Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2015



PYTANIE NR 21.
W ramach profilaktyki przeciwodleżynowej u podopiecznego całkowicie unieruchomionego w łóżku, należy zmieniać jego pozycję ciała
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U osoby całkowicie unieruchomionej głównym czynnikiem ryzyka odleżyn jest długotrwały ucisk na tkanki. Dlatego w standardowej profilaktyce stosuje się regularne odciążanie poprzez zmianę pozycji, zwyczajowo co 2 godziny (także z kontrolą skóry w miejscach narażonych na ucisk).

Pełne wyjaśnienie:

W profilaktyce przeciwodleżynowej u osoby całkowicie unieruchomionej kluczowe jest systematyczne odciążanie tkanek. Długotrwały ucisk (np. w okolicy kości krzyżowej, bioder, pięt) pogarsza ukrwienie, co sprzyja uszkodzeniu skóry i tkanek głębiej położonych. Najprostszym i klasycznym działaniem profilaktycznym jest więc regularna zmiana ułożenia ciała.

W praktyce opiekuńczej jako standardowy schemat przyjmuje się zmianę pozycji co 2 godziny. Taki interwał ma ograniczać czas nieprzerwanego ucisku i umożliwiać jednocześnie częstą obserwację stanu skóry. Wraz ze zmianą pozycji warto:

  • sprawdzić skórę w miejscach narażonych na ucisk (zaczerwienienie, ucieplenie, stwardnienie),
  • zadbać o suchość i higienę skóry oraz pościeli,
  • unikać tarcia i ścinania podczas przesuwania chorego (stosować prawidłowe techniki),
  • stosować pomoce odciążające (poduszki, wałki) i zgodnie z zaleceniami materac przeciwodleżynowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Co 6 godzin – to zbyt rzadko dla osoby całkowicie unieruchomionej; ucisk trwałby za długo, co zwiększa ryzyko uszkodzeń.
  • 2 razy na dobę – interwały byłyby wielogodzinne, nieadekwatne do profilaktyki uciskowej i nie zapewniają regularnej kontroli skóry.
  • 4 razy na dobę – wciąż oznacza długie przerwy (średnio ok. 6 godzin), podobnie jak w odpowiedzi "co 6 godzin", więc profilaktyka byłaby niewystarczająca.

Na egzaminie zwróć uwagę na warunek "całkowicie unieruchomiony" – im mniejsza samodzielność i im większe ryzyko, tym częściej trzeba odciążać tkanki i planować zmiany ułożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak często zmieniać pozycję chorego leżącego w profilaktyce odleżyn?
W klasycznym schemacie profilaktyki u osoby całkowicie unieruchomionej stosuje się zmianę ułożenia co ok. 2 godziny. Cel to odciążenie punktów ucisku i częsta kontrola skóry. W praktyce harmonogram może być dostosowany do stanu chorego i zaleceń zespołu medycznego.
Dlaczego zmiana pozycji co 2 godziny zmniejsza ryzyko odleżyn?
Odleżyny powstają głównie przez długotrwały ucisk, który upośledza ukrwienie tkanek. Repozycjonowanie co ok. 2 godziny skraca czas nieprzerwanego ucisku, poprawia perfuzję i pozwala szybciej zauważyć zaczerwienienia. To prosta metoda odciążania bez specjalistycznego sprzętu.
Co oprócz zmiany pozycji jest ważne w profilaktyce przeciwodleżynowej?
Najlepsze efekty daje zestaw działań: obserwacja skóry, utrzymanie suchości (kontrola wilgoci i nietrzymania), higiena i natłuszczanie zgodnie z potrzebą, redukcja tarcia/ścinania przy transferach, właściwe żywienie i nawodnienie oraz stosowanie pomocy odciążających i materacy zaleconych dla pacjenta.
Jakie miejsca na ciele najczęściej są zagrożone odleżynami u osoby leżącej?
Najczęściej zagrożone są okolice wyniosłości kostnych: kość krzyżowa i pośladki, biodra (krętarze), pięty, kostki, łopatki, łokcie oraz potylica. W tych miejscach ucisk jest największy, dlatego przy każdej zmianie ułożenia warto je obejrzeć i ocenić kolor, temperaturę i bolesność skóry.
Czy materac przeciwodleżynowy zastępuje zmianę pozycji chorego?
Nie w pełni. Materac przeciwodleżynowy może zmniejszać ucisk i wspierać profilaktykę, ale zwykle nie eliminuje potrzeby repozycjonowania. Zmiana pozycji pozwala odciążyć konkretne okolice, ograniczyć ścinanie oraz regularnie kontrolować skórę. O dokładnym planie decydują zalecenia medyczne i ocena ryzyka.
Kiedy należy zwiększyć częstotliwość kontroli skóry u podopiecznego?
Częstsza kontrola jest potrzebna, gdy rośnie ryzyko odleżyn: pogorszenie stanu ogólnego, gorączka, odwodnienie, niedożywienie, nietrzymanie moczu/stolca, wzmożona wilgoć skóry, ból ograniczający ruch, brak współpracy lub zauważone zaczerwienienia. Wtedy obserwacje i odciążanie powinny być intensywniejsze.
Jak rozpoznać pierwszy sygnał odleżyny podczas pielęgnacji?
Wczesnym sygnałem bywa zaczerwienienie w miejscu ucisku, które nie blednie po krótkim odciążeniu, a także ucieplenie, tkliwość, obrzęk lub stwardnienie skóry. U osób z ciemniejszą karnacją ważne są też zmiany temperatury, bolesność i konsystencja. Taki objaw wymaga natychmiastowego odciążenia i zgłoszenia.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy zmianie pozycji chorego leżącego?
Typowe błędy to: zbyt rzadkie repozycjonowanie, ciągnięcie chorego po prześcieradle (tarcie i ścinanie), układanie na zagniecionej pościeli, brak zabezpieczenia pięt, pomijanie kontroli skóry oraz brak zapisu w dokumentacji. Częsty problem to też brak planu zmian pozycji między opiekunami na różnych zmianach.
Jakie pozycje stosuje się przy repozycjonowaniu w łóżku?
Stosuje się m.in. ułożenie na plecach, na boku (często z odciążeniem kości krzyżowej i kolan poduszkami), czasem pozycje półboczne (np. 30°) oraz ułożenia zalecone indywidualnie. Dobór pozycji zależy od stanu chorego, tolerancji bólu, oddechu i ryzyka ucisku w konkretnych miejscach.
Jak przygotować się do pytania egzaminacyjnego o profilaktykę odleżyn?
Ucz się schematem: ryzyko → ucisk → odciążenie. Zapamiętaj klasyczny interwał repozycjonowania (co ok. 2 godziny) i powiąż go z obserwacją skóry. Przećwicz rozpoznawanie miejsc ucisku oraz zasady ograniczania tarcia i wilgoci. Na egzaminie czytaj uważnie warunki: "unieruchomiony", "leżący", "wysokie ryzyko".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "U osoby całkowicie unieruchomionej głównym czynnikiem ryzyka odleżyn jest długotrwały ucisk na tkanki."

Źródła:

  • EPUAP/NPIAP/PPPIA: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline, 2019 (zalecenia dotyczące repozycjonowania i odciążania)
  • National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP) – strona edukacyjna o profilaktyce odleżyn/pressure injuries, https://npiap.com/ (dostęp 2026-02-07)
  • UpToDate: "Prevention of pressure-induced skin and soft tissue injury" (sekcje dotyczące repositioning/turning schedules), wersja aktualna na dzień dostępu w serwisie (dostęp 2026-02-07)

Materiały:

  • Aktualne wytyczne organizacji zajmujących się profilaktyką i leczeniem odleżyn (guidelines/quick reference)
  • Podręczniki z zakresu podstaw pielęgniarstwa i opieki długoterminowej (rozdziały o odleżynach)
  • Materiały szkoleniowe placówek opieki długoterminowej dotyczące zmiany pozycji i oceny skóry
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego