KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 28.
68-letnia pani Janina od kilku lat leczona jest na osteoporozę. Ma zalecone wykonywać ćwiczenia oporowe z naciskiem na powierzchnie stawowe i zwiększające ruchomość w stawach. Którą z wymienionych form ruchu powinien zaproponować asystent pani Janinie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nordic walking to marsz z kijami, który angażuje wiele grup mięśni, poprawia stabilność i może bezpiecznie obciążać układ kostny. Przy osteoporozie zwykle unika się aktywności o dużym ryzyku upadku lub urazu (np. rolki, wspinaczka) oraz obciążeń gwałtownych.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby starszej z osteoporozą kluczowe są: bezpieczeństwo, kontrola obciążenia i zmniejszenie ryzyka upadku. Zalecane bywają aktywności, które poprawiają siłę mięśni, koordynację i równowagę oraz zapewniają umiarkowane, przewidywalne obciążenie układu kostno-stawowego.

Nordic walking (marsz z kijami) spełnia te warunki: angażuje kończyny górne i dolne, może zwiększać pracę mięśni (element "oporowy" wynikający z odepchnięcia kijami), a jednocześnie kije pomagają w utrzymaniu stabilności. Dla asystenta istotne jest też to, że tę aktywność można łatwo dostosować do możliwości podopiecznej (tempo, długość trasy, przerwy, dobór nawierzchni).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niekorzystne w tym kontekście?

  • Bieganie w terenie może wiązać się z większymi przeciążeniami i ryzykiem potknięcia na nierównej nawierzchni, co przy osteoporozie zwiększa ryzyko złamań.
  • Jazda na rolkach typowo ma podwyższone ryzyko upadku, a upadki są szczególnie niebezpieczne u osób z obniżoną gęstością kości.
  • Wspinaczka skałkowa wiąże się z dużymi wymaganiami siłowymi i koordynacyjnymi oraz potencjalnie wysokimi skutkami urazu przy błędzie technicznym lub poślizgnięciu.

W praktyce asystent powinien dodatkowo zadbać o: odpowiednie obuwie, dobrą nawierzchnię, prawidłową regulację kijów, nawodnienie, przerwy oraz obserwację bólu lub zawrotów głowy. Ostateczny dobór intensywności powinien być zgodny z zaleceniami lekarza i/lub fizjoterapeuty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Osteoporoza to choroba, w której kości tracą gęstość i stają się bardziej kruche. Skutkiem jest większa podatność na złamania nawet po niewielkim urazie, np. po upadku z własnej wysokości. Dlatego w doborze aktywności priorytetem jest profilaktyka upadków i bezpieczne obciążanie.
Najczęściej mówi się o ćwiczeniach wzmacniających (oporowych), ćwiczeniach równoważnych oraz aktywnościach obciążających kości w sposób kontrolowany (np. marsz). Dobór zależy od wieku, sprawności i chorób współistniejących, dlatego warto kierować się zaleceniami lekarza lub fizjoterapeuty.
Nordic walking to marsz z kijami, który angażuje wiele mięśni, pozwala regulować intensywność i często poprawia stabilność dzięki dodatkowym punktom podparcia. Dla wielu seniorów jest łatwiejszy do utrzymania regularnie niż sporty dynamiczne, a przy tym wspiera wytrzymałość i koordynację.
Asystent może wybrać równą nawierzchnię, dopasować długość trasy, zadbać o obuwie z dobrą podeszwą, prawidłową regulację kijów i przerwy na odpoczynek. Ważna jest obserwacja zmęczenia, bólu i zawrotów głowy oraz unikanie śliskich lub nierównych miejsc, które zwiększają ryzyko upadku.
Bieganie może zwiększać obciążenia i ryzyko potknięcia, zwłaszcza w terenie. U wielu osób starszych z osteoporozą priorytetem jest ograniczenie ryzyka upadku i urazu, więc częściej wybiera się bezpieczniejsze formy jak marsz, ćwiczenia siłowe dobrane indywidualnie oraz trening równowagi.
Rolki wiążą się z typowo wysokim ryzykiem upadku, a upadek może skończyć się złamaniem nadgarstka, biodra lub kręgosłupa. Przy osteoporozie nawet stosunkowo "zwykły" upadek bywa groźny. Dlatego takie aktywności zwykle nie są pierwszym wyborem w profilaktyce i rehabilitacji.
Ćwiczenia oporowe to takie, w których mięśnie pracują przeciwko oporowi, np. ciężarowi własnego ciała, gumom oporowym czy niewielkim obciążeniom. Celem jest wzmocnienie mięśni i poprawa funkcji ruchowych. U osób starszych opór dobiera się ostrożnie, stopniowo i z kontrolą techniki.
Częste błędy to wybór sportów o dużym ryzyku upadku, zbyt szybkie zwiększanie intensywności oraz pomijanie ćwiczeń równowagi. Innym problemem jest kierowanie się modą zamiast możliwościami podopiecznego. Bezpieczniej jest zacząć od prostych, kontrolowanych form ruchu i konsultować postępy ze specjalistą.
Ćwiczenia należy przerwać przy silnym bólu (zwłaszcza kręgosłupa lub biodra), duszności, omdleniu, zawrotach głowy, bólu w klatce piersiowej lub nagłym osłabieniu. U osoby z osteoporozą niepokojący jest też uraz po upadku, nawet jeśli początkowo wydaje się niewielki, bo może oznaczać złamanie.
Warto zapamiętać zasadę: wybieraj aktywności kontrolowane, stabilne i możliwe do stopniowania, a unikaj tych z dużym ryzykiem upadku lub gwałtownych przeciążeń. Na egzaminie czytaj też uważnie słowa-klucze typu "bezpiecznie", "dla seniora", "ryzyko upadku", bo zwykle wskazują kierunek wyboru.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nordic walking to marsz z kijami, który angażuje wiele grup mięśni, poprawia stabilność i może bezpiecznie obciążać układ kostny.

Źródła:

  • International Osteoporosis Foundation (IOF) – Exercise for osteoporosis (materiały edukacyjne), https://www.osteoporosis.foundation/ - accessed 2026-02-18
  • NHS (UK) – Osteoporosis: exercise and physical activity guidance, https://www.nhs.uk/conditions/osteoporosis/ - accessed 2026-02-18
  • National Institute on Aging (NIA) – Exercise and Physical Activity (balance/strength for older adults), https://www.nia.nih.gov/health/exercise-physical-activity - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o osteoporozie i bezpiecznej aktywności dla seniorów (poradniki pacjenta)
  • Podstawy kinezyterapii i profilaktyki upadków dla opiekunów/asystentów
  • Zalecenia instytucji zajmujących się osteoporozą (broszury i strony edukacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego