KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 16.
Zobowiązanie wobec dostawcy "X" wynosi 6 000 zt. Przedsiębiorstwo wystawiło weksel własny na sumę 6 300 zł w celu pokrycia swego zobowiązania. Termin wykupu określono w wekslu na trzy miesiące. Wykup weksla za gotówkę należy zaksięgować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykup weksla własnego oznacza spłatę zobowiązania wekslowego.
Dlatego zmniejsza się konto "Zobowiązania wekslowe" po stronie Wn, a równocześnie następuje wypływ gotówki, więc konto "Kasa" ujmuje się po stronie Ma. Kwota wykupu to wartość weksla (6 300 zł).

Pełne wyjaśnienie:

Weksel własny wystawiony w celu pokrycia długu wobec dostawcy jest odrębnym tytułem zobowiązania. W praktyce księgowej po wystawieniu weksla zwykle następuje przeksięgowanie długu z konta dostawcy na konto zobowiązań wekslowych, a następnie – w terminie płatności – wykup (spłata) weksla.

Przy wykupie weksla za gotówkę kluczowe są dwa skutki operacji:

  • Zmniejszenie zobowiązania – skoro jednostka spłaca weksel, saldo "Zobowiązania wekslowe" maleje, więc ujmuje się je po stronie Wn.
  • Wypływ środków pieniężnych – zapłata gotówką powoduje spadek stanu kasy, więc "Kasa" ujmowana jest po stronie Ma.

Dlatego prawidłowy zapis ma postać: Wn "Zobowiązania wekslowe" 6 300 zł / Ma "Kasa" 6 300 zł. Kwota 6 300 zł wynika z wartości weksla, a nie z pierwotnego zobowiązania 6 000 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "Inne środki pieniężne" przeciwko "Kasa" nie pokazuje spłaty zobowiązania, tylko przesunięcie środków w obrębie aktywów. Wykup weksla musi zmniejszyć pasywa (zobowiązanie).
  • Wariant z "Kasa" po stronie Wn błędnie zwiększa gotówkę, mimo że następuje zapłata. Dodatkowo "Inne środki pieniężne" jako konto przeciwstawne nie oddaje charakteru zobowiązaniowego weksla.
  • Wariant z "Rozrachunki z dostawcami" przy wykupie pomija fakt, że płacony jest weksel, więc rozliczane jest konto zobowiązań wekslowych. Takie ujęcie miesza etapy operacji (rozrachunek z dostawcą i spłatę weksla).

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o wykup weksla szukaj konta zobowiązaniowego związanego z wekslem oraz konta, z którego następuje zapłata (kasa/bank).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Weksel własny to papier wartościowy, w którym wystawca zobowiązuje się zapłacić określoną kwotę w oznaczonym terminie. W księgach rachunkowych traktuje się go jako tytuł zobowiązania, często wyodrębniany na koncie zobowiązań wekslowych.
Przy wykupie spłacasz zobowiązanie wynikające z weksla, więc księgujesz zmniejszenie zobowiązań po stronie Wn oraz wypływ gotówki po stronie Ma. W praktyce jest to zapis: Wn zobowiązania wekslowe / Ma kasa – w kwocie wykupu.
Strona Ma na koncie aktywów (np. kasy) oznacza zmniejszenie stanu. Wykup weksla to zapłata gotówką, czyli fizyczny wypływ środków z kasy. Dlatego poprawny zapis musi pokazać spadek gotówki po stronie Ma.
Różnica może wynikać np. z odsetek, wynagrodzenia za odroczenie płatności lub innych kosztów finansowania ujętych w wartości weksla. To wskazuje, że kwota do zapłaty w terminie jest wyższa niż pierwotny dług wobec dostawcy.
Zależy to od przyjętych zasad rachunkowości i dokumentów źródłowych: koszty mogą być ujmowane w momencie wystawienia weksla, w czasie trwania zobowiązania (rozliczenia międzyokresowe) albo przy wykupie. Na egzaminie kluczowe jest, by nie mylić etapu wystawienia z etapem wykupu.
Co do zasady wykup weksla rozlicza zobowiązanie wekslowe, a nie bezpośrednio konto dostawcy. Konto dostawcy bywa rozliczane wcześniej – w momencie przeniesienia długu na weksel. Przy wykupie patrz, jakie zobowiązanie faktycznie jest spłacane.
"Inne środki pieniężne" to zwykle aktywa (np. czeki, bony, środki w drodze), więc zapis z "Kasą" pokazywałby przesunięcie w aktywach. Wykup weksla powinien zmniejszać pasywa (zobowiązania), dlatego potrzebne jest konto zobowiązań wekslowych.
Wystawienie weksla zwykle przenosi zobowiązanie z rozrachunków (np. dostawców) na zobowiązania wekslowe, bez wypływu gotówki. Wykup to spłata w terminie: wtedy zawsze pojawia się konto środków pieniężnych (kasa/bank) po stronie Ma.
Najczęściej myli się etap operacji (wystawienie vs wykup), wybiera się konto dostawcy "bo jest w treści", albo odwraca się strony zapisu na kasie/banku. Częsty jest też automatyzm dopisywania kosztów finansowych bez sprawdzenia, czy pytanie dotyczy ich ujęcia.
Zadaj sobie 2 pytania: co spłacam? (tu: zobowiązanie wekslowe) oraz czym płacę? (tu: gotówką z kasy). Jeśli w dekretacji pasywa maleją (Wn zobowiązania) i aktywa pieniężne maleją (Ma kasa/bank), zapis jest spójny.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kwota wykupu to wartość weksla (6 300 zł).

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity – tytuł aktu prawnego jako punkt odniesienia do zasad prowadzenia ksiąg)
  • Ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. – Prawo wekslowe (podstawowe definicje i zasady weksli w obrocie)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw rachunkowości finansowej (działy: rozrachunki, zobowiązania, weksle)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z rachunkowości: dekretacja typowych operacji gospodarczych
  • Przykładowe zakładowe plany kont (ZPK) i ćwiczenia z księgowań Wn/Ma

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego