KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 17.
Jaką długość należy odmierzyć od poziomu porównawczego w celu wykreślenia odcinka zaznaczonego na czerwono na przedstawionym fragmencie profilu podłużnego trasy w skali 1:100?
Ilustracja przedstawia fragment profilu podłużnego trasy, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika geodety w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na profilu trzeba odmierzyć wysokość na rysunku. Różnica między rzędną terenu a poziomem porównawczym wynosi 160,00 m − 155,00 m = 5,00 m = 500 cm. Skala pionowa 1:100 oznacza, że na rysunku odkłada się 500/100 = 5,0 cm od linii p.p.

Pełne wyjaśnienie:

Na profilu podłużnym wysokości odkłada się od poziomu porównawczego (p.p.) do odpowiedniej rzędnej w danym punkcie. Pytanie zawiera zwrot "w celu wykreślenia", a przy zaznaczonym odcinku widnieje jednostka [cm], więc chodzi o długość na rysunku, nie w terenie.

Najpierw oblicza się rzeczywistą różnicę wysokości:

  • rzędna terenu: 160,00 m
  • poziom porównawczy: 155,00 m
  • różnica: 160,00 − 155,00 = 5,00 m

Następnie trzeba dopasować jednostki do tego, co odkładamy na rysunku:

  • 5,00 m = 500 cm

Skala pionowa wynosi 1:100 (z zapisu 1:100/1000 pierwszy człon dotyczy pionu), więc długość na rysunku to:

  • 500 cm / 100 = 5,0 cm

Dlatego odpowiedź "5,0 cm" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? "0,5 cm" zwykle wynika z pomyłki o rząd wielkości (np. potraktowania 5 m jak 50 cm lub błędnego dzielenia). "1,5 cm" może wynikać z odczytania innej różnicy wysokości niż 5,00 m albo z niepoprawnej konwersji jednostek. "15,0 cm" to typowy skutek pomylenia skali (zastosowanie niewłaściwego mianownika lub odłożenie wartości niezgodnej z 1:100).

W praktyce geodeta wykonuje ten sam schemat zawsze: różnica rzędnych → zamiana na cm → podzielenie przez mianownik skali pionowej → odmierzenie od linii p.p.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poziom porównawczy (p.p.) to umowna linia/poziom odniesienia na rysunku profilu, od której odkłada się wysokości punktów. Przyjmuje się go zwykle poniżej najniższego punktu profilu, aby wszystkie odkładane wartości były dodatnie i czytelne.
Taki zapis oznacza dwie skale: pionową i poziomą. Pierwszy człon (1:100) dotyczy wysokości (pion), a drugi (1:1000) dotyczy długości wzdłuż trasy (poziom). Skala pionowa bywa większa, by lepiej pokazać różnice wysokości.
Najpierw oblicz wielkość w terenie, potem przelicz jednostki na cm i podziel przez mianownik skali. Przykład: 5,00 m = 500 cm, a w skali 1:100 na rysunku będzie 500/100 = 5,0 cm. To standardowy schemat dla skali pionowej.
Słowo "wykreślenie" odnosi się do czynności rysunkowych, czyli do odkładania długości na papierze/ekranie. Dodatkowo często obok oznaczonego odcinka podaje się jednostkę [cm], co sugeruje długość na rysunku, a nie metry w terenie.
Najczęściej myli się skalę pionową z poziomą, zapomina o zamianie m na cm albo źle interpretuje pytanie jako "ile w terenie", a nie "ile na rysunku". Częsty błąd to też brak podzielenia przez 100 przy skali 1:100.
W praktyce bardzo często skala pionowa jest większa (np. 1:100) niż skala pozioma (np. 1:1000), bo poprawia to czytelność różnic wysokości. Nie jest to jednak "zawsze" – zależy od rodzaju opracowania, norm zakładowych i wymagań projektu.
Wykonuje się różnicę wysokości: rzędna terenu minus poziom porównawczy. Otrzymaną wartość (w metrach) zamienia się na centymetry i przelicza przez skalę pionową, aby wiedzieć, ile odmierzyć od linii p.p. na rysunku.
Profil podłużny wykorzystuje się m.in. przy projektowaniu i realizacji dróg, kolei oraz sieci (np. kanalizacja, wodociąg). Pomaga pokazać ukształtowanie terenu wzdłuż osi trasy i ułatwia obliczenia oraz kontrolę spadków, rzędnych i robót ziemnych.
Rzędne zwykle są podane w tabeli pod wykresem lub opisane bezpośrednio na profilu. Trzeba przyporządkować punktowi odpowiednią kolumnę/pozycję, odczytać rzędną terenu oraz wartość p.p., a następnie policzyć różnicę. To ta różnica jest podstawą odkładania wysokości.
Ćwicz stały algorytm: różnica rzędnych → m na cm → podziel przez skalę pionową. Rób krótkie zadania na różnych skalach (np. 1:50, 1:100, 1:200) i kontroluj rząd wielkości wyniku. To ogranicza pomyłki typu 0,5 cm zamiast 5,0 cm.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Na profilu trzeba odmierzyć wysokość na rysunku."

Źródła:

  • Opis ilustracji z systemu analizy obrazu (wewnętrzny opis załączonej grafiki): elementy profilu podłużnego, skala 1:100/1000, p.p. 155,00 m, rzędna 160,00 m, oznaczenie odcinka w [cm].

Materiały:

  • Skrypty/rozdziały z geodezji inżynieryjnej dotyczące profili podłużnych i poprzecznych
  • Zestawy zadań z przeliczeń skal i opracowania profili (ćwiczenia rachunkowe)
  • Instrukcje szkolne/branżowe do opracowania wyników niwelacji i prezentacji profili

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego