Na podstawie tabeli widzimy, że gdy dochód rośnie z 1000 zł do 3000 zł, rosną także wydatki na obie kategorie: jedzenie (500 → 800 → 1000 zł) oraz rozrywkę (100 → 300 → 600 zł). To oznacza, że obie pozycje zachowują się jak dobra o dodatniej zależności od dochodu (w praktyce: dobra normalne).
W zadaniu trzeba jednak wybrać prawdziwe stwierdzenie spośród podanych. Najlepiej pasuje odpowiedź mówiąca, że rozrywka ma charakter dobra luksusowego, ponieważ jej wydatki rosną wraz ze wzrostem dochodu i rosną relatywnie silnie (z 100 do 600 zł przy wzroście dochodu z 1000 do 3000 zł). W typowych ujęciach dydaktycznych dobra luksusowe to takie, na które wydatki rosną bardziej dynamicznie wraz z dochodem niż na dobra pierwszej potrzeby.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Jedzenie jest dobrem luksusowym" – wydatki na jedzenie rosną z dochodem, ale zwykle jest to dobro podstawowe; ponadto wzrost wydatków nie jest tak dynamiczny jak w przypadku rozrywki, więc ta interpretacja jest słabsza w porównaniu z rozrywką.
- "Jedzenie jest dobrem giffenowskim, bo rośnie wraz z dochodem" – to błąd definicyjny. Dobro Giffena dotyczy szczególnej sytuacji, w której wzrost ceny prowadzi do wzrostu popytu (złamanie typowego prawa popytu). Tabela nie pokazuje cen ani reakcji na cenę.
- "Rozrywka jest dobrem giffenowskim, bo rośnie wraz z dochodem" – analogicznie, dobro Giffena nie wynika z zależności od dochodu, tylko z nietypowej zależności popytu od ceny, więc nie da się tego wywnioskować z danych w tabeli.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w danych pojawia się wyłącznie dochód i wydatki, rozważaj dobra normalne/luksusowe/podrzędne. Kategoria "Giffen" wymaga informacji o cenie i zachowaniu popytu przy zmianie ceny.
