Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2014



PYTANIE NR 25.
80-letni podopieczny został wypisany do domu po złamaniu szyjki kości udowej. Jest osobą leżącą, unieruchomioną. W celu zapobiegania odleżynom należy stosować zmianę pozycji co
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmiana ułożenia co około 2 godziny jest klasyczną zasadą profilaktyki odleżyn u osoby leżącej: ogranicza czas nieprzerwanego ucisku na tkanki i poprawia ich ukrwienie. Zbyt rzadkie zmiany (4–6 h) zwiększają ryzyko uszkodzeń skóry, a co 30 min bywa niewykonalne w typowej opiece domowej.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby leżącej i unieruchomionej po złamaniu szyjki kości udowej ryzyko odleżyn jest wysokie, ponieważ długotrwały ucisk na wyniosłości kostne (np. okolica krzyżowa, pięty, krętarze) upośledza mikrokrążenie i może prowadzić do niedokrwienia oraz uszkodzenia tkanek.

Dlatego w podstawowej profilaktyce przeciwodleżynowej stosuje się regularne repozycjonowanie, czyli zmianę pozycji ciała. Najczęściej przyjmuje się interwał co około 2 godziny jako praktyczną i skuteczną zasadę organizacji opieki: jest to kompromis między bezpieczeństwem pacjenta a realnymi możliwościami opiekuna.

  • 2 godziny – pozwala ograniczyć czas nieprzerwanego ucisku i systematycznie odciążać narażone okolice; ułatwia też zaplanowanie dyżuru opiekuńczego i obserwacji skóry.
  • 30 minut – w praktyce domowej bywa trudne do utrzymania przez całą dobę; zbyt częste przekładanie może też zwiększać ryzyko tarcia i ścinania, jeśli technika jest nieprawidłowa.
  • 4 godziny – u osoby leżącej to zwykle zbyt rzadko; wydłuża czas ucisku, co może przyspieszać rozwój zmian niedokrwiennych.
  • 6 godzin – zdecydowanie za rzadko w profilaktyce; taki odstęp może sprzyjać powstawaniu odleżyn, zwłaszcza przy wilgoci skóry, niedożywieniu lub zaburzeniach czucia.

W praktyce opiekuńczej trzeba dodatkowo pamiętać, że repozycjonowanie to tylko jeden element profilaktyki. Równie ważne są: kontrola stanu skóry, utrzymanie suchości i higieny, właściwe ułożenie (bez ucisku na pięty), odpowiednie podparcia, a także stosowanie zaleconych powierzchni przeciwodleżynowych. Jeśli personel medyczny zaleci inny schemat, należy go bezwzględnie respektować.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest repozycjonowanie w profilaktyce odleżyn?
Repozycjonowanie to planowa zmiana ułożenia osoby leżącej, aby odciążać miejsca narażone na ucisk i poprawić ukrwienie tkanek. W praktyce obejmuje zmianę pozycji (np. na boku, na plecach) oraz korektę ułożenia poduszek/wałków, by zmniejszać ucisk na kość krzyżową i pięty.
Jak często zmieniać pozycję choremu leżącemu, żeby zapobiegać odleżynom?
W podstawowych zasadach opieki najczęściej przyjmuje się zmianę ułożenia co około 2 godziny. To częsty standard nauczany na potrzeby opieki długoterminowej. W praktyce częstotliwość może być dostosowana do ryzyka, stanu skóry, bólu oraz zaleceń personelu medycznego.
Dlaczego zbyt rzadkie przekładanie chorego zwiększa ryzyko odleżyn?
Długotrwały ucisk na tkanki zmniejsza przepływ krwi, co prowadzi do niedotlenienia i uszkodzeń skóry oraz tkanek głębszych. Gdy pozycja nie jest zmieniana przez 4–6 godzin, wzrasta czas ucisku na te same okolice, co u osoby unieruchomionej znacząco podnosi ryzyko odleżyn.
Czy zmianę pozycji co 30 minut trzeba stosować w domu?
Nie zawsze. Tak częste przekładanie może być trudne do utrzymania przez całą dobę w opiece domowej. Ważniejsze jest regularne repozycjonowanie (często przyjmuje się ok. 2 godziny), prawidłowa technika (bez tarcia i ścinania) oraz obserwacja skóry. Ostatecznie decydują zalecenia personelu medycznego.
Jakie miejsca ciała najczęściej są narażone na odleżyny u osoby leżącej?
Najbardziej narażone są okolice wyniosłości kostnych: kość krzyżowa, pośladki, krętarze, pięty, kostki, łopatki oraz potylica. Opiekun powinien je regularnie oglądać (zaczerwienienie, ucieplenie, bolesność) i dbać o odciążanie oraz suchość skóry.
Jak prawidłowo układać chorego po złamaniu szyjki kości udowej?
Ułożenie powinno być zgodne z zaleceniami lekarza i rehabilitanta, bo po złamaniu mogą obowiązywać ograniczenia ruchu w biodrze. Z perspektywy profilaktyki odleżyn ważne jest odciążanie pięt i okolicy krzyżowej, stosowanie poduszek/wałków stabilizujących oraz unikanie ciągnięcia po prześcieradle (ryzyko tarcia).
Co robić, gdy skóra jest zaczerwieniona mimo regularnej zmiany pozycji?
Trzeba potraktować to jako sygnał ostrzegawczy: częściej odciążać to miejsce, ocenić czy nie ma wilgoci, fałd pościeli, uciskających szwów, oraz skontrolować materac i podkłady. Nie masować intensywnie zaczerwienienia. Warto skontaktować się z pielęgniarką/POZ, jeśli zmiana nie ustępuje.
Czy materac przeciwodleżynowy zastępuje zmianę pozycji?
Nie. Materac przeciwodleżynowy wspiera profilaktykę przez lepsze rozłożenie nacisku, ale zwykle nie zwalnia z repozycjonowania. Nadal potrzebne są: zmiany ułożenia, obserwacja skóry, higiena i zapobieganie wilgoci. Konkretne zalecenia zależą od typu materaca i stanu chorego.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy zmianie pozycji chorego?
Typowe błędy to: ciągnięcie chorego po podkładzie (tarcie i ścinanie), układanie na fałdach prześcieradła, brak odciążenia pięt, zbyt strome ułożenie w półsiedzącej pozycji (nasilenie ścinania), oraz brak kontroli skóry. Ważna jest też systematyczność i notowanie wykonanych zmian pozycji.
Kiedy trzeba skonsultować profilaktykę odleżyn z pielęgniarką lub lekarzem?
Konsultacja jest wskazana, gdy pojawia się nieustępujące zaczerwienienie, pęcherze, otarcia, sączenie, ból w okolicy ucisku, gorączka lub szybkie pogorszenie stanu ogólnego. Również wtedy, gdy opiekun ma trudność w bezpiecznym przekładaniu chorego lub potrzebny jest dobór sprzętu (materac, podkłady).
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zmiana ułożenia co około 2 godziny jest klasyczną zasadą profilaktyki odleżyn u osoby leżącej: ogranicza czas nieprzerwanego ucisku na tkanki i poprawia ich ukrwienie."

Źródła:

  • European Pressure Ulcer Advisory Panel (EPUAP), National Pressure Injury Advisory Panel (NPIAP), Pan Pacific Pressure Injury Alliance (PPPIA): Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline, 2019 edition, rozdziały dot. repositioning
  • NICE guideline CG179: Pressure ulcers: prevention and management, sekcje dot. repositioning i oceny ryzyka (publikacja NICE; wersje aktualizowane na stronie NICE)

Materiały:

  • Wytyczne profilaktyki i leczenia odleżyn (zalecenia organizacji zajmujących się ranami przewlekłymi)
  • Podręczniki z pielęgnowania geriatrycznego i długoterminowego (rozdziały: profilaktyka odleżyn)
  • Materiały szkoleniowe z technik bezpiecznego przemieszczania i układania chorego
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego