczają presję na środowisko, zmniejszają ryzyko uodpornienia się szkodników i często są wystarczające przy niskiej liczebności agrofagów. IPM ocenia skuteczność długoterminowo, więc liczy się stabilność plantacji, a nie tylko szybki efekt jednego zabiegu.
To poziom nasilenia szkodnika, przy którym przewidywane straty w plonie lub jakości są większe niż koszt zabiegu. Dopiero po przekroczeniu progu uzasadnia się interwencję. Bez tego łatwo wykonać zbędny zabieg, który zwiększa koszty i ryzyko odporności.
Monitoring polega na regularnych obserwacjach plantacji (lustracji), zapisywaniu liczebności szkodników i ocenie uszkodzeń. Na tej podstawie porównuje się sytuację z progami szkodliwości i podejmuje decyzję: czy wystarczą metody niechemiczne, czy konieczna jest interwencja chemiczna.
Środki chemiczne stosuje się dopiero po spełnieniu warunków: potwierdzono problem w monitoringu, szkodnik przekroczył próg szkodliwości ekonomicznej oraz zastosowane metody niechemiczne nie dały wystarczającego efektu. Dodatkowo dobiera się rozwiązania o możliwie najniższym ryzyku dla środowiska.
Najczęściej wykorzystuje się metody mechaniczne (np. usuwanie ognisk występowania), biologiczne (wspieranie naturalnych wrogów, ochrona pożytecznych organizmów) oraz agrotechniczne (prawidłowa pielęgnacja, terminowość zabiegów, utrzymanie kondycji roślin). W IPM to one są pierwszym wyborem.
Nie jest to zgodne z zasadą IPM, bo zabieg powinien wynikać z realnego zagrożenia potwierdzonego monitoringiem. Rutynowe opryski "na wszelki wypadek" zwiększają koszty, ryzyko selekcji odpornych populacji szkodników oraz obciążenie środowiska, a przy braku potrzeby nie poprawiają efektywności.
IPM dopuszcza zastosowanie środków chemicznych, ale traktuje je jako ostateczność i wymaga spełnienia warunków (monitoring, próg, metody niechemiczne). Rolnictwo ekologiczne ma odrębne zasady i ograniczenia dotyczące chemii. Na egzaminie ważne jest, by nie utożsamiać IPM z całkowitym zakazem chemii.
Stosowanie środka musi być zgodne z jego dopuszczeniem i etykietą, bo tylko wtedy znane są warunki bezpiecznego użycia, dawki i ryzyka. Użycie preparatu "na własną rękę" może naruszać prawo, zagrażać ludziom i środowisku oraz powodować problemy w kontroli produkcji. W IPM legalność użycia jest warunkiem podstawowym.
Częste pomyłki to: mylenie "skuteczny" z "szybki" i wybieranie chemii jako pierwszego kroku, pomijanie progu szkodliwości ekonomicznej, traktowanie monitoringu jako zbędnego oraz mylenie IPM z rolnictwem ekologicznym. Pomaga zapamiętać kolejność: prewencja, monitoring, niechemiczne, chemia.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W IPM podstawą są prewencja i monitoring, a metody niechemiczne (mechaniczne, biologiczne, agrotechniczne) mają pierwszeństwo."

Źródła:

  • Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21.10.2009 ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów – tekst aktu (EUR-Lex): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009L0128 (dostęp: 2026-03-13)
  • Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21.10.2009, art. 55 – tekst aktu (EUR-Lex): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32009R1107 (dostęp: 2026-03-13)
  • Centrum Doradztwa Rolniczego (cdr.gov.pl) – materiały o integrowanej ochronie roślin i pierwszeństwie metod niechemicznych (strona informacyjna): https://www.cdr.gov.pl/ (dostęp: 2026-03-13)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe ODR/CDR dotyczące integrowanej ochrony roślin (IPM)
  • Tekst Dyrektywy 2009/128/WE i omówienia zasad IPM
  • Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 – zasady prawidłowego stosowania środków ochrony roślin

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego