KWALIFIKACJA TKO2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 36.
Zwolnienie drogi przebiegu spod semafora L1/2 na tor stacyjny nr 2 bez zastosowania zwalniania sekcyjnego następuje z chwilą
Ilustracja przedstawia schemat torowy, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika automatyka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bez zwalniania sekcyjnego droga przebiegu jest utrzymywana jako zajęta aż do chwili, gdy pociąg całkowicie ją opuści. Dlatego zwolnienie następuje dopiero po zjechaniu ostatnią osią z elementu kontrolnego wyznaczającego koniec kontroli zajętości (tu: element "I"), a nie przy najechaniu pierwszą osią.

Pełne wyjaśnienie:

W urządzeniach sterowania ruchem kolejowym zwolnienie drogi przebiegu oznacza moment, od którego system może uznać, że odcinek toru wykorzystywany przez przebieg nie jest już zajęty przez pociąg i można (po spełnieniu pozostałych warunków) nastawić inne przebiegi kolizyjne lub częściowo kolizyjne.

Kluczowe jest rozróżnienie dwóch sytuacji:

  • ze zwalnianiem sekcyjnym – poszczególne części drogi przebiegu mogą być zwalniane etapami, gdy pociąg je opuszcza;
  • bez zwalniania sekcyjnego – zwolnienie następuje dopiero wtedy, gdy pociąg opuści całą drogę przebiegu (w praktyce: gdy potwierdzony jest koniec przejazdu przez element/odcinek kontrolny wyznaczający granicę zwolnienia).

W pytaniu podano, że zwolnienie ma nastąpić bez zastosowania zwalniania sekcyjnego. To kieruje logikę na warunek "pociąg w całości opuścił odcinek graniczny". Z tego powodu prawidłowe jest zdarzenie: zjechanie ostatnią osią pociągu z elementu oznaczonego symbolem I. Dopiero wtedy system ma podstawę, aby stwierdzić, że cały skład minął punkt kontrolny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wskazania o najechaniu pierwszą osią opisują moment zajmowania odcinka, a nie jego zwalniania; to typowy błąd polegający na myleniu detekcji "wejścia" z detekcją "wyjścia".
  • Odpowiedzi z symbolem "c2d" mogą dotyczyć innego elementu (np. innej sekcji, punktu podziału lub czujnika). Jeżeli zwolnienie ma być "spod semafora … na tor …" i wskazano element "I" jako graniczny dla zwolnienia, wybór innego symbolu nie spełnia warunku definicyjnego momentu zwolnienia dla tej drogi przebiegu.
  • Nawet jeśli "c2d" jest elementem kontroli zajętości, bez dodatkowych danych nie ma podstaw, aby uznać go za właściwy punkt zwolnienia tej konkretnej drogi przebiegu.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: bez zwalniania sekcyjnego zwolnienie jest "na końcu" i dotyczy ostatniej osi; "pierwsza oś" zwykle opisuje zajęcie/rozpoczęcie kontroli, a nie zwolnienie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Droga przebiegu to logicznie i technicznie zabezpieczony odcinek torów i rozjazdów, po którym pociąg ma przejechać po podaniu sygnału zezwalającego. Obejmuje ustawienie rozjazdów, kontrolę ich położenia oraz warunki niezajętości i ochrony przebiegu.
Zwolnienie drogi przebiegu to moment, gdy urządzenia SRK uznają, że pociąg opuścił chroniony odcinek i można zdjąć część blokad zależnościowych. W praktyce wynika to z potwierdzenia niezajętości odcinków przez obwody torowe lub liczniki osi.
"Ostatnia oś" jest kluczowa, bo dopiero jej przejazd poza punkt kontrolny potwierdza, że cały skład opuścił dany element/odcinek. Pierwsza oś mówi zwykle o rozpoczęciu zajęcia odcinka, a nie o jego zwolnieniu.
Zwalnianie sekcyjne oznacza zwalnianie drogi przebiegu etapami (sekcjami) w miarę przejazdu pociągu. Jeśli w treści jest "bez zwalniania sekcyjnego", przyjmujesz zwolnienie całościowe: blokady utrzymują się dłużej, aż do opuszczenia punktu granicznego.
W wielu zadaniach egzaminacyjnych symbol (np. "I") oznacza konkretny element kontroli zajętości lub granicę odcinka, po której następuje zwolnienie przebiegu. Dokładne znaczenie zależy od legendy i rysunku, dlatego zawsze trzeba odnieść się do oznaczeń w dokumentacji.
Zwykle nie. "Najechanie pierwszą osią" to typowy warunek zajęcia odcinka (wejście pociągu w strefę kontroli), który może uruchamiać blokady lub potwierdzać realizację przebiegu. Zwolnienie wiąże się częściej z opuszczeniem odcinka przez ostatnią oś.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie zajęcia ze zwolnieniem (pierwsza oś vs ostatnia), nieuwzględnienie informacji "bez zwalniania sekcyjnego" oraz wybór odpowiedzi na podstawie "ładniej brzmiącego" symbolu z rysunku zamiast logiki działania zabezpieczeń.
Ma znaczenie zawsze, gdy nastawniczy lub automat ma ustawić kolejny przebieg, zwłaszcza kolizyjny. Jeśli przebieg nie został zwolniony, urządzenia nie pozwolą na nastawienie nowej drogi, co wpływa na przepustowość i płynność prowadzenia ruchu.
Obwód torowy wskazuje zajętość przez zmianę parametrów elektrycznych toru, a licznik osi porównuje liczbę osi wjeżdżających i wyjeżdżających z odcinka. W obu przypadkach zwolnienie zależy od potwierdzenia, że pociąg opuścił odcinek (często: "ostatnia oś" poza granicą).
Najpierw ustal, co symbol oznacza w danym rysunku (legenda, opis odcinka, granice izolacji). Potem rozpisz zdarzenia: zajęcie odcinka (pierwsza oś) i zwolnienie (ostatnia oś). Na końcu sprawdź, czy zadanie mówi o zwalnianiu sekcyjnym czy nie.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Bez zwalniania sekcyjnego droga przebiegu jest utrzymywana jako zajęta aż do chwili, gdy pociąg całkowicie ją opuści."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z SRK dotyczące dróg przebiegu i zależności
  • Schematy zależności i przykładowe plany stacyjne z oznaczeniami elementów kontroli zajętości
  • Ćwiczenia z interpretacji obwodów torowych/liczników osi i logiki zwolnień

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego