KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 21.
Zużycie teoretyczne materiału na uszycie jednego garnituru wynosi 3 mb. Straty produkcyjne stanowią 10%. Przedsiębiorstwo planuje miesięczną produkcję 100 sztuk garniturów. Miesięczne zapotrzebowanie na materiały wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw liczysz zużycie bez strat: 3 mb na 1 garnitur × 100 szt. = 300 mb. Straty 10% oznaczają, że trzeba doliczyć 10% do tej wartości: 300 mb × 1,10 = 330 mb. Dlatego miesięczne zapotrzebowanie na materiał wynosi 330 mb.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć miesięczne zapotrzebowanie materiałowe przy znanej normie zużycia na 1 wyrób oraz znanym procencie strat produkcyjnych.

Krok 1: Zużycie teoretyczne (bez strat)
Zużycie teoretyczne na 1 garnitur wynosi 3 mb. Planowana produkcja to 100 sztuk, więc łączne zużycie teoretyczne wynosi:
3 mb/szt. × 100 szt. = 300 mb.

Krok 2: Uwzględnienie strat produkcyjnych
Straty produkcyjne 10% oznaczają, że w praktyce potrzeba więcej materiału niż wynika z normy teoretycznej. Najwygodniej zwiększyć wartość bazową o 10%, czyli pomnożyć przez 1,10:
300 mb × 1,10 = 330 mb.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 300 mb – to wynik bez uwzględnienia strat; pomija kluczową informację o 10% strat.
  • 270 mb – sugeruje błędne odjęcie 10% (albo inne nieuprawnione zmniejszenie), podczas gdy straty zwiększają zapotrzebowanie, bo część materiału nie zamieni się w wyrób gotowy.
  • 250 mb – wynik nie wynika ani z doliczenia, ani z odjęcia 10% od właściwej podstawy; zwykle jest efektem przypadkowego szacowania lub pomylenia danych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się "straty", "odpad", "ubytek", zwykle oznacza to konieczność zwiększenia zapotrzebowania (mnożnik > 1). Gdy pojawia się "rabat", "upust", "zmniejszenie", wtedy najczęściej stosuje się mnożnik < 1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oblicz zużycie bez strat: norma na sztukę × liczba sztuk. Potem dolicz straty, mnożąc przez 1 + p, gdzie p to ułamek (np. 10% = 0,10). Przykład: 300 × 1,10 = 330.
Bo część materiału zostaje utracona (odpady, błędy kroju, uszkodzenia) i nie trafi do wyrobu gotowego. Aby wyprodukować planowaną liczbę sztuk, trzeba kupić/wydać więcej materiału niż wynika z normy teoretycznej.
To normatywna ilość materiału potrzebna na wykonanie 1 sztuki wyrobu w idealnych warunkach, bez odpadów i błędów. W praktyce do planowania zaopatrzenia zwykle powiększa się je o planowane straty produkcyjne.
10% z 300 mb to 0,10 × 300 = 30 mb. Następnie dodajesz straty do podstawy: 300 + 30 = 330 mb. Alternatywnie od razu: 300 × 1,10 = 330.
Matematycznie wyjdzie to samo, jeśli zrobisz to poprawnie. Możesz doliczyć 10% do 3 mb (otrzymasz 3,3 mb na sztukę) i pomnożyć przez 100, albo najpierw policzyć 300 mb i dopiero zwiększyć o 10%.
Typowe pomyłki to: odejmowanie procentu zamiast dodawania, liczenie procentu od złej podstawy (np. od 3 zamiast od 300), pominięcie mnożnika 1,10 oraz zaokrąglanie na zbyt wczesnym etapie obliczeń.
Straty/odpad zwykle oznaczają zwiększenie zapotrzebowania (mnożysz przez 1,xx). Rabat/upust oznacza zmniejszenie ceny lub wartości (mnożysz przez 0,xx). Warto podkreślić w treści słowa-klucze.
Pomaga planować zakupy, budżet materiałów i koszty produkcji. Ułatwia też kontrolę odchyleń: porównuje się zużycie rzeczywiste z normatywnym, a różnice analizuje jako straty, braki lub nieefektywność procesu.
Stosuje się je przy planowaniu produkcji, sporządzaniu kalkulacji kosztu wytworzenia, tworzeniu zleceń materiałowych, ustalaniu limitów pobrań z magazynu oraz przy rozliczaniu produkcji i kontroli gospodarki materiałowej.
Ćwicz schemat: norma × ilość, a potem korekta o procent (× 1,10; × 0,95 itd.). Zrób serię zadań z różnymi słowami: straty, ubytki, zapas, rabat, marża. Na egzaminie zapisuj podstawę procentu, by nie pomylić etapu.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw liczysz zużycie bez strat: 3 mb na 1 garnitur × 100 szt."

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – "Procenty: obliczanie procentu liczby" https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL) – "Zwiększanie i zmniejszanie o procent" https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages/percent-word-problems (dostęp 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – "Procent" (definicja i podstawowe przekształcenia) https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw rachunkowości zarządczej i kalkulacji kosztów (temat: normy zużycia, straty, odchylenia)
  • Materiały z matematyki: rachunek procentowy (zwiększanie/zmniejszanie o procent, procent składany vs prosty)
  • Zadania egzaminacyjne i repetytoria z planowania zapotrzebowania materiałowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego