KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 9.
Zleceniodawca podpisał umowę zlecenia z osobą w wieku 27 lat na kwotę 3 000,00 zł brutto. Koszty uzyskania przychodu wynoszą 600,00 zł, a zleceniobiorca, jest zatrudniony na pełny etat w innym zakładzie i nie wniósł o objęcie go dobrowolnymi ubezpieczeniami. Oblicz kwotę na ubezpieczenie zdrowotne finansowane przez zleceniobiorcę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składka zdrowotna zleceniobiorcy przy braku składek społecznych liczy się jako 9% podstawy. W tym przypadku, z uwagi na pełny etat w innym zakładzie i brak dobrowolnych ubezpieczeń, podstawą jest kwota brutto 3000,00 zł (koszty uzyskania nie wpływają na zdrowotne). 3000,00 × 9% = 270,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić, jakie obciążenia dotyczą umowy zlecenia w sytuacji zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Podano, że zleceniobiorca pracuje na pełny etat w innym zakładzie oraz nie wniósł o objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami. W takim układzie z umowy zlecenia nie nalicza się składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe), natomiast pozostaje obowiązek naliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Krok 1: Podstawa składki zdrowotnej.
Podstawą wymiaru składki zdrowotnej jest co do zasady przychód stanowiący podstawę do ubezpieczeń, pomniejszony o składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego. Tutaj składek społecznych nie ma, więc podstawa = 3000,00 zł.

Uwaga o kosztach uzyskania przychodu.
Informacja o kosztach uzyskania przychodu (600,00 zł) dotyczy rozliczeń podatkowych (PIT) i nie służy do wyznaczania podstawy składki zdrowotnej. To typowy "rozpraszacz" w zadaniach.

Krok 2: Obliczenie składki.
Składka zdrowotna wynosi 9% podstawy:
3000,00 zł × 9% = 3000,00 × 0,09 = 270,00 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?

  • 216,00 zł – taki wynik zwykle pojawia się po zastosowaniu niewłaściwej stawki procentowej albo po błędnym przyjęciu zaniżonej podstawy (np. po odjęciu elementów, których nie wolno odejmować).
  • 232,50 zł – to efekt pomieszania zasad (np. liczenie procentu od kwoty po potrąceniach "podatkowych" lub od innej, nieuzasadnionej podstawy).
  • 186,00 zł – wskazuje na podwójny błąd: jednoczesne zaniżenie podstawy i użycie niewłaściwego procentu albo mechaniczne odjęcie kosztów uzyskania przychodu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy przy zleceniu występują składki społeczne. Dopiero potem ustal podstawę zdrowotnego. Nie mieszaj pojęć z PIT (koszty uzyskania) z zasadami ZUS.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To obowiązkowa składka na ubezpieczenie zdrowotne naliczana od podstawy wymiaru właściwej dla zleceniobiorcy. Finansuje ją ubezpieczony (potrącenie z wynagrodzenia). W wielu zadaniach egzaminacyjnych jest liczona jako 9% podstawy.
Najpierw sprawdź, czy z umowy zlecenia nalicza się składki społeczne. Jeśli ich nie ma (np. zbieg z pełnym etatem i brak dobrowolnych), podstawą zdrowotnego bywa kwota brutto z umowy. Gdy są składki społeczne, podstawa zdrowotnego jest zwykle pomniejszona o te składki.
Koszty uzyskania przychodu (KUP) są elementem rozliczeń podatkowych (PIT) i wpływają na podstawę opodatkowania, a nie na podstawę składek ZUS. W zadaniach często podaje się KUP, aby sprawdzić, czy zdający potrafi rozdzielić obszar ZUS od PIT.
Tak, może powodować zbieg tytułów do ubezpieczeń. W wielu typowych scenariuszach egzaminacyjnych przy pełnym etacie w innym miejscu umowa zlecenia nie rodzi obowiązku składek społecznych, ale nadal występuje składka zdrowotna. Trzeba zawsze czytać warunki w treści zadania.
To proste działanie procentowe: 3000 × 0,09 = 270. Warto zapisać to w dwóch krokach: (1) ustalenie podstawy, (2) przemnożenie przez 9%. Na egzaminie zapis kroków zmniejsza ryzyko pomyłki rachunkowej.
Zależy od sytuacji ubezpieczeniowej zleceniobiorcy (np. czy ma etat, czy ma inny tytuł do ubezpieczeń) oraz od tego, czy wnioskuje o objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest wyłapanie informacji o zbiegu tytułów i dobrowolności.
W wielu zadaniach wiek ma znaczenie przy innych umowach (np. szczególnych preferencjach dla młodszych osób), ale tu najważniejsze są: status ubezpieczeń społecznych i podstawa. Jeśli w treści nie ma dodatkowych ulg zależnych od wieku, nie należy "dopisywać" ich samodzielnie.
Najczęściej: (1) odejmowanie kosztów uzyskania przychodu od brutto, (2) naliczanie składek społecznych mimo zbiegu z pełnym etatem, (3) liczenie procentu od błędnej podstawy, (4) mylenie stawek lub zaokrągleń. Pomaga schemat: tytuł → podstawa → procent.
9% to nieco mniej niż 10%. 10% z 3000 zł to 300 zł, więc 9% musi dać 270 zł. Taka kontrola "na oko" pozwala szybko wychwycić wyniki typu 186 zł lub 232,50 zł jako podejrzanie niskie.
Ćwicz rozpoznawanie tytułu do ubezpieczeń (etat, zlecenie, zbieg), a potem licz według stałego algorytmu: ustal, które składki występują → wyznacz podstawę → zastosuj procent. Dobrze działa lista kontrolna oraz zestawy zadań z różnymi wariantami zbiegu tytułów.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Składka zdrowotna zleceniobiorcy przy braku składek społecznych liczy się jako 9% podstawy."

Źródła:

  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – poradnik tematyczny: zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i ustalania podstawy składki (strony informacyjne ZUS), https://www.zus.pl/ (dostęp 2026-03-01)
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – informacje o umowach cywilnoprawnych i zbiegu tytułów do ubezpieczeń (dział poradniki/interpretacje na zus.pl), https://www.zus.pl/ (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Poradniki i instrukcje ZUS dotyczące ustalania podstawy składki zdrowotnej dla osób na umowach cywilnoprawnych
  • Podręczniki do kwalifikacji kadrowo-płacowych obejmujące zbieg tytułów do ubezpieczeń
  • Zadania rachunkowe z naliczania składek ZUS dla umów zlecenia (z różnymi wariantami zbiegu tytułów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego