W opiece i wsparciu osoby starszej ważne jest rozpoznanie, jaką potrzebę ujawniają konkretne zachowania. W opisie podano, że 80-letni mężczyzna w okresie rekonwalescencji:
- często wychodzi sam na długie spacery i ćwiczenia,
- sam przygotowuje posiłki,
- sam przyjmuje leki,
- regularnie kontroluje ciśnienie krwi.
To zestaw czynności, które pokazują sprawczość, samostanowienie i chęć utrzymania kontroli nad własnym funkcjonowaniem. Najlepiej opisuje to odpowiedź "niezależności", rozumiana jako potrzeba bycia możliwie samodzielnym, podejmowania decyzji i wykonywania działań bez wyręczania przez innych.
Odpowiedź "stabilizacji" nie pasuje, ponieważ stabilizacja kojarzy się z potrzebą bezpieczeństwa/stałości, ograniczaniem ryzyka lub poszukiwaniem uporządkowanego, przewidywalnego środowiska. W przedstawionej sytuacji nie ma informacji o lęku, dezorganizacji czy prośbie o ochronę; przeciwnie, mężczyzna aktywnie działa i organizuje sobie dzień.
Odpowiedź "akceptacji" byłaby właściwa, gdyby opis wskazywał na silną potrzebę bycia przyjętym przez otoczenie, unikanie odrzucenia, poszukiwanie potwierdzenia czy przynależności. W opisie dominują zachowania samoopiekuńcze, a nie społeczne.
Odpowiedź "szacunku" dotyczy potrzeby uznania i docenienia przez innych (np. zabieganie o pochwały, konflikt o traktowanie). Tutaj nie ma danych o relacjach społecznych ani o tym, jak jest traktowany; jest natomiast konsekwentna troska o samodzielne wykonywanie czynności.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w scenariuszu pojawiają się informacje o wykonywaniu zadań "sam", organizowaniu dnia, samoopiece i podejmowaniu decyzji, zwykle testowana jest potrzeba autonomii/niezależności. Wsparcie asystenta powinno wtedy wzmacniać bezpieczeństwo i motywację, ale nie odbierać sprawczości.
