KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 39.
6-miesięcznemu pacjentowi, w celu obniżenia gorączki z towarzyszącymi wymiotami, najkorzystniej jest podać preparat paracetamolu w postaci
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U niemowlęcia z gorączką i wymiotami podanie doustne może być nieskuteczne, bo lek może zostać zwrócony, a dziecko może nie tolerować połykania.
Dlatego w takiej sytuacji korzystna jest postać doodbytnicza, czyli czopki z paracetamolem, które omijają problem wymiotów i ułatwiają podanie.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwa elementy: wiek pacjenta (6 miesięcy) oraz objawy towarzyszące gorączce (wymioty). Paracetamol jest standardowym lekiem przeciwgorączkowym stosowanym u dzieci, jednak dobór postaci leku powinien uwzględniać możliwość skutecznego przyjęcia i utrzymania dawki.

Odpowiedź "czopka." jest uzasadniona tym, że przy wymiotach podanie doustne (np. zawiesiny) może zakończyć się zwróceniem leku, a w konsekwencji niepełnym wchłonięciem i brakiem efektu przeciwgorączkowego. Postać doodbytnicza pozwala ominąć problem bezpośrednio związany z wymiotami i ułatwia podanie, zwłaszcza u małych dzieci.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niekorzystne w opisanej sytuacji?

  • "tabletki." – u niemowląt zwykle jest to postać niepraktyczna i potencjalnie problematyczna (trudność połykania, ryzyko zakrztuszenia), a dodatkowo przy wymiotach podanie doustne bywa nieskuteczne.
  • "tabletki dojelitowej." – jest to szczególna postać doustna projektowana pod kątem uwalniania w jelicie, ale nadal wymaga połknięcia i przejścia przez przewód pokarmowy; wymioty znacząco ograniczają sens takiego podania, a sama postać nie jest typowa dla tak małego dziecka.
  • "zawiesiny do użytku wewnętrznego." – zawiesiny paracetamolu są powszechną, wygodną formą dla dzieci, jednak wymioty mogą spowodować utratę dawki. W praktyce klinicznej często wybiera się podanie doodbytnicze, gdy dziecko nie toleruje drogi doustnej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "wymioty", "brak możliwości połykania" albo "utrudnione przyjmowanie doustne", rozważ postacie niewymagające podania doustnego (np. doodbytnicze) – o ile takie występują w odpowiedziach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Najważniejsze są: wiek dziecka, możliwość połykania, tolerancja przewodu pokarmowego (np. wymioty), szybkość działania oraz praktyczność podania.

Gdy podanie doustne jest utrudnione, rozważa się postacie alternatywne, np. doodbytnicze.

Wymioty mogą spowodować zwrócenie leku zanim zdąży się wchłonąć, co obniża skuteczność i utrudnia ocenę, jaka dawka faktycznie została przyjęta.

W takich sytuacjach wybiera się drogę podania mniej zależną od przewodu pokarmowego.

Tak, czopki są jedną z postaci paracetamolu stosowaną u dzieci, szczególnie gdy dziecko nie toleruje podania doustnego (np. wymioty) lub ma trudność z połykaniem.

W praktyce ważne jest dobranie dawki do masy ciała zgodnie z ulotką/zaleceniem lekarza.

Wchłanianie po podaniu doodbytniczym bywa bardziej zmienne niż doustne, a efekt może być mniej przewidywalny u części pacjentów.

Mimo tego, przy wymiotach czopki mogą być praktyczniejszą opcją, bo pozwalają podać lek bez obciążania żołądka.

Zawiesina doustna bywa lepsza, gdy dziecko nie wymiotuje i toleruje podanie doustne, ponieważ dawkę łatwo odmierzyć i zwykle jest bardziej przewidywalne wchłanianie.

W pytaniach egzaminacyjnych obecność wymiotów często kieruje wybór w stronę postaci doodbytniczej.

U niemowląt tabletki są zwykle niepraktyczne: dziecko nie potrafi ich bezpiecznie połknąć, co zwiększa ryzyko zakrztuszenia.

Dodatkowo wymioty ograniczają skuteczność każdej formy doustnej, więc preferuje się inne drogi podania, jeśli są dostępne.

Tabletka dojelitowa ma powłokę, która opóźnia uwalnianie substancji do jelita, aby chronić lek lub żołądek.

Wciąż jest to postać doustna, wymagająca połknięcia. U niemowlęcia z wymiotami i tak może dojść do zwrócenia dawki, więc nie jest to "najkorzystniejsza" opcja.

Może wyjaśnić różnice między postaciami leku, sposób prawidłowego podania (np. czopka), przypomnieć o dawkowaniu zgodnym z masą ciała oraz wskazać, kiedy konieczna jest konsultacja lekarska.

Wymioty lub objawy odwodnienia są sygnałem do pilnej oceny stanu dziecka.

Najczęściej pomija się informację "z towarzyszącymi wymiotami" i wybiera się rutynowo zawiesinę, bo jest popularna u dzieci.

Innym błędem jest traktowanie "tabletki dojelitowej" jako "bezpieczniejszej", mimo że nadal jest doustna i nie rozwiązuje problemu wymiotów.

Nie zawsze – zależy od nasilenia wymiotów, stanu dziecka i zaleceń lekarza. Jeśli dziecko wymiotuje sporadycznie, podanie doustne może być możliwe.

W testach egzaminacyjnych sformułowanie o wymiotach zwykle ma wskazać, że droga doustna może być nieskuteczna.

info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • WHO Model Formulary for Children (World Health Organization), section: Analgesics/Antipyretics – paracetamol, routes of administration (oral/rectal).
  • Katzung & Trevor’s Basic & Clinical Pharmacology, chapter: Nonopioid Analgesics (acetaminophen/paracetamol) – clinical use and dosage forms.
  • Brunton et al., Goodman & Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics, chapter: Agents used in pain/fever – acetaminophen and formulations.

Materiały:

  • Podręcznik farmakologii (dział przeciwgorączkowe i przeciwbólowe)
  • Materiały z farmakologii pediatrycznej dotyczące dróg podania
  • Charakterystyki Produktów Leczniczych preparatów paracetamolu (różne postacie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego