KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 25.
Zidentyfikuj, kto jest odpowiedzialny za przekazanie materiałów archiwalnych do archiwum państwowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Za przekazanie materiałów archiwalnych do archiwum państwowego odpowiada w praktyce osoba prowadząca archiwum w jednostce (archiwum zakładowe), bo to ona przygotowuje dokumentację do przekazania i koordynuje czynności. Dyrektor zwykle sprawuje nadzór, a pracownik archiwum państwowego jest stroną przejmującą, nie przekazującą.

Pełne wyjaśnienie:

W procesie przekazywania materiałów archiwalnych do archiwum państwowego kluczowa jest rola osoby odpowiedzialnej za prowadzenie archiwum w danej instytucji (archiwum zakładowego). To ona organizuje i wykonuje czynności operacyjne związane z przekazaniem, czyli m.in. przygotowanie materiałów, uporządkowanie, opis oraz skompletowanie wymaganej dokumentacji przekazania.

Dlaczego ta odpowiedź jest prawidłowa?
W realiach pracy kancelaryjno-archiwalnej obowiązek przekazania realizuje jednostka (wytwórca materiałów), a faktyczne przygotowanie i dopilnowanie procedury jest zadaniem komórki/stanowiska archiwum zakładowego. Dlatego "osoba odpowiedzialna za prowadzenie archiwum w danej instytucji" jest najbardziej trafnym wskazaniem odpowiedzialności funkcjonalnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Dyrektor instytucji – często ponosi odpowiedzialność ogólną za działanie jednostki, ale nie jest typowym wykonawcą czynności przekazania. W pytaniu chodzi o odpowiedzialność za przekazanie rozumianą praktycznie (kto przygotowuje i przekazuje), a nie o ogólny nadzór kierowniczy.
  • Pracownik archiwum państwowego – archiwum państwowe jest podmiotem przejmującym. Jego pracownik uczestniczy w przyjęciu, ocenie i ewentualnych uzgodnieniach, ale nie odpowiada za to, aby wytwórca prawidłowo przekazał materiały.
  • Właściciel materiałów archiwalnych – w przypadku dokumentacji wytworzonej w instytucji (typowa sytuacja egzaminacyjna) nie rozstrzyga się tego kategorią "właściciela" w sensie prywatnym. Odpowiedzialność organizacyjna leży po stronie jednostki i jej archiwum zakładowego, zgodnie z przyjętymi procedurami.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniach pojawia się "przekazanie do archiwum państwowego", zwykle rozróżnij: kto przekazuje (jednostka/wytwórca, operacyjnie archiwum zakładowe) oraz kto przejmuje (archiwum państwowe). To pomaga uniknąć typowego błędu zamiany ról.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej robi to archiwum zakładowe, czyli osoba/komórka odpowiedzialna za prowadzenie archiwum w jednostce. W praktyce przygotowuje uporządkowanie, opisy, spisy zdawczo-odbiorcze i koordynuje kontakt z archiwum państwowym.
Pracownik archiwum państwowego jest stroną przejmującą materiały. Może konsultować, nadzorować lub oceniać zgodność przekazania, ale nie wykonuje obowiązków wytwórcy dokumentacji. Przekazanie organizuje jednostka, która materiały wytworzyła.
To zorganizowany proces przekazania materiałów o wartości archiwalnej do archiwum państwowego. Obejmuje m.in. przygotowanie dokumentacji (porządek, opis), sporządzenie odpowiednich zestawień oraz fizyczne przekazanie zgodnie z ustaleniami z archiwum państwowym.
Tak, zwykle pełni rolę kierowniczą i nadzorczą (zapewnia warunki, zatwierdza organizację pracy). Jednak operacyjnie za przygotowanie i wykonanie przekazania odpowiada archiwum zakładowe. Na egzaminie często rozróżnia się nadzór od wykonawstwa.
Zazwyczaj wymagane są zestawienia/spisy przekazywanych jednostek archiwalnych oraz dokumenty potwierdzające przekazanie (np. protokół/umowa w zależności od trybu). Konkretne wymagania ustala się z właściwym archiwum państwowym dla danej jednostki.
Najczęściej po upływie okresu przechowywania w archiwum zakładowym, po uporządkowaniu i przygotowaniu materiałów, a także w szczególnych sytuacjach (np. reorganizacja lub likwidacja jednostki). Terminy i tryb są ustalane w praktyce z archiwum państwowym.
Materiały archiwalne to dokumentacja o trwałej wartości historycznej i dowodowej, przeznaczona do wieczystego przechowywania. Dokumentacja niearchiwalna ma znaczenie czasowe i po upływie okresów przechowywania może podlegać brakowaniu. W praktyce pomaga JRWA i kwalifikacja archiwalna.
W typowych realiach jednostek organizacyjnych ważniejsza jest kategoria wytwórcy i odpowiedzialności organizacyjnej, a nie prywatnej własności. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych "właściciel" bywa mylący, bo nie wskazuje właściwej roli w procesie przekazania.
Najczęstsze błędy to zamiana ról (kto przekazuje vs kto przejmuje), automatyczne wskazywanie dyrektora jako odpowiedzialnego za wszystko oraz wybór odpowiedzi "archiwum państwowe", bo kojarzy się z archiwami. Warto szukać odpowiedzi związanej z archiwum zakładowym.
Skup się na schemacie procesu: kwalifikacja dokumentacji → przechowywanie w archiwum zakładowym → przygotowanie do przekazania → uzgodnienia z archiwum państwowym → przekazanie i potwierdzenie. Dobrze działają krótkie fiszki z rolami: archiwum zakładowe, kierownik jednostki, archiwum państwowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Dyrektor zwykle sprawuje nadzór, a pracownik archiwum państwowego jest stroną przejmującą, nie przekazującą."

Źródła:

  • Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych (NDAP) – strona informacyjna o przekazywaniu materiałów archiwalnych do archiwów państwowych (opis procedur) https://www.gov.pl/web/naczelna-dyrekcja-archiwow-panstwowych (dostęp 2026-02-18)
  • Serwis Archiwa Państwowe – informacje praktyczne dla wytwórców dot. przekazywania materiałów do archiwów państwowych https://archiwa.gov.pl/ (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Wytyczne i poradniki publikowane przez archiwa państwowe dotyczące przekazywania materiałów archiwalnych
  • Materiały szkoleniowe z zakresu pracy archiwum zakładowego (instrukcja kancelaryjna, JRWA, procedury przekazywania)
  • Strony informacyjne NDAP i archiwów państwowych o zasadach przejmowania materiałów archiwalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego