KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2018

W pracy opiekuńczej i wspieraniu rozwoju samodzielności kluczowe jest takie organizowanie sytuacji, aby dziecko chętniej powtarzało pożądane zachowania (np. samodzielne ubieranie się, jedzenie, higiena). Z perspektywy uczenia się najskuteczniejszym i etycznie bezpiecznym sposobem zwiększania częstości zachowania jest wzmocnienie pozytywne, czyli dodanie po zachowaniu czegoś dla dziecka wartościowego (pochwała, uwaga, ulubiona aktywność, żeton wymieniany na nagrodę). Jeśli konsekwencja jest rzeczywiście atrakcyjna dla dziecka i następuje po wykonaniu zadania, rośnie motywacja do podejmowania kolejnych prób samodzielności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

• Stosowanie negatywnych wzmocnień bywa mylone z karą. Negatywne wzmocnienie w definicji polega na usunięciu bodźca nieprzyjemnego po zachowaniu, ale w praktyce opiekuńczej łatwo o niewłaściwe użycie presji lub dyskomfortu. Nie jest to podstawowa, pierwszoplanowa strategia budowania motywacji do ADL.
• Stawianie wysokich wymagań może działać demotywująco: zbyt trudne zadania zwiększają ryzyko frustracji, wycofania i unikania. Wsparcie powinno obejmować stopniowanie trudności i dostosowanie do możliwości, a nie "podkręcanie" wymagań jako metody motywowania.
• Stawianie najprostszych wymagań również nie jest rozwiązaniem: jeżeli wymagania są zbyt niskie i nie prowadzą do realnego postępu, dziecko nie uczy się nowych umiejętności i nie ma okazji doświadczać sukcesu związanego z rozwojem samodzielności. Kluczowe jest dobranie zadań na właściwym poziomie oraz wzmacnianie wykonania (także małych kroków).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "zwiększenia motywacji do podejmowania działań", szukaj odpowiedzi związanej z konsekwencją wzmacniającą po zachowaniu (nagroda/pochwała), a nie z samym "poziomem wymagań".