Długotrwałe unieruchomienie u osoby starszej po zabiegu ortopedycznym (np. po endoprotezoplastyce biodra) powoduje wiele typowych powikłań. Oprócz ryzyka odleżyn bardzo istotne jest zwiększone ryzyko infekcji układu oddechowego.
Dlaczego właśnie układ oddechowy? U osoby leżącej oddech bywa płytszy, trudniejsze jest skuteczne odkrztuszanie, a wydzielina może zalegać w drogach oddechowych. To sprzyja namnażaniu drobnoustrojów i rozwojowi zakażeń, w tym zapalenia płuc. Dodatkowo osłabienie po hospitalizacji oraz odwodnienie mogą pogarszać ogólną wydolność organizmu i utrudniać oczyszczanie dróg oddechowych.
Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w logice tego zadania:
- "podwyższenia ciśnienia tętniczego" – nadciśnienie jest częstą chorobą przewlekłą, ale nie jest typowym, bezpośrednim i szczególnie charakterystycznym powikłaniem wynikającym z samego unieruchomienia po złamaniu szyjki kości udowej.
- "obniżenia ciśnienia tętniczego" – spadki ciśnienia mogą się zdarzać (np. przy odwodnieniu), jednak pytanie akcentuje powikłania z powodu unieruchomienia; w praktyce opiekuńczej jako klasyczne ryzyko obok odleżyn częściej rozważa się powikłania oddechowe.
- "biegunki" – biegunka nie wynika typowo z unieruchomienia; częściej wiąże się z dietą, infekcją przewodu pokarmowego lub działaniem leków. W tym opisie kluczowe są czynniki: wiek, leżenie i ograniczona wentylacja.
W opiece środowiskowej ważne jest łączenie profilaktyki odleżyn z działaniami zmniejszającymi ryzyko powikłań oddechowych: regularna zmiana ułożenia, zachęcanie do bezpiecznej aktywizacji w granicach zaleceń, dbałość o nawodnienie, obserwacja kaszlu, duszności i gorączki oraz szybkie zgłaszanie niepokojących objawów personelowi medycznemu.
