KWALIFIKACJA MOT5 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 15.
Zidentyfikuj, które z poniższych stwierdzeń prawidłowo opisuje zasadę działania prądnicy prądu przemiennego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W prądnicy prądu przemiennego (alternatorze) elementem wirującym jest wirnik, a nieruchomym stojan z uzwojeniami.
Obrót wirnika wytwarza zmienne pole magnetyczne, które indukuje napięcie i prąd przemienny w uzwojeniach stojana. Stojan nie obraca się, a komutator dotyczy prądnic prądu stałego.

Pełne wyjaśnienie:

Prądnica prądu przemiennego (w pojazdach najczęściej alternator) działa na zasadzie indukcji elektromagnetycznej: zmienne w czasie pole magnetyczne powoduje powstanie siły elektromotorycznej (napięcia) w przewodniku.

W typowej konstrukcji samochodowego alternatora:

  • Wirnik jest częścią wirującą. Po wzbudzeniu prądem tworzy pole magnetyczne i obraca się mechanicznie napędzany paskiem/osprzętem silnika.
  • Stojan jest częścią nieruchomą i zawiera uzwojenia, w których indukuje się napięcie przemienne (w praktyce wielofazowe).

Dlatego stwierdzenie "Prąd przemienny jest generowany przez obrót wirnika wewnątrz stojana" jest zgodne z ideą: ruch wirnika (a dokładniej: wirującego pola) względem uzwojeń stojana jest warunkiem powstawania prądu przemiennego.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo opisują elementy w sposób sprzeczny z budową maszyny:

  • "Obrót stojana wewnątrz wirnika" odwraca role części maszyny; w alternatorze to wirnik się obraca, a stojan jest nieruchomy.
  • Warianty z "komutatorem" są mylące: komutator to element typowy dla prądnic/silników prądu stałego, służący do mechanicznego przełączania połączeń uzwojeń. W alternatorze stosuje się inne rozwiązania (np. prostowanie prądu na diodach), a nie komutator do wytwarzania prądu przemiennego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się "komutator" przy pytaniu o prądnicę prądu przemiennego, zwykle jest to dystraktor. Kluczowe jest rozpoznanie pary: wirnik (obraca się) + stojan (uzwojenia, w których indukuje się napięcie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W samochodzie prądnicą prądu przemiennego jest zwykle alternator. Wytwarza energię elektryczną podczas pracy silnika, a następnie (po prostowaniu) zasila odbiorniki i ładuje akumulator. Kluczowe elementy to wirnik (część obracająca się) i stojan (uzwojenia nieruchome).
W typowym alternatorze samochodowym obraca się wirnik, a stojan jest nieruchomy. Wirnik wytwarza wirujące pole magnetyczne, które powoduje indukowanie napięcia w uzwojeniach stojana. To podstawowe rozróżnienie często pojawia się w pytaniach egzaminacyjnych.
Jest przemienny, bo w uzwojeniach stojana indukuje się napięcie od zmiennego w czasie strumienia magnetycznego. Obrót wirnika sprawia, że kierunek i wartość indukowanej siły elektromotorycznej zmieniają się cyklicznie, co daje przebieg przemienny (zwykle wielofazowy).
Wirnik to część maszyny elektrycznej, która się obraca. W alternatorze samochodowym wirnik jest elementem wzbudzenia: po doprowadzeniu prądu tworzy pole magnetyczne. Obracając się, "przenosi" to pole względem uzwojeń stojana, umożliwiając indukcję napięcia.
Stojan to nieruchoma część alternatora, zawierająca uzwojenia. To właśnie w uzwojeniach stojana indukuje się napięcie przemienne. W praktyce alternator wytwarza prąd wielofazowy, który następnie jest prostowany w układzie diod, aby zasilać instalację pojazdu.
Nie. Komutator jest typowy dla maszyn prądu stałego (służy do mechanicznego "prostowania" prądu w uzwojeniach). W alternatorze samochodowym zamiast tego stosuje się prostownik diodowy, a prąd do instalacji i ładowania akumulatora jest uzyskiwany po prostowaniu.
Najczęściej myli się role części: wybiera się odpowiedź sugerującą, że obraca się stojan, albo przenosi się wiedzę o prądnicy prądu stałego (komutator) na alternator. Pomaga reguła: wirnik wiruje, a stojan stoi; duże prądy łatwiej wyprowadza się z części nieruchomej.
W ujęciu szkolnym: maszyny prądu stałego kojarzą się z komutatorem, a prądnice prądu przemiennego (alternatory) z uzwojeniami stojana i późniejszym prostowaniem prądu diodami. W pojazdach alternator jest standardem ze względu na większą wydajność i trwałość.
Rozumienie, że napięcie indukuje się w stojanie, a wirnik odpowiada za pole magnetyczne, pomaga w logicznej diagnozie: brak ładowania może wynikać z problemu wzbudzenia wirnika, uszkodzenia uzwojeń stojana lub prostownika/regulatora. Ułatwia to dobór pomiarów i interpretację objawów.
Naucz się krótkiego schematu: wirnik (obrót + pole)stojan (indukcja AC)prostownik (DC do instalacji). Ćwicz rozpoznawanie dystraktorów typu "komutator" oraz odwracanie ról wirnika i stojana. To zwykle wystarcza do poprawnej odpowiedzi.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Stojan nie obraca się, a komutator dotyczy prądnic prądu stałego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Alternator" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Alternator (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Indukcja elektromagnetyczna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Indukcja_elektromagnetyczna (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica: "Alternator" — https://www.britannica.com/technology/alternator (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały o maszynach elektrycznych w elektrotechnice (indukcja, prądnice)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki układu ładowania pojazdu (alternator, regulator, prostownik)
  • Schematy instalacji elektrycznej pojazdów pokazujące tor prądu ładowania i połączenia alternatora

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego