KWALIFIKACJA MOT6 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 21.
Zużycie bieżnika opony przedstawione na rysunku zostało spowodowane
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek bieżnika opony samochodowej z widocznymi oznaczeniami zużycia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunku strzałki wskazują zużycie na obu zewnętrznych krawędziach (barkach) bieżnika. Taki, symetryczny wzór jest typowy dla zbyt niskiego ciśnienia: opona nadmiernie się ugina, a nacisk w strefie kontaktu rośnie na krawędziach. Zbyt wysokie ciśnienie ściera środek, a zbieżność zwykle powoduje zużycie jednostronne.

Pełne wyjaśnienie:

Wzór zużycia bieżnika jest jedną z podstawowych informacji diagnostycznych w obsłudze pojazdów. Kluczowe jest powiązanie miejsca zużycia z tym, jak rozkłada się nacisk w "powierzchni styku" opony z jezdnią.

Odpowiedź "eksploatacją ze zbyt niskim ciśnieniem w oponie." jest poprawna, ponieważ na ilustracji zaznaczono zużycie dwóch skrajnych, zewnętrznych pasów bieżnika (obu barków). Przy niedopompowaniu opona ugina się bardziej, środkowa część bieżnika ma mniejszy udział w kontakcie, a obciążenie przenosi się na krawędzie. Skutkiem jest przyspieszone ścieranie właśnie po obu stronach bieżnika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do przedstawionego wzoru:

  • "eksploatacją ze zbyt wysokim ciśnieniem w oponie." – nadciśnienie usztywnia oponę i powoduje większy nacisk w części centralnej, co typowo daje zużycie środka bieżnika, a nie obu krawędzi.
  • "wadliwym działaniem amortyzatora." – zużyte amortyzatory częściej prowadzą do okresowej utraty kontaktu i odbić koła, co tworzy nierównomierne, "ząbkowane" wyżłobienia (cupping), a nie równomierne zużycie dwóch barków na całym obwodzie.
  • "złą regulacją zbieżności kół." – nieprawidłowa zbieżność zwykle powoduje zużycie jednostronne (po jednej stronie opony) albo efekt "pierzasty"/ząbkowanie na klockach bieżnika wynikające z tarcia pod kątem, a nie symetryczne zużycie obu krawędzi naraz.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy zużycie jest symetryczne (obie strony), centralne (środek), czy jednostronne (jedna krawędź). Dopiero potem dobieraj przyczynę: ciśnienie odpowiada za "środek vs barki", geometria za "jedną stronę/pierzastość", a amortyzatory za "cupping".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza niedopompowanie, czyli zbyt niskie ciśnienie w oponie. Opona mocniej się ugina i większa część obciążenia przenosi się na barki bieżnika, przez co ścierają się obie krawędzie. W praktyce warto od razu sprawdzić ciśnienie na wszystkich kołach manometrem.
Przy nadciśnieniu opona jest sztywniejsza i "wybrzusza się" w części centralnej. Wtedy nacisk w strefie kontaktu rośnie w środku bieżnika, a barki mają mniejszy udział w toczeniu. Skutkiem jest szybsze zużycie centralnego pasa bieżnika, a nie krawędzi.
Niskie ciśnienie daje zwykle zużycie dwóch krawędzi (symetrycznie po lewej i prawej stronie opony). Zła zbieżność częściej powoduje zużycie jednostronne lub "pierzastość" klocków bieżnika (wyczuwalne ząbki przy przesuwaniu dłonią). Wzór na rysunku jest symetryczny, więc pasuje do ciśnienia.
Cupping (ząbkowanie/wyżłobienia) to nierównomierne, faliste ubytki bieżnika powstające od okresowej utraty kontaktu koła z jezdnią. Częstą przyczyną są zużyte amortyzatory lub luzy w zawieszeniu. W przeciwieństwie do niedopompowania nie jest to równy "pas" zużycia na całej krawędzi, tylko seria wgłębień.
Najczęstsza pomyłka to odwrócenie zależności: uznanie zużycia krawędzi za skutek nadciśnienia (a to zwykle ściera środek) oraz uznanie zużycia środka za skutek niedociśnienia (a to ściera barki). Drugi błąd to "z automatu" wskazywanie zbieżności mimo braku zużycia jednostronnego.
Gdy widać równomierne zużycie obu barków, gdy opona wygląda na "przyklapniętą", gdy auto więcej pali lub gorzej skręca, a także po sezonowej zmianie kół. W serwisie standardem jest pomiar ciśnienia na zimnych oponach i porównanie z wartościami z tabliczki pojazdu (drzwi/słupek/klapka wlewu).
Najpierw zmierzyć ciśnienie manometrem i skorygować do wartości zalecanych dla danego obciążenia. Następnie sprawdzić szczelność zaworu i opony (np. szybki test na nieszczelności), stan felgi oraz ewentualne uszkodzenia boków opony. Jeśli zużycie jest mocno nierówne lub towarzyszą drgania, rozważyć kontrolę geometrii i zawieszenia.
Tak. Większe obciążenie zwiększa ugięcie opony, dlatego producenci pojazdów często podają osobne wartości ciśnienia dla jazdy z małym i dużym obciążeniem (np. pasażerowie + bagaż). Jeśli ktoś utrzymuje ciśnienie jak dla "jazdy solo", a jeździ stale z dużym ładunkiem, szybciej pojawi się zużycie barków.
Należy zwrócić uwagę, które strefy bieżnika są wskazane: środek, obie krawędzie czy jedna strona. Strzałki na obu barkach sugerują czynnik działający symetrycznie, typowo związany z ciśnieniem. Dopiero potem porównuje się to z typowymi wzorcami: nadciśnienie=środek, niedopompowanie=barki, geometria=jedna strona.
Najlepiej nauczyć się 4–6 podstawowych wzorców i skojarzeń: środek (nadciśnienie), barki (niedopompowanie), jedna strona (geometria), pierzastość (zbieżność), cupping (amortyzatory), placki (hamowanie/ABS). Potrenuj na zdjęciach opon i próbuj uzasadniać wybór jednym zdaniem "dlaczego".
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na rysunku strzałki wskazują zużycie na obu zewnętrznych krawędziach (barkach) bieżnika."

Źródła:

  • Michelin – "Tyre wear / Uneven wear" (poradnik przyczyn nierównomiernego zużycia opon), https://www.michelin.co.uk/auto/advice/tyre-care/tyre-wear-indicators (dostęp: 2026-03-14)
  • Continental Tires – "Irregular tyre wear: causes and solutions" (opis wzorów zużycia, m.in. barki vs środek), https://www.continental-tires.com/car/tire-knowledge/tire-care-maintenance/irregular-tire-wear/ (dostęp: 2026-03-14)
  • Bridgestone – "Tyre wear patterns and causes" (zestawienie typowych wzorów zużycia bieżnika), https://www.bridgestone.co.uk/tyre-clinic/tyres/tyre-wear (dostęp: 2026-03-14)

Materiały:

  • Instrukcje producentów opon (poradniki zużycia bieżnika i przyczyn)
  • Podręczniki do diagnostyki podwozia i ogumienia dla technika pojazdów
  • Materiały szkoleniowe producentów (Michelin/Continental/Bridgestone) o wzorach zużycia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego