KWALIFIKACJA TKO8 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 13.
Złożono zapotrzebowanie na 500 wagonów dziennie pod załadunek przy założeniu, że współczynnik obrotu wagonów wynosi 3,5 doby. Gdyby zmniejszyć wartość współczynnika do 3,2 doby, to na zrealizowanie tego zapotrzebowania potrzebne będzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę wagonów potrzebnych do zapewnienia 500 wagonów/dobę wyznacza się jako iloczyn zapotrzebowania dobowego i czasu obrotu.
Przy 3,5 doby: 500×3,5=1750 wagonów. Przy 3,2 doby: 500×3,2=1600 wagonów. Różnica 1750−1600=150, więc potrzeba o 150 wagonów mniej.

Pełne wyjaśnienie:

W takich zadaniach kluczowe jest zrozumienie sensu współczynnika obrotu wagonów: mówi on, ile średnio dób "zajmuje" jeden wagon w pełnym cyklu (od podstawienia pod załadunek, przez przewóz, rozładunek i powrót do ponownej dyspozycji). Jeżeli wagon jest zajęty przez kilka dób, to aby każdej doby móc podstawiać stałą liczbę wagonów, trzeba mieć odpowiednio większą liczbę wagonów w obiegu.

Stosuje się prostą zależność typu "przepływ × czas":

  • N – wymagana liczba wagonów w obiegu,
  • Q – zapotrzebowanie dobowe (wagony/dobę),
  • t – współczynnik obrotu (doby),

N = Q × t

Krok 1: wariant bazowy (3,5 doby)
Q = 500 wagonów/dobę, t = 3,5 doby
Wymagana liczba wagonów: 500 × 3,5 = 1750 wagonów.

Krok 2: wariant po usprawnieniu (3,2 doby)
Q = 500 wagonów/dobę, t = 3,2 doby
Wymagana liczba wagonów: 500 × 3,2 = 1600 wagonów.

Krok 3: porównanie
Jeżeli skracamy obrót z 3,5 do 3,2 doby, to potrzebna liczba wagonów spada o:
1750 − 1600 = 150 wagonów. Oznacza to, że do realizacji tego samego dziennego zapotrzebowania potrzeba 150 wagonów mniej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? "100 wagonów więcej" przeczy logice zadania: skrócenie czasu obrotu zmniejsza wymagany zasób taboru. "600 wagonów" i "750 wagonów" to wartości zbyt małe jak na zapotrzebowanie 500 wagonów/dobę przy obrocie przekraczającym 3 doby; ignorują fakt, że wagony są zajęte przez kilka dób i nie wracają do dyspozycji następnego dnia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki. Gdy widzisz "wagony/dobę" i "doby", to iloczyn da "wagony" – czyli liczebność zasobu w obiegu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To średni czas, przez jaki wagon pozostaje "zajęty" w cyklu eksploatacyjnym (np. podstawienie, załadunek, przewóz, rozładunek, powrót). Im większa wartość w dobach, tym dłużej wagon nie jest dostępny do kolejnego użycia, więc potrzeba większego zasobu wagonów w obiegu.
Najczęściej stosuje się zależność: liczba wagonów w obiegu = zapotrzebowanie dobowe × czas obrotu. Zapotrzebowanie podajesz w wagonach/dobę, obrót w dobach, a wynik wychodzi w wagonach. Potem porównujesz warianty i liczysz różnicę.
Bo każdy wagon szybciej wraca do dyspozycji. Jeśli jeden wagon "krąży" krócej, to w tym samym czasie może obsłużyć więcej cykli. Przy stałym zapotrzebowaniu na wagony/dobę oznacza to, że mniejsza flota wagonów wystarczy do utrzymania tej samej pracy przewozowej.
Typowo masz wagony/dobę (zapotrzebowanie) i doby (obrót). Ich iloczyn daje wagony, czyli liczbę wagonów w obiegu. Kontrola jednostek pomaga uniknąć pomyłki, czy trzeba mnożyć, czy dzielić oraz czy wynik ma być "ile wagonów" czy "o ile mniej/więcej".
Najczęściej uczniowie odwracają zależność i dzielą zamiast mnożyć, bo intuicyjnie "mniejszy czas" kojarzy się z "większą liczbą" albo mylą to z wydajnością. Drugi częsty błąd to podanie wyniku jako liczby wagonów w obiegu, mimo że pytanie dotyczy różnicy (mniej/więcej).
Gdy brakuje taboru lub chce się obniżyć koszty jego utrzymania. Skracanie obrotu uzyskuje się m.in. przez lepszą organizację załadunku/rozładunku, ograniczenie zbędnych postojów, sprawniejsze podstawianie i odbiór wagonów oraz poprawę planowania obiegów. Efekt to mniejsze zapotrzebowanie na wagony.
Wskazówką jest końcówka pytania. Jeśli pojawia się sformułowanie typu "potrzebne będzie" bez doprecyzowania, trzeba czytać kontekst: w zadaniu porównuje się dwa współczynniki obrotu, więc zwykle chodzi o różnicę w wymaganym zasobie. Warto policzyć oba warianty i odjąć.
W obliczeniach pośrednich może wyjść liczba niecałkowita, ale w praktyce zasób wagonów musi być całkowity, więc zwykle zaokrągla się w górę (bezpieczeństwo realizacji planu). W zadaniach testowych, gdy odpowiedzi są całkowite, najczęściej dane są tak dobrane, aby wynik był liczbą całkowitą lub jednoznacznie interpretowalną.
Minimalnie potrzebujesz dwóch informacji: zapotrzebowania dobowego (ile wagonów trzeba podstawiać dziennie) oraz czasu obrotu (ile dób wagon jest zajęty w cyklu). Dodatkowe dane (rezerwy, awarie, sezonowość) mogą wystąpić w trudniejszych zadaniach, ale tu nie są wymagane.
Utrwal 2–3 podstawowe zależności (np. "przepływ × czas = zasób"), ćwicz kontrolę jednostek i zawsze licz wariant bazowy oraz zmieniony. Pomaga też robienie krótkiej tabeli: Q, t, N dla każdego wariantu. Na końcu sprawdź, czy odpowiedź ma formę "mniej/więcej" czy "razem".
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Liczbę wagonów potrzebnych do zapewnienia 500 wagonów/dobę wyznacza się jako iloczyn zapotrzebowania dobowego i czasu obrotu.Przy 3,5 doby: 500×3,5=1750 wagonów."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z organizacji przewozów kolejowych (dział: obieg/obrót wagonów)
  • Zbiory zadań z logistyki/planowania zasobów (zadania na zależność: wielkość przepływu × czas cyklu)
  • Notatki własne: definicje i przykłady obliczeń dla obrotu wagonów oraz zapotrzebowania taborowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego