KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 9.
Zleceniobiorca (lat 30), który nie pozostaje w stosunku pracy ze zleceniodawcą, podpisał umowę zlecenia na kwotę 2 000,00 zł brutto. Podpisana umowa zlecenie stanowi jedyne źródło dochodu. Zleceniobiorca nie wniósł o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Naliczone składki na ubezpieczenia społeczne w rachunku do umowy wyniosą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składki społeczne potrącane z wynagrodzenia zleceniobiorcy (jedyny tytuł, brak chorobowego) to emerytalna 9,76% i rentowa 1,5%. Od 2000 zł: 2000×0,0976=195,20 zł oraz 2000×0,015=30,00 zł. Razem daje 225,20 zł. Nie dolicza się chorobowej ani składek po stronie zleceniodawcy.

Pełne wyjaśnienie:

W umowie zlecenia, gdy jest to jedyne źródło dochodu i zleceniobiorca ma 30 lat, powstaje obowiązek ubezpieczeń społecznych w zakresie podstawowym. W treści podano, że zleceniobiorca nie wniósł o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, więc nie uwzględnia się składki chorobowej.

W praktyce kadrowo-płacowej sformułowanie "składki na ubezpieczenia społeczne w rachunku do umowy" oznacza składki potrącane z wynagrodzenia ubezpieczonego (część finansowana przez zleceniobiorcę), a nie pełny koszt składek łącznie z częścią płatnika.

Dla zleceniobiorcy potrącane są tu:

  • składka emerytalna 9,76% podstawy,
  • składka rentowa 1,5% podstawy.

Podstawa to 2000,00 zł brutto, więc:

  • emerytalne: 2000,00 × 9,76% = 195,20 zł,
  • rentowe: 2000,00 × 1,5% = 30,00 zł.

Suma potrąceń składek społecznych wynosi 195,20 + 30,00 = 225,20 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne? Warianty z niższą lub wyższą sumą zwykle wynikają z typowych pomyłek: doliczenia składki chorobowej mimo braku wniosku, doliczenia składek finansowanych przez zleceniodawcę (np. wypadkowej), albo błędnego włączenia składki zdrowotnej. Składka zdrowotna jest odrębną kategorią i liczy się ją od podstawy pomniejszonej o społeczne, więc nie należy jej utożsamiać z "ubezpieczeniami społecznymi w rachunku".

Na egzaminie warto zawsze najpierw ustalić: (1) czy zlecenie jest jedynym tytułem, (2) czy chorobowe jest zgłoszone, (3) czy pytanie dotyczy potrąceń z wynagrodzenia czy łącznego kosztu po stronie płatnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To składki na ubezpieczenia społeczne potrącane z wynagrodzenia zleceniobiorcy, wykazywane w rachunku. Zazwyczaj obejmują emerytalną i rentową oraz (jeśli zgłoszono) chorobową. Nie są to składki finansowane przez zleceniodawcę ani składka zdrowotna.
Co do zasady obowiązkowe są składki społeczne: emerytalna i rentowa. Składka chorobowa jest dobrowolna i zależy od wniosku zleceniobiorcy. Składka zdrowotna jest odrębna i nie jest "składką społeczną", choć też bywa potrącana.
Ponieważ w treści wskazano, że zleceniobiorca nie wniósł o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. W zleceniu chorobowe nie jest automatyczne jak przy umowie o pracę. Bez zgłoszenia i wniosku nie nalicza się tej składki w potrąceniach.
Liczy się ją jako procent od podstawy (tu: kwota brutto z umowy). W zadaniu: 2000 zł × 9,76% = 195,20 zł. Na egzaminie zapisuj działanie krok po kroku, żeby uniknąć pomyłki w przeliczaniu procentów.
W części potrącanej z wynagrodzenia zleceniobiorcy stosuje się stawkę 1,5% podstawy. Dla 2000 zł daje to: 2000 × 1,5% = 30,00 zł. Następnie dodaje się ją do pozostałych składek społecznych potrącanych.
Nie. Składka zdrowotna jest odrębną składką i ma inną podstawę naliczania (zwykle po pomniejszeniu o składki społeczne). W pytaniu są wprost "ubezpieczenia społeczne", więc zdrowotnej nie należy doliczać do wyniku, nawet jeśli jest potrącana.
Składka wypadkowa jest typowo finansowana przez zleceniodawcę jako płatnika i nie stanowi potrącenia z wynagrodzenia zleceniobiorcy. Jeśli zadanie pyta o "składki w rachunku" (potrącenia), to wypadkowa nie powinna zwiększać kwoty po stronie zleceniobiorcy.
Najczęściej: mylenie społecznych ze zdrowotną, doliczanie składek płaconych przez zleceniodawcę (np. wypadkowej), automatyczne doliczanie chorobowego mimo braku wniosku, oraz liczenie od złej podstawy. Pomaga checklist: tytuł, dobrowolność chorobowego, rodzaj składek.
Dzieje się tak, gdy zleceniobiorca nie ma równolegle innego tytułu, np. umowy o pracę, działalności gospodarczej czy innego zlecenia dającego obowiązek ubezpieczeń. W zadaniach egzaminacyjnych to zdanie ma kluczowe znaczenie dla ustalenia, które składki są obowiązkowe.
Szukaj sformułowań typu "w rachunku", "potrącane", "z wynagrodzenia" – to sugeruje część finansowaną przez ubezpieczonego. Gdy pojawia się "koszt pracodawcy/płatnika", "łączne obciążenia", wtedy wchodzą też składki finansowane przez zleceniodawcę.
info

Statystycznie 27% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Składki społeczne potrącane z wynagrodzenia zleceniobiorcy (jedyny tytuł, brak chorobowego) to emerytalna 9,76% i rentowa 1,5%."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. 2024 poz. 497
  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, Dz.U. 2023 poz. 1652

Materiały:

  • Tekst ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (aktualne brzmienie)
  • Tekst ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (aktualne brzmienie)
  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac dotyczące umów cywilnoprawnych (rachunek do umowy zlecenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego