KWALIFIKACJA SPL3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 10.
Jaką co najmniej pojemność musi mieć cysterna, by stopień napełnienia jej zbiornika paliwem w ilości 25 500 litrów nie przekroczył 75%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek: 25 500 l ma stanowić maksymalnie 75% pojemności. Zatem pojemność minimalna to 25 500 / 0,75 = 34 000 l. Taka pojemność zapewnia, że stopień napełnienia nie przekroczy 75%; mniejsze wartości dałyby napełnienie powyżej limitu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu dana jest ilość paliwa: 25 500 litrów oraz ograniczenie: stopień napełnienia zbiornika nie może przekroczyć 75%. Oznacza to, że 25 500 l ma być co najwyżej 75% całkowitej pojemności cysterny.

Niech P oznacza pojemność cysterny (w litrach). Warunek "nie przekroczył 75%" zapisujemy jako nierówność:

25 500 ≤ 0,75 · P

Aby wyznaczyć minimalną pojemność spełniającą ograniczenie, dzielimy obie strony przez 0,75:

P ≥ 25 500 / 0,75 = 34 000

Zatem minimalna pojemność to 34 000 litrów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "26 000 litrów" jest za mało: 75% z 26 000 l to 19 500 l, więc przy 25 500 l limit zostałby przekroczony.
  • "31 875 litrów" odpowiada sytuacji odwrotnej (to 125% lub inne błędne przekształcenie). Jeśli pojemność wynosi 31 875 l, to 25 500/31 875 = 80%, a więc nadal ponad 75%.
  • "19 125 litrów" to typowy błąd polegający na policzeniu 75% z 25 500 l (czyli części z części), zamiast wyznaczyć całość. Taka pojemność jest oczywiście mniejsza od przewożonej ilości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "ile musi wynosić całość, aby dana część była nie większa niż X%", najczęściej trzeba dzielić przez ułamek procentowy (tu 0,75), a nie mnożyć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Traktuj 75% jako 0,75 całkowitej pojemności. Jeśli znasz ilość cieczy (część), to pojemność (całość) liczysz: pojemność = ilość / 0,75. Wynik to pojemność minimalna spełniająca warunek "nie więcej niż 75%".
Bo 25 500 l to część pojemności, a 0,75 opisuje, jaką częścią całości jest napełnienie. Gdy szukasz całości z podanej części i procentu, stosujesz zależność: część = procent · całość, więc całość = część / procent.
Oznacza to, że objętość paliwa w zbiorniku ma być najwyżej 3/4 jego pojemności. W praktyce operacyjnej daje to rezerwę objętościową, ułatwia bezpieczne prowadzenie procesu i zmniejsza ryzyko przekroczenia dopuszczalnych poziomów podczas przeładunku.
75% to "trzy czwarte". Jeśli 25 500 l to 3/4 całości, to 1/4 to 25 500/3 = 8 500 l, a całość to 25 500 + 8 500 = 34 000 l. Taki test sensowności pomaga wykryć błędne mnożenie zamiast dzielenia.
Tak, bo jest większa od 25 500 l i wygląda "technicznnie". Jednak przy 31 875 l napełnienie wynosi 25 500/31 875 = 0,80, czyli 80%. To przekracza limit 75%, więc pojemność musi być większa.
Najczęściej: (1) liczenie 75% z 25 500 l zamiast wyznaczenia pojemności, (2) pomylenie 75% z 25%, (3) zaokrąglanie w dół "żeby wyszło minimalnie", (4) brak sprawdzenia wyniku przez obliczenie procentu wstecz.
Stosujesz wzór: procent = (ilość / pojemność) · 100%. To przydatne do kontroli operacyjnej w porcie/terminalu: możesz szybko ocenić, czy zadana ilość ładunku ciekłego mieści się w limicie napełnienia.
Nierówność stosujesz, gdy w treści jest ograniczenie typu "nie przekroczy", "maksymalnie", "co najwyżej". Wtedy szukasz wartości granicznej (minimalnej pojemności), która zapewnia spełnienie warunku. Równość pojawia się jako przypadek graniczny (dokładnie 75%).
Najczęściej tak, ale zawsze czytaj kontekst: czasem procent może dotyczyć masy, dopuszczalnego ładunku lub pojemności użytkowej. W tym typie zadania wyraźnie mowa o "pojemności cysterny" i "stopniu napełnienia zbiornika", więc odnosimy się do całkowitej pojemności.
Ćwicz trzy schematy: część z całości (mnożenie), całość z części (dzielenie), procent z danych (iloraz razy 100%). Po każdym zadaniu rób kontrolę wstecz: policz procent napełnienia i sprawdź, czy mieści się w limicie.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że warunek: 25 500 l ma stanowić maksymalnie 75% pojemności.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent", https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-04)
  • Khan Academy (PL) – "Procenty", https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-04)
  • Math is Fun – "Percentage Calculator / Percentages" (zasady obliczeń procentowych), https://www.mathsisfun.com/percentage.html (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podstawy matematyki zawodowej: procenty, proporcje, zadania z pojemności
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń procentowych w logistyce i transporcie
  • Materiały szkolne z obliczeń praktycznych (jednostki, zamiana % na ułamki dziesiętne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego